26/09/2022
रक्त हे कसे पदार्थ आहे, आम्ल का आम्लारी?
* रक्त:-
प्रामुख्याने मानवी रक्त हे दोन प्रमुख घटकांनी बनलेले असते
1) रक्तद्रव ( Plasma ):-
2) रक्तकणिका / रक्तपेशी (Blood corpuscles / cells):-
*रक्तद्रव (Plasma):-
अ.) रक्तद्रव फिकट पिवळसर रंगाचा, नितळ, काहीसा आम्लारीधर्मी द्रव असतो.
यात सुमारे 90 ते 92% पाणी,
6 ते 8% प्रथिने
1 ते 2% असेंद्रिय क्षार
व इतर घटक असतात.
आ.) अल्ब्युमिन - संबंध शरीरभर पाणी विभागण्याचे काम करते.
इ.) ग्लोब्युलीन्स - संरक्षणाचे काम करतात.
ई) फायब्रिनोजेन व प्रोथ्रोम्बीन रक्त गोठण्याच्या क्रियेत मदत करतात.
उ) असेंद्रिय आयने - कॅल्शिअम, सोडिअम, पोटॅशिअम हे चेता आणि स्नायू ठेवतात. कार्याचे नियंत्रण करतात.
*रक्तकणिका / रक्तपेशी (Blood corpuscles / cells):-
1. लोहित रक्तपेशी (RBC) :-
आकाराने लहान, वर्तुळाकार, केंद्रक नसलेल्या पेशी या पेशीतील हिमोग्लोबीन या घटकामुळे रक्त लाल रंगाचे दिसते.
मानवी रक्ताभिसरणातून हिमोग्लोबीनमुळे ऑक्सिजन रक्तात विरघळतो.
रक्ताच्या प्रत्येक घनमिलीमीटरमध्ये "50-60 लक्ष" RBC असतात.
RBC ची निर्मिती अस्थिमज्जेत होते व त्या सुमारे "100 ते 127" दिवस जगतात.
2. श्वेत रक्तकणिका (पांढऱ्या पेशी) (WBC) :-
आकाराने मोठ्या, केंद्रकयुक्त, रंगहीन पेशी रक्ताच्या प्रत्येक घनमिलीमीटरमध्ये "5000-10,000" पांढऱ्या पेशी असतात.
रक्ताच्या या पेशींचे 5 प्रकार आहेत:-
बेसोफील, इओसिनोफिल, न्यूट्रोफील,
मोनोसाईट्स लिम्फोसाईट्स
पांढऱ्या पेशींची निर्मिती अस्थिमज्जेत होते.
रक्ताचे पेशींचे कार्य:-
पांढऱ्या पेशी, आपल्या शरीरात सैनिकाचे काम करतात.
शरीरात कुठेही रोगजंतूचा शिरकाव झाल्यास त्यावर या पेशी हल्ला करतात.
सूक्ष्मजीवांमुळे होणाऱ्या रोगांपासून रक्षण करतात.
3. रक्तपट्टीका (Platelets):-
या अतिशय लहान आणि तबकडीच्या आकारासारख्या असतात.
रक्ताच्या एका घनमिलीमीटरमध्ये या सुमारे "2.5 लक्ष ते 4 लक्ष" असतात.
रक्तपटिकांच कार्य - या रक्त गोठवण्याच्या क्रियेमध्ये भाग घेतात.
पाण्याचा "PH VALUE" = "7" असूनदेखिल कोणत्याही मानवाच्या रक्ताची "PH VALUE" = "7.2 ते 7.4" दरम्यानच असल्याकारणानं त्याला "आम्लारी" म्हणतात.