Chin Matupi Olthang

18/05/2021

Israel/ Hamas raltukna he Ralpui 3 na athohsak ai aw?
==============================

The US President Joe Biden lawng Gaza thlang 210 thlai aduek coengah Netanyahu ceasefire hamla ph- oen avoem de, Netanyahu lawng kaduem hlan ni, thlangthe thli awmna huen oen thaihu the akasai thli he kakah huen ai
continue striking at the terrorist target' tila athui.

IDF lawng aral thli kah bases, vessels, weapons warehouses, infrastructure & operatives huen thli he bomb oen akah lila awm, 18th May Airstrikes asaina ah Islamic University building that/floors 6 neh library bomb oen ade peh tih civil thlang aka duek awm nawh tila report dawngah atuengsak.

IDF report ningla 18th May Airstrikes Gaza ah asai vengah Hamas thlang 125 neh Palestinian Islamic Jihad (PIJ) thlang 25 apum boeih la thlang 150 duek, UN lawng Palestinian thlang
41,000 huete UN school/sengim khui ah abakuepsak uh, Palestinian militants Gaza thli lawng Rocket 3,400 thlai oen Israel ram khui ah akah poen tila mingla awm.

IDF/IAF lawng Hamas thli kah target 'The Metro' oen tunnels, underground bunkers thlite akah phengpeh bal tih target 65 akah peh tila report lawng atuengsak.

Isreal lawng ahuen pathum- Hamas Gaza Strip, ramkhui Arab oen Jews community buaina oen Lebanon kalawng Terrorist thlikah Rocket kah aka lut te khamh hamla ayawm uh van bal.

Israel lawng Ninja Missle akhueh aw? Gaza Strip alengbenkah IAF thli lawng motor car bomb ade phoei ah, Israel lawng America's six-bladed 'ninja missiles' version asai aw ati, Hekah car bomb ade na video footage a pek naah motor car asaw ben oen thawka buengte avoeih/rawk, ahuiben tah rawk nawh, hehe Ninja Missile kah biibi ning tila athui uh.

Isreal lawng Ninja missiles he akhueh ai tila thlang boeih lawng atangna uh. US lawng Ninja Missile he Lybia, Syria & Iraq ah moek ahawna poen, Israel oen US tukkaina he broela then tangkiik dawngah Israel lawng Ninja Missile version asai oepsoeh poen coini tite mingthai la awm.

Ninja Missile Israel lawng ahawna taktak poen tite comments -open-source intelligence Twitter feed in French, added to the speculation, writing: 'It is interesting to note that there is very little damage in the surroundings. I think they used a missile similar to the R9X or a missile with a very small explosive charge ah boeih huh mingthai la awm.

UN oen Ram atloetloe thli lawng Middle east ah buaina he duemsak hamla ayawm uh van de, US lawng Israel lawng amah oen amah ahul uhna ham right akhueh tila ati dawngah ramtloe thli lawng tukhaw action lawthai nawh, hekah buaina he tare tare sangjang kawi nih ralpui 3na he hla tlaih nawh mue tila thlangcueih thil lawng apoek uh, tahe ah Pakistan lawng Hamas thli he bawmla kam thlah uh poen tila news site ah huh la awm.

15/05/2021

06/05/2021

Myanmar sipai council hnenah ralthuam hralh/zuar loturin groups 200 chhuang ngen ani,
=============

UN security council chuan myanmar ram sipai council hnenah tumah in ralthuam zuar lo turin pawl hranghrang groups 200 chuang hnenah hriattir ani tih thuchhuah an nei tih Wednesday ah khan thutlukna siam chu anpuang ani.

Security council member groups 200 chuang chu public appeal mipui aw anih zia Feb 1 ah dan lo angin Min Aung Hlaing chuan thuneihna an lak chu, duh lovin mipui kawng zawhte chungah nunrawnna chu hrek beh zel anih thei nan Myanmar sipai council chungah Security council chuan rangtak in hmalak ni rawhse tiin an ziak lang ani.

Myanmar sipai hnenah ralthuam zuar loh khapna tura sawihona awm lo hi apawi hle ani, myanmar ram chunga atih tur diktak atih loh avangin mipui in achhethei angber dinhmunah an ding ta ani, groups 200 chhunga tel New York base HRW UN palai Director Louis Charbonneau chuan asawi ani.

Thianghlim taka mipui kawngzawhte chungah Uicho sipai ho kutthlak dan leh mihring nun hlutna nei miah lo anga tiduhdah antuar mipui hi, chhanhim an mamawh hle ani tiin Mr Charbonneau chuan asawi bawk ani.

Myanmar chungchang ah british ram chuan ralthuam zuar lotura khar hmak turin Security council kaihruaina hnuai ah sawi hova thutlukna siam apawimawh tawh hle ani, groups 200 chuang te nen thuchhuah in tawm nei vat atha tiin british ai awhtu chuan ngaih dan asawi ani.

Thuneihna an lak hnu tun hi ni 90 chuang zet ani tawha, media, Zirtirtu, Students, Staffs leh mipui lam mi 3600 chuang man ani tawha, an kah hlum takte pawh naupang puitling leh raipuar thleng in mi 800 vel nuna chan an awm tawh bawk ani,
Chuan mi 100 chuang chin hriat loh in a awm mek bawk ani tiin HRW human right thuchhuah record ah chuan tarlan ani.

Source: VOA

04/05/2021

South China sea a China Lawng hnathawk chu Philipine in an bomb tih hriat ani
NP News- 4 may

Philipine nen inchuhna hmun South China sea a awm China Lawng chu philipine in F-bomb nen an bomb tih
South China Morning Post in an tar lang.

South China sea Scarborough Shoal thliarkar bula awm China Lawng ho chu kalchhuaktura ngen ania, mahse China in an bengkhawn lova an bomb ta ani tiin philipine Foreign Minister TeodoroLocsinJnr chuan asawi.

Scarborough Shoal thliarkar hi philipine ta LuZon thliarkar atanga 220 metres hla a awm philipine sumdawna hmun ani.

China thil tih dan hi mi zah lona liantak ani mai bakah South China sea chhung zawng zawng ah 90% hi China in ata anga cheibawl ani.

Philipine foreign miister chuan he hmun china in min chuh pui mai hi dan palzutna ani, engmah tih athiang lo, philipine ramchhungah alo luh fo hi dan phal ani lo tiin thuchhuah ah lantir ani.

Helai hmun inchuhna chungchangah philipine thu chhuah chu tun thleng in China chuan an la chhang lo ani tih hriat ani.

03/05/2021

Covid 19 tlohna he New Delhi kah ka awm mah thlangkhui ah khaw positive kakhueh thlang 10 thlai awm van poen, n,ram abuai neh covid tlohna tare tare pungtai hang bal neh khaw sut bingpai poen mah ta he oe.
Covid 19 tlohna he ngaithuen/ralring thlang hamla arih awm nawh de, ngaithuen,ralring nawh hamla arih awm van bal, metila mah oen mah sasueng thai eh?
1. Dawr,/bazar ah thaihu n,lai vengah Mask buen, glove/kut ah buen, sanitizer khuen poepa langtah thaihu natek roek ah nakutte pahoei sil/kap, aleng kalawng namel coengah na angki buen thli te boeih sanitize de, na imkhui ah tah glove+ mask thli te na buen tlaih nawh khaw poei nawh.
2. Positive aka khueh oen bathroom thli haih nahawna atah, aka tlo hamte bucket,york, satpia/Soap te angthli te tatat la athloek la khueh seh, teti late system khueh ruila thaihu n,ceh pui atah tu rih hamla awm nawh.
3. Positive aka khueh thlang n,sawt let vengah glove/kut buen oen Mask buen te hilh uh boel, cak-Ok pek phoei ah sanitizer oen amah khaw namah khaw punghman la kap/sil tetila nasawt atah boeih acan rem ai rih ham awm nawh.
4. Imkhui kaw ah, Pinam ah, Khrihca thlangboel ah, kamyin kamlai la n,ceh vengah displine he ngaithuen tih thaihu n,sai atah thlangboeih hamla sadingna, ngai mongna la awm ai, rip ah tetila ngaithuen hamla yawm ih sih.
Note: Mah thlang lawng thlang pakhatkhat positive tila awlthang lawt n,yak veng ah a rih ham kawila n,poek parap he soeng nawh, te lak ah metile thapehna awl kathui pe kawi nih athen eh? Ngaithuen ham kawi metila kathuo pe kawi nih athen e? Tetila tha n,peh the kawi nih hekah Covid tlohna he n,ta yoeyah ai tite ngai uep ruila atawica kavan tuengsak.

Moses pa

22/04/2021

မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖမ်းဆီးပေးရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မှုခင်းရဲတပ်ဖွဲ့ (INTERPOL) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးထံသို့ NUG ကအကြောင်းကြားစာပေးပို့
၂၂ ဧပြီလ ၂၀၂၁

စစ်ကောင်စီခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကို ICJ နှင့် ICC တရားရုံးများသို့ တရားစွဲတင်ပို့နိုင်ရေးအတွက် ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည့် မြန်မာနိုင်ငံအရေး အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ လာရောက်ချိန်တွင် ဖမ်းဆီးပေးရန် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မှုခင်းရဲတပ်ဖွဲ့ (INTERPOL) အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးထံသို့ ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ပြည်ထဲရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးလွင်ကိုလတ်က အကြောင်းကြားစာပေးပို့ခဲ့ပါသည်။
ကုလသမဂ္ဂအချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင်၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အစီရင်ခံစာတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ရိုဟင်ဂျာအရေးနှင့် ဆက်စပ်သည့် ဖြစ်ရပ်များတွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေအရ ရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်သူတစ်ဦးအဖြစ် စွပ်စွဲခံထားရကြောင်း၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် မင်းအောင်လှိုင်သည် နိုင်ငံတော်အာဏာကို သိမ်းယူခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြနေသည့် ပြည်သူများနှင့် အကြမ်းမဖက်အာဏာဖီဆန်ရေးလှုပ်ရှားမှု(CDM)တွင် ပါဝင်သည့် သန်းပေါင်းများစွာသော ပြည်သူများအပေါ် အကြမ်းဖက်ဖြိုခွင်းလျက်ရှိကြောင်း၊ ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့အထိ ပြည်သူ ၇၃၉ ဦး သတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး၊ CDM လှုပ်ရှားသူများ အပါအဝင် လူပေါင်း ၃၃၃၁ ဖမ်းဆီးခံထားရကြောင်း စသည့်အချက်အလက်များ အကြောင်းကြားစာတွင် ပါရှိပါသည်။
ဧပြီလ ၂၄ ရက်နေ့ မင်းအောင်လှိုင်အာဆီယံအစည်းအဝေးသို့ လာရောက်ချိန်တွင် ဖမ်းဆီးနိုင်ရေးအတွက် အင်ဒိုနီးရှား ရဲတပ်ဖွဲနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရန်၊ သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ရန်နှင့် လိုအပ်သည့် ပံ့ပိုးကူညီမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရန် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ မှုခင်းရဲတပ်ဖွဲ့ (INTERPOL) သို့ တောင်းဆိုကြောင်း၊ မင်းအောင်လှိုင်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည် လူမျိုးတုန်းသတ်ဖြတ်မှုနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအတွက် တာဝန်ရှိသူဖြစ်ပြီး ရာဇဝတ်ကောင်၊ အကြမ်းဖက်သမား တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းကျူးလွန်ထားသောအမှုများအတွက် ICJ နှင့် ICC တရားရုံးနှစ်ခုစလုံးတွင် စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ စစ်အာဏာ သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နောက်ထပ်ကျူးလွန်ထားသည့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများအတွက်လည်း တရားစွဲဆိုရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ သို့ဖြစ်၍ အင်တာပိုရဲတပ်ဖွဲ့အနေဖြင့် မင်းအောင်လှိုင်ကို အလိုရှိသော တရားခံပြေးအဖြစ်သတ်မှတ်၍ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးရှိ ရဲတပ်ဖွဲများသို့ အမြင့်ဆုံးအဆင့်သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်ပေးရန် တောင်းဆိုကြောင်းနှင့် ၎င်းကို တရားဥပဒေရှေ့မှောက်သို့ ပို့ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း အကြောင်းကြားစာတွင် ထည့်သွင်းရေးသားထားပါသည်။

17/04/2021