Eye Infirmary, Nabha

15/01/2026

*Army Day Parade 2026*

Watch the live coverage of the Parade being held in Jaipur from
- 09:00 AM onwards, on
- January 15, 2026, on
- YouTube channel of the Indian Army.

Click on the link below
https://www.youtube.com/live/9O1a1CLQcuw?si=bMns6G6BuFLjyXvv

🫡🫡🫡

Live : Army Day 2026

13/12/2025

ਤੁਲਸੀ (Ocimum tenuiflorum / O. sanctum), ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੇਜ਼ਿਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਲੈਮੀਏਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਟਿਲ ਫਾਈਟੋਕੈਮੀਕਲ ਸੰਰਚਨਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਫਿਨਾਈਲਪਰੋਪੈਨੌਇਡ ਅਤੇ ਟਰਪੀਨੌਇਡ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਯੁਜੀਨੋਲ, ਅਰਸੋਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਰੋਸਮੇਰਿਨਿਕ ਐਸਿਡ, ਬੀਟਾ-ਕੈਰੀਓਫਾਇਲੀਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲੇਵੋਨਾਇਡਜ਼ ਵਰਗੇ ਬਾਇਓਐਕਟਿਵ ਯੌਗਿਕਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਣੂ ਰੈਡੌਕਸ ਮੋਡੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, NF-κB ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗਲੂਕੋਕਾਰਟਿਕੋਇਡ ਅਤੇ ਕੈਟੇਕੋਲਾਮੀਨ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਸ਼ਕਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਪੌਦੇ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਬਣਤਰ ਇਸ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਪਰਛਾਈ ਹੈ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੈਸਕੂਲਰ ਪੱਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਟਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਘਣੇ ਟ੍ਰਾਈਕੋਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤ੍ਹਾਂ volatile ਸੰਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਇਕ ਸੁਖਮ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਗੰਧ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸੰਯੋਜਿਤ ਐਨਜ਼ਾਈਮਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ; ਹਰ ਕਦਮ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਅਣੂਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਚਿਆ-ਸਮਝਿਆ ਬਦਲਾਅ ਹੈ।

ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਾਈਟਸ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਵਾਧ ਦੀ ਰੀਤ, ਸਮਮਿਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਖਾਂ ਬਣਾਉਣਾ, ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਲਚੀਲੇਪਨ ਦਾ ਇੱਕ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਚਿੱਤਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਬਦਲਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਪਲਣ ਦੀ ਇਸ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਬਾਇਓਕੈਮੀਕਲ ਮਾਰਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਆਕਸਿਕਰਣੀਏ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ, ਸੁਜਨ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਹੇਠ homeostasis ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣਾ।

ਪੀੜੀਆਂ ਤੋਂ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਨਾਂ ‘ਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬੋਟਾਨਿਕ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤਰਤੀਬ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਪਣਯੋਗ ਅਤੇ ਅਮਾਪਣਯੋਗ ਇੱਕੱਠੇ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੁਕੋ, ਸਾਹ ਲਵੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ 리ਦਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜੋ।

ਘਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖੀ ਤੁਲਸੀ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਜੀਵ-ਜਾਗਰੂਕ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਸੀ: ਲਗਾਤਾਰ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਅਦਲਾ-ਬਦਲੀ ਕਰਦੀ, ਟਰਪੀਨੌਇਡ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦੀ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਸੂਖਮ-ਪਰਿਆਵਰਣ ਨੂੰ ਸੁਖਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ। ਜੋ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਅਨੁਭਵ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਦੀਆਂ ਸਨ, ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਮਾਪ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ volatile ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਘ੍ਰਾਣਿਕ ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਆਟੋਨਾਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਹਰ ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਅਣੂ-ਸੁਥਰਾਈ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਗਹਿਰਾਈ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ: ਮਾਪੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸੰਰਚਨਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਾਹਰੀ ਦਬਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਹਰ ਕੱਪ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਅਣੂਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਨਮੂਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮੌਨ ਅਰਥ ਸੰਕੇਤ ਵੀ।

ਤੁਲਸੀ ਉਸ ਪੁਲ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਅਧਿਐਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗਾਈ ਅਕਸਰ ਓਥੇ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਾਹਰਲਾ ਤੇ ਅੰਦਰਲਾ ਇਕੱਠੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ।

✍🏽 ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ

💙💙💙💙💙💙💙

Tulsi (Ocimum tenuiflorum / Ocimum sanctum), also known as Basil, is a Lamiaceae species distinguished by its complex phytochemical architecture. Its leaves synthesize a spectrum of bioactive compounds, primarily eugenol, ursolic acid, rosmarinic acid, beta-caryophyllene, and various flavonoids, through tightly regulated phenylpropanoid and terpenoid pathways. These molecules participate in redox modulation, influence NF-κB signaling, and interact with glucocorticoid and catecholamine regulatory loops, shaping the body's adaptive responses.

The plant's morphology reflects its internal logic: highly vascularized leaves support rapid metabolite transport, while trichome-dense surfaces function as micro-laboratories for volatile synthesis. The characteristic aroma is the outcome of coordinated enzymatic cascades, each reaction step a precise adjustment in carbon flow and molecular configuration.

Tulsi has been treated as more than a repository of secondary metabolites. Its growth pattern—branching symmetrically, stabilizing itself before expanding—resembles a biological diagram of resilience. The plant's capacity to thrive under variable environmental conditions mirrors the biochemical pathways it encourages in the human system: buffering oxidative load, regulating inflammatory tone, and supporting homeostasis under stress.

Generations have placed Tulsi at doorways and courtyards not merely as a botanical companion, but as a symbol of an unseen order—where the measurable and the immeasurable coexist. It invites those who encounter it to slow down, breathe, and realign with a rhythm older than thought.

Placed near dwellings, Tulsi often became a kind of biological sentinel: continuously exchanging gases, releasing terpenoids into the surrounding air, and subtly influencing the micro-ecological environment. What earlier generations sensed intuitively, modern analysis can now quantify—its volatile profile alters airborne microbial composition and affects autonomic responses through olfactory signaling.

In each leaf lies an intersection of molecular precision and experiential depth: measurable effects rising from a structure that quietly calibrates the boundary between external pressures and internal equilibrium. In every cup of infused leaves, there is both a traceable pattern of molecules and an unspoken gesture toward peace.

Tulsi offers a bridge between what can be studied and what must be felt, reminding us that healing is often found where the observable world meets the inner one.

✍🏽 Ranjit S. Dhaliwal

💙💙💙💙💙💙💙

30/08/2025

Episcleritis is a benign, self-limiting inflammatory condition affecting the episclera, which is a thin layer of tissue lying between the conjunctiva and the sclera (the white part of the eye). It causes redness, irritation, and mild discomfort in the eye, often seen as localized or diffuse redness without affecting vision or causing discharge. Episcleritis typically resolves on its own but may recur and is sometimes linked with underlying systemic diseases

Definition and Anatomy:
Episcleritis refers to inflammation of the episclera, the clear, fibroelastic tissue layer between the sclera and conjunctiva, which has superficial and deeper vascular layers. This inflammation leads to engorgement of these blood vessels, causing the characteristic redness in the affected area

Types:
There are two main types of episcleritis:

Simple (diffuse or sectoral): Involves generalized or localized redness without nodules; typically less painful.

Nodular: Characterized by well-circumscribed, raised nodules on the episclera, which are tender and may cause more discomfort. Nodular episcleritis tends to have a less acute onset and a more prolonged course than simple episcleritis [1][2][5].

Symptoms:

- Redness of the eye, usually unilateral but occasionally bilateral.
- Mild discomfort or a gritty, prickly sensation.
- Tearing or watery eyes.
- Mild sensitivity to bright light (photophobia).
- Absence of discharge or changes in vision.
Pain is usually mild and episodes may last from days to a few weeks. Severe pain or vision changes are uncommon and should raise suspicion for other conditions like scleritis.

Causes and Associations:

Most cases are idiopathic with no specific cause identified. However, about one-third of cases are associated with systemic diseases, especially autoimmune or inflammatory disorders such as:
- Rheumatoid arthritis
- Systemic lupus erythematosus
- Inflammatory bowel disease (Crohn’s, ulcerative colitis)
- Vasculitis (e.g., polyarteritis nodosa)
- Relapsing polychondritis
- Psoriatic arthritis and ankylosing spondylitis

Rarely, episcleritis can be associated with infections including Lyme disease, tuberculosis, syphilis, and herpes zoster. It usually does not lead to serious ocular complications

Diagnosis:

Diagnosis is clinical, based on history and eye examination. Key distinguishing points from other red eye causes include:
- Redness localized to episcleral vessels that move slightly with gentle pressure
- Absence of discharge (distinguishing from conjunctivitis)
- Mild or absent pain (distinguishing from scleritis)
- No effect on vision or anterior chamber inflammation (distinguishing from uveitis)

Slit-lamp examination may be performed to confirm episcleral involvement and exclude other disorders. Additional lab tests may be indicated if systemic autoimmune disease is suspected

Treatment:

- Episcleritis often resolves spontaneously within 1-3 weeks without treatment.
- For symptomatic relief: lubricating (artificial tears) eye drops and cold compresses may be used.
- More symptomatic or persistent cases may be treated with topical corticosteroids or oral nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs).
- Underlying systemic disease should be managed accordingly if identified.

Vision prognosis is excellent, and permanent damage is very rare with appropriate care.

Summary:

Episcleritis is an inflammatory but benign eye condition causing redness and mild discomfort due to inflammation of the episclera. It is generally self-limited, may be idiopathic or associated with systemic diseases, and typically does not impair vision or cause discharge. Treatment focuses on symptom relief, with good outcomes expected.

💙💙💙

21/08/2025

😇