12/10/2025
"Η ΣΧΈΣΗ ΜΗΤΈΡΑΣ & ΚΌΡΗΣ - ΈΝΑΣ ΨΊΘΥΡΟΣ ΜΈΣΑ ΣΤΟΝ ΧΡΌΝΟ"
Είναι σχέσεις που δεν αρχίζουν μόνο με τη γέννηση. Γεννιούνται πολύ νωρίτερα, σε κόσμους εσωτερικούς, αθέατους. Η σχέση μητέρας και κόρης είναι μία τέτοια – αρχέγονη, γεμάτη μνήμες που δεν ειπώθηκαν ποτέ, συναισθήματα που ταξιδεύουν από το ένα βλέμμα στο άλλο χωρίς λέξεις.
Στην ψυχοθεραπεία, η μητέρα δεν είναι μόνο το πρόσωπο που μας μεγάλωσε. Είναι η πρώτη καθρέφτιση. Η πρώτη αγκαλιά ή η πρώτη απουσία. Το πρώτο «είσαι αρκετή» ή το πρώτο «πρέπει να γίνεις κάτι άλλο». Και η κόρη, καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της, κουβαλάει μέσα της αυτή την αντανάκλαση – είτε για να την τιμήσει είτε για να απελευθερωθεί απ’ αυτήν.
Η μητέρα είναι η ρίζα· η κόρη, το βλαστάρι. Όμως οι ρίζες έχουν βάθος, και το φως που ψάχνει το βλαστάρι δεν είναι πάντα το ίδιο φως που είχε ανάγκη η ρίζα. Κι εκεί ξεκινά ο ψυχικός χορός. Η αγάπη, η σύγκρουση, η ταύτιση, η απόσταση, η επιθυμία για ένωση και η ταυτόχρονη ανάγκη για διαφοροποίηση.
Στο θεραπευτικό δωμάτιο, πολλές κόρες επιστρέφουν σιωπηλά στη μητέρα τους, ψάχνοντας νόημα μέσα από τις πληγές. Επιστρέφουν όχι για να κατηγορήσουν, αλλά για να συναντήσουν το παιδί που υπήρξαν, το κορίτσι που ήθελε να την ακούσουν, να την δουν, να την καταλάβουν. Και πίσω από κάθε κόρη, μια μητέρα – με τα δικά της άγχη, τις δικές της χαμένες μητρικές μορφές, τα δικά της ανείπωτα.
Η θεραπεία συχνά γίνεται ο τόπος όπου μητέρα και κόρη –έστω και μεταφορικά– συναντιούνται ξανά. Εκεί που η κόρη μπορεί να πει: «Δεν θέλω πια να κουβαλώ τη σιωπή σου». Και η μητέρα, μέσα από τη δική της θεραπευτική φωνή (ακόμα κι αν δεν είναι παρούσα), να απαντήσει: «Σου δίνω την άδεια να γίνεις εσύ».
Η λύτρωση δεν είναι πάντα συνάντηση. Κάποιες φορές είναι αποδοχή. Άλλες, είναι ένας καινούργιος χορός, πιο αληθινός, πιο ελαφρύς. Εκεί όπου η μητέρα μπορεί να μείνει μητέρα, και η κόρη να γίνει γυναίκα – όχι καθρέφτης, αλλά φλόγα.
Γιατί στο τέλος, η σχέση μητέρας και κόρης δεν είναι απλώς δεσμός αίματος. Είναι μια μυστική αφήγηση που ζητά να ακουστεί. Μια πορεία από τη σκιά στο φως. Από την επανάληψη, στην ελευθερία.
Δρ. Ειρήνη Παπανικολάου
Ψυχολόγος / Συστημική - Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια