25/05/2026
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਹੀ ਹੈ। ਮਈ ਜੂਨ ਚ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਲੂ ਵਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁਕਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿਜਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਸ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਗਦੀ ਹੈ ਤੇ ਭੁੱਖ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਦ ਖਾਣਾ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤਾਕਤ ਵੀ ਦੇਵੇ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਵੀ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਲਕਾ ਹੋਵੇ। ਗਰਮੀ ਰੁੱਤ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜੋ ਤੱਤ ਕਾਬਿਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਣ ਉਹ ਤੱਤ ਵੀ ਖਾਣੇ ਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਗਰਮੀ ਰੁੱਤ ਚ ਤੇਜ਼ ਲੋਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜਦੋਂ ਵੀ ਧੁੱਪ ਚ ਨਿਕਲਣਾ ਪਵੇ ਘਰੋਂ ਸ਼ਿਕੰਜਵੀ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕਰ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ, ਕੱਚੀ ਲੱਸੀ ਜਾਂ ਸਾਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਜਾਉ। ਸਿਰ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਢਕ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਧੁੱਪ ਚ ਨਾ ਰਹੋ। ਬਜ਼ਾਰੂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਖਾਉ ਪੀਉ। ਅਪਣੇ ਨਾਲ ਘਰਦਾ ਪਾਣੀ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੋ। ਗਰਮੀਆਂ ਚ ਹਰ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਸਲਾਦ ਜ਼ਰੂਰ ਖਾਉ।
ਜੁਆਰ, ਕੋਧਰਾ, ਮੱਕੀ, ਕਣਕ ਅਤੇ ਸੁਆਂਕ ਦੇ ਮਿਕਸ ਆਟੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲ ਦਹੀਂ ਤੇ ਭਿੰਡੀ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ,ਖੀਰੇ ਤੇ ਖੱਖੜੀ ਦਾ ਸਲਾਦ ਖਾਣਾ ਕਮਾਲ ਦਾ ਸਿਹਤਵਰਧਕ ਸੁਮੇਲ ਹੈ।
ਇਕੱਲੇ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਦੀ ਥਾਂ ਜਦੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਨਾਜ ਰਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਦੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਨਾਜਾਂ ਚੋਂ ਮਿਕਸ ਦਾਲ ਵਾਂਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੱਤ ਮਿਲਣਗੇ।
ਜੁਆਰ ਤੇ ਕੋਧਰੇ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਠੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ, ਸੋਜ਼ ਅਤੇ ਗਰਮਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਲੇ ਤੱਤ ਪਿਸ਼ਾਬ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਉਣ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਲੋਅ ਕਾਰਨ ਮੁਰਝਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮੱਕੀ ਊਰਜਾ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਪੈਣ ਅਤੇ ਢਿੱਲੇ ਪੈਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਕਣਕ ਚੋਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਹੈ ਜੋ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਜੋੜਾਂ, ਰੀੜ੍ਹ ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਲਿਗਾਮੈਂਟਸ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਖਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮਿਕਸ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਹੈ ਸੁਆਂਕ। ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਨਾਜ ਗਰਮੀ ਲਈ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਹੈ। ਸੁਆਂਕ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਡਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਵਧਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਮਿਕਸ ਆਟਿਆਂ ਵਿਚ ਜੁਆਰ, ਮੱਕੀ, ਸੁਆਂਕ ਤੇ ਕੋਧਰਾ ਗਲੂਟਿਨ ਫਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਉੱਤੇ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਇਹ ਕਬਜ਼, ਪੇਟ ਭਾਰੀਪਣ ਤੋਂ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਇਹ ਲਿਵਰ ਨੂੰ ਫੈਟੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮਿਕਸ ਆਟੇ ਦਾ ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਇੰਡੈਕਸ ਇਕੱਲੀ ਕਣਕ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਲਸ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਘੱਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਗਰਮੀ ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀ ਚੁਸਤ ਫੁਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਿੰਡੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਲੇਸਦਾਰ ਤੱਤ ਜਿਸਨੂੰ mucilage ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਬਜ਼ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਿੰਡੀ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਅਤੇ K ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਿੰਡੀ ਵਿਚਲੇ ਤੱਤ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤਿਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਫੋਲੇਟ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਡੀ ਜਿੰਨੀ ਸੁਆਦੀ ਹੈ, ਓਨੀ ਹੀ ਸਰੀਰ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਵੀ ਹੈ।
ਖਾਣੇ ਦੇ ਨਾਲ ਸਲਾਦ ਖਾਣਾ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਆਦਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਲੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਟਮਾਟਰ, ਖੀਰੇ ਅਤੇ ਖੱਖੜੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ hydrate ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਟਮਾਟਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲਾਇਕੋਪੀਨ ਨਾਮਕ ਤੱਤ ਧੁੱਪ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਟਾਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਟਮਾਟਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟਰੋਲਾਈਟ ਬੈਲੰਸ ਕਾਇਮ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਟਮਾਟਰ ਕੱਚਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵਿਟਾਮਿਨ C ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਕਸ ਆਟਾ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਬੀਪੀ ਇੱਕਦਮ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦਾ।ਇਹ ਮੋਟਾਪਾ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਵਧਣ ਦਿੰਦਾ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਤੇ ਚਰਬੀ ਨਹੀਂ ਚੜਨ ਦਿੰਦਾ।
ਖੱਖੜੀ , ਖੀਰਾ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਸੁਚਾਰੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਟਾਮਿਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਭੁੱਖ ਮੱਠੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਦਹੀਂ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਮਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦਹੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੱਟਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੱਚੀ ਲੱਸੀ ਜਾਂ ਖੱਟੀ ਲੱਸੀ ਵੀ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਜ਼ਰੂਰ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਪੀਉ ਤਾਂ ਕਿ ਮਿਹਦੇ ਦੀ ਗਰਮਾਇਸ਼ ਘਟੇ। ਲਿਵਰ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾ ਵਧੇ।
Dr.Balraj Bains Dr.Karamjeet Kaur Bains, ਅਕਾਲਸਰ ਰੋਡ, ਬੈਂਸ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ, ਰਤਨ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਰਾਮਾ ਕਲੋਨੀ, ਮੋਗਾ।
ਸਾਡੇ ਕਲਿਨਿਕ ਮੋਗਾ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਗੂਗਲ ਮੈਪ ਤੇ balraj clinic ਭਰੋ, ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਆ ਜਾਏਗੀ। ਲੇਕਿਨ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ੋਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ- 094630 38229
ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ:-
https://www.facebook.com/share/1Ba5eEi4Yb/
ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਵੇਰਵੇ ਸਹਿਤ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ ਬਾਰੇ ਲੰਮੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ :- https://www.facebook.com/Balraaaj?mibextid=ZbWKwL
फेसबुक पर हिंदी में सेहत संबंधी जानकारी की पोस्टें फ्री में पढ़ने के लिए यहां पर क्लिक करें -: https://www.facebook.com/profile.php?id=100088340566884&mibextid=ZbWKwL
ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ :- https://www.facebook.com/profile.php?id=61556344041380&mibextid=ZbWKwL
इंस्टाग्राम पर हिंदी में बढ़िया ख़ान पान के बारे ज्ञान मुफ्त में बटोरने के लिए हमारी पोस्टें पढ़ने के लिए यहां पर क्लिक करें-: https://www.instagram.com/mogahealthcenter?igsh=MXZtZnU0NzJmZjMzYg==
ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਚ ਪੋਸਟਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ -: https://www.instagram.com/drbalrajbains?igsh=MTRnbXo1NTZxdWZmaQ==
ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਚ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸਟਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ :- https://www.instagram.com/moga.health.center?igsh=MTFoOGh4ZDgyOXU4Mg==
tumblr ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਪੋਸਟਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ:- https://www.tumblr.com/blog/mogahealthcenter
