24/11/2025
**बाल मानसिक आरोग्य आणि निरोगी जीवन – **
आजच्या वेगवान आणि स्पर्धात्मक युगात मुलांचे मानसिक आरोग्य जपणे हे प्रत्येक पालक, शिक्षक आणि समाजाची महत्त्वाची जबाबदारी आहे. मानसिक आरोग्य हे केवळ आजार नसणे नव्हे, तर विचार, भावना, वर्तन आणि सामाजिक नाती यांचा सुंदर समतोल राखण्याची क्षमता आहे. बालपणीचे अनुभव, घरातील वातावरण, प्रेमाची पातळी, तणावाचे प्रमाण आणि पालकांची संवादकौशल्ये यांचा थेट परिणाम मुलांच्या मनावर होतो.
निरोगी जीवनासाठी मुलांना सुरक्षित, प्रेमळ आणि प्रोत्साहनात्मक वातावरण आवश्यक असते. त्यांना स्वतःला व्यक्त करता यावे, चुका करण्याची आणि त्यातून शिकण्याची मोकळीक मिळावी. दैनंदिन दिनचर्या, पौष्टिक आहार, पुरेशी झोप, मर्यादित स्क्रीन-टाइम आणि बाहेरील खेळ मानसिक आरोग्यासाठी अत्यंत उपयुक्त असतात. भावनिक बुद्धिमत्ता, सहानुभूती, आत्मविश्वास आणि आत्मनियंत्रण या कौशल्यांचा विकास लहानपणीच होणे आवश्यक आहे.
पालकांनी मुलांचे ऐकावे, त्यांना समयोचित मार्गदर्शन द्यावे आणि त्यांच्यावर अनावश्यक दडपण न आणता त्यांच्या आवडी-निवडींचा आदर करावा. तणाव किंवा चिंतेची चिन्हे दिसल्यास त्वरित संवाद साधून मदत देणे गरजेचे आहे. बाल मानसिक आरोग्य मजबूत असेल तरच मुलांचे संपूर्ण जीवन निरोगी, आनंदी आणि यशस्वी होऊ शकते.