22/11/2025
हसत खेळत व्यसनमुक्ती: स्माईल व्यसनमुक्ती केंद्राची अनोखी संस्कारयात्रा..
व्यसन हा केवळ शारीरिक सापळा नसतो, तर मनाच्या गहन कोपऱ्यात रुजलेली एक वेदना असते. ही समस्या केवळ त्या व्यक्तीपुरती मर्यादित नसते ती संपूर्ण कुटुंबाची हास्यकिरणे मंदावते. समाजाच्या मुख्य प्रवाहातून दूर नेते आणि स्वप्नांचा धुरळा करते. अशा अंधारातून प्रकाशाकडे नेमकी वाट दाखवणारे 'स्माईल व्यसनमुक्ती केंद्र' हे केवळ एक उपचारस्थान नसून, एक संस्कारक्षम आश्रयस्थान आहे. जेलसारखे दंड देणारे नसून, प्रेमाने, हास्याने आणि आनंदाने व्यसनाच्या जाळ्यात अडकलेल्या रुग्णमित्रांना मुक्त करणारे हे केंद्र आहे. 'हसत खेळत व्यसनमुक्ती' – ही स्माईलची ब्रिदच नव्हे, तर तिची जीवंत वचनबद्धता आहे. मावळ तालुक्यातील उर्से गावाच्या कुशीत, निसर्गाच्या अलिंगनात वसलेले हे केंद्र, व्यसनाच्या तीव्र लढ्यातील एक कोमल, परंतु दृढ साथीदार ठरते. कल्पना करा, सकाळच्या कोवळ्या सूर्यकिरणांनी भिजलेल्या हिरव्या डोंगररांगांमध्ये, पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने जाग आली. उर्से गावाच्या शांत, निसर्गरम्य वातावरणात स्माईल केंद्र उभे आहे – जणू एखादी मायेची गोदावाट. येथे हवा शुद्ध आहे, पाणी मधुर आहे आणि प्रत्येक झाडाची सळसळ व्यसनमुक्तीची प्रेरणा देते. निसर्ग हा उपचाराचा प्रथम घटक आहे; तो शांतता देतो, ऊर्जा भरतो आणि मनाच्या जखमांवर मलम लावतो. इथे येणारा प्रत्येक रुग्णमित्र – जो कदाचित स्वतःला हरवलेला वाटत असेल, येथील हिरवीगार चटई, डोंगराच्या कुशीतल्या शांततेच्या सान्निध्यातून पुन्हा जिवंत होतो. हे वातावरण केवळ पार्श्वभूमी नसते, ते उपचाराचा अभिन्न अंग असते, जे रुग्णमित्राच्या शारीरिक आणि मानसिक आरोग्याला पोषक तत्त्वे देते.
स्माईल केंद्रातील उपचारपद्धती ही शास्त्रशुद्ध आणि वैज्ञानिक आहे, जी ९० दिवसांच्या कालावधीत रुग्णमित्राच्या संपूर्ण अस्तित्वाला स्पर्श करते. ही केवळ औषधांची यादी किंवा नियमांचा बोजा नसतो ती एक संस्कारसरणी आहे, जी व्यसनाच्या मुळांपर्यंत पोहोचते आणि नव्या जीवनाची बीजे रोवते. पहिल्या दिवसापासूनच रुग्णमित्राच्या शारीरिक आरोग्यावर लक्ष केंद्रित केले जाते – पोषणयुक्त आहार, योग आणि व्यायाम यांद्वारे शरीराला मजबूत केले जाते. पण स्माईलला माहीत आहे की व्यसन हे केवळ शरीराचे नाही, तर मनाचेही भयानक रूप आहे. म्हणूनच मानसिक आरोग्यावर विशेष भर दिला जातो. येथे विविध थेरपीज रुग्णमित्राच्या अंतर्मनाला उलगडतात. संगीत थेरपी ही स्माईलची जादू आहे – जेथे संगीताच्या सुरांमध्ये व्यसनाच्या वेदना विरघळतात. कला-आधारित थेरपीद्वारे, चित्रकला, शिल्पकला आणि रंगांच्या माध्यमातून भावना व्यक्त होतात – ज्या शब्दांत सांगता येत नाहीत, त्या येथे कॅनव्हासवर उतरतात. REBT (रॅशनल इमोशनल बिहेव्हियर थेरपी) आणि CBT (कॉग्निटिव्ह बिहेव्हियर थेरपी) सारख्या आधुनिक तंत्रांचा वापर करून, रुग्णमित्राच्या विचारसरणीला आव्हान दिले जाते. "व्यसन ही माझी ओळख नाही," ही जाणीव येथे जागृत होते. या थेरपीज केवळ तंत्र नसतात त्या भावनिक पुल आहेत, जे रुग्णमित्राला त्याच्या भितींशी सामोरे जाण्यास शिकवतात आणि आनंदाच्या दिशेने नेतात. पण स्माईलची खरी ताकद आहे वैयक्तिक आणि कौटुंबिक काउनसेलिंगमध्ये. प्रत्येक रुग्णमित्रासाठी वैयक्तिक सत्रे असतात, जेथे त्याच्या कथा, संघर्ष आणि स्वप्ने ऐकली जातात. हे केवळ बोलणे नसते; ते एका विश्वासू मित्राशी संवाद आहे, जो रुग्णमित्राला "तू एकटा नाही आहेस" हे सांगतो. कुटुंबाच्या सहभागाने मात्र ही प्रक्रिया अधिक गहन होते. फॅमिली काउनसेलिंगमध्ये आई-वडील, भावंडे आणि जीवनसाथी यांना बोलावले जाते. व्यसनाने तुटलेल्या नात्यांना पुन्हा जोडले जाते, समजूतदारपणा शिकवला जातो आणि एकत्रितपणे नव्या सुरुवातीची कल्पना केली जाते. इथे काउनसेलिंग ही केवळ शब्दांची साखळी नसते तर हृदयांच्या जखमांवर प्रेमाचे मलम आहे, जी ९० दिवसांत रुग्णमित्राला आत्मविश्वासाने भरून टाकते. ९० दिवस – हा कालावधी जणू एका जन्माची कथा आहे. या कालावधीत रुग्णमित्र केवळ व्यसनमुक्त होत नाही, तर तो समाजाच्या मुख्य प्रवाहात परत येण्यास सक्षम होतो. निरोगी, संतुलित आयुष्य जगण्यासाठी तयार होतो. स्माईलमधून बाहेर पडणारा प्रत्येक रुग्णमित्र एक प्रेरणास्रोत ठरतो; तो सांगतो, "व्यसन ही शिकस्त नव्हती, तर एक धडा होता, ज्याने मला मजबूत केले."
व्यसनमुक्ती केंद्र म्हणजे जेल नाही. जेल दंड देतो, बंदिस्त करतो; पण स्माईल संस्कार देतो, मुक्त करतो. येथे भिंती भयाच्या नसतात, तर त्या प्रेमाच्या असतात. कोणत्याही रुग्णमित्राला 'अपराधी' म्हणून पाहिले जात नाही; तो एक 'मित्र' आहे, ज्याला मदत हवी आहे. हे केंद्र समाजाला सांगते की व्यसन ही लढाई एकट्याची नसते; ती सर्वांची असते. उर्से गावातील हे छोटेसे आश्रयस्थान, मोठ्या हृदयाने व्यसनाच्या अंधारावर प्रकाश टाकते – हसत, खेळत आणि प्रेमाने.
स्माईल व्यसनमुक्ती केंद्र ही केवळ एक संस्था नसून, आशेची एक किरण आहे. ज्यांना व्यसनाने वेढले असेल, त्यांना सांगा: इथे येऊन पहा, हसत खेळत मुक्त होऊन जा. कारण जीवन हे व्यसनासाठी नव्हे, हास्यासाठी आहे. आणि स्माईल ते शिकवते शास्त्राने, संस्काराने आणि शुद्ध प्रेमाने.
हसत खेळत व्यसनमुक्ती
स्माईल व्यसनमुक्ती केंद्र
संपर्क - 08181095959
