What are the opening hours?

Monday 6am - 8:20pm Tuesday 6am - 8:20pm Wednesday 6am - 8:20pm Thursday 6am - 8:20pm Friday 6am - 8:20pm Saturday 6am - 8:20pm Sunday 6am - 11am

https://www.facebook.com/386029388534693/

Manoj Patwardhan Yoga Therapist, A8/4, Chintamani Nagar 3, Bibwewadi, Pune (2026)

29/11/2021

🎎 🎎 🎎 🎎 🎎 🎎

🎶 🎶 शवासन 🎶 🎶

आज योगवर्गामधे शवासन झाल्यावर एका योगसाधकांनी प्रश्न विचारला. "सर, या आसनाला शवासन का म्हणतात ?"

माणूस निष्प्राण, गतप्राण झाला कि त्याच्या देहाला शव, प्रेत किंवा कलेवर असं म्हणतात. हे प्रेत जमिनीवर ठेवल्यावर जसं दिसतं, तसं साधकाचं शरीर दिसतं. म्हणून या आसनाला 'शव' आसन असं म्हटलेलं आहे. हठयोगाच्या प्राचीन ग्रंथामधे या आसनाचं अगदी थोडक्या शब्दात सुयोग्य वर्णन केलेलं आहे.
उत्तानं शववत भूमौ I
शयनं तु शवासनं l
शवासनं श्रमहरं I
चित्तविश्रांतिकारणम II

या आसनामधे आपण आपलं शरीर ढिलं, शिथिल सोडतो. इतकं, की शरीराच्या अगदी छोट्यात छोट्या भागावरचं आपलं नियंत्रणही निघून जातं.

शवासन या महत्त्वाच्या आसनाकडे फारसं गांभीर्यानं बघितलं जात नाही. त्याविषयी फार चर्चाही होत नाही.

'शवासन म्हणजे पाठीवर निवांत झोपायचं' इतका सोयीस्कर अर्थ लावला जातो.
योगपुरक हालचाली आणि सूर्यनमस्कार झाले कि मी दोन मिनिटांचं शवासन देतो. नंतर एखादा अर्थपूर्ण श्लोक किंवा सुभाषित म्हणतो. शवासनात शरीर-मन अतिशय तरल, जाणिवपूर्ण स्थितीत गेलेलं असल्यामुळे हा श्लोक साधकाच्या अंत:करणात सहजच ठसतो, मुरतो. कधीतरी श्लोकाचा अर्थही सांगतो. हा अर्थ सांगताना आणखी एखादं मिनिट जाण्याची खोटी, कि एखादा महाभाग घोरायलाच लागतो 😀

शवासनाविषयी खूप काही बोलण्यासारखं आहे. त्यासाठी परत कधीतरी भेटूया !!!

19/10/2020

योगशास्त्र.. जणू
द्रौपदीची थाळी..
कधी न संपणारी..
भुकेल्याला तॄप्त करणारी 🙏🙏🙏

29/02/2020

ॐ ॐ ॐ ॐ ॐ ॐ ॐ

"कालभैरव स्तोत्रावरील विस्मॄतीत गेलेले संशोधन"
- मनोज पटवर्धन

योगशास्त्राविषयी काही व्याख्याने देण्याच्या निमित्ताने मला जर्मनीला भेट देण्याची संधी मिळाली. या भेटीदरम्यान तिथले एक वयोवृद्ध योगसाधक मला आवर्जून भेटायला आले होते. त्यांना स्तोत्रे, मंत्र, बीजमंत्र या विषयात विशेष रस होता आणि गतीही होती. आमचे बोलणे चालू असताना मी त्यांना म्हणालो, की ज्याप्रमाणे एखाद्या बीजात पूर्ण वॄक्ष सामावलेला असतो, त्याप्रमाणे मंत्राच्या प्रत्येक अक्षरात अनेक शक्ती एकवटलेल्या असतात. हे ऐकून त्यांनी जर्मनीत, त्यांच्या तरुण वयात घडलेली, अक्षरशः चमत्कार वाटावा अशी एक विलक्षण घटना सांगितली. अर्थात, ही घटना खूप जुनी (किमान साठ ते सत्तर वर्षांपूर्वीची) असल्यामुळे, किंवा या साधकांचे वय बरेच जास्त असल्यामुळे, त्यांना काही बारकावे नीट आठवत नव्हते.

मंत्रोच्चारातून निर्माण होणाऱ्या अद्भुत शक्तीविषयी अनेक वर्षांपूर्वी जर्मनीत एक संशोधन झाले आहे.
फिनलॉंग नावाची एक शास्त्रज्ञ होती. या संशोधिकेची जर्मनीत शिकत असलेल्या काही भारतीय विद्यार्थ्यांशी भेट झाली. या विद्यार्थ्यांकडून तिला कालभैरव स्तोत्र ऐकायला मिळाले. ते ऐकल्यावर काही क्षण ती एका वेगळ्याच भारावलेल्या स्थितीत गेली. तिच्या दॄष्टीने हा फारच आनंददायी आणि दुर्मिळ अनुभव होता. कालभैरव स्तोत्राविषयी तिच्या मनात खूपच आकर्षण निर्माण झाले. या स्तोत्राविषयी आलेल्या अभूतपूर्व अशा अनुभूतीबद्दल विचार करताना तिच्यामधली संशोधनवॄत्ती जागॄत झाली. तिने या विषयाचा सखोल अभ्यास करण्याचे ठरवले. त्यासाठी, ज्या भारतीय विद्यार्थ्यांकडून तिने हे स्तोत्र ऐकले होते, त्यांचीच मदत तिने मागितली. त्यांनीही मागचापुढचा विचार न करता लगेच होकार दिला.
या संशोधनासाठी तिने एक रेखाचित्रे काढणारे स्वयंचलित यंत्र तयार करून घेतले. या यंत्रात आरेखन करणारी एक पेन्सिल होती. त्या पेन्सिलीला तिने आवाजाची सूक्ष्मातिसूक्ष्म कंपने अतिशय बारकाईने टिपणारा इलेक्ट्रॉनिक सेन्सर जोडला. जर्मनीसारख्या, त्याही काळात तंत्रज्ञानात सर्वोच्च स्थान असलेल्या देशात, अशा प्रकारचे अगदी आगळेवेगळे, वैशिष्ट्यपूर्ण यंत्र तयार करण्यासाठी तिला खूपच यातायात करावी लागली.

(जर्मन लोक प्राच्यविद्या, वेद, आयुर्वेद शिकण्यासाठी घरदार सोडून भारतात येऊन राहिल्याची अनेक उदाहरणे माझ्या डोळ्यासमोर आहेत. त्यामुळे, मंत्रशास्त्राचा वेध घेण्यासाठी या विदुषीने उपसलेले कष्ट मला कौतुकास्पद वाटले, पण आश्र्चर्यजनक मात्र वाटले नाहीत)

तर या जिद्दी महिलेने, एक अतिशय शांत, माणसांचा फारसा वावर नसलेली जागा शोधली. तिथे हे यंत्र नेऊन बसवले. या यंत्रासमोर विद्यार्थ्यांना बसवले. आणि त्यांना कालभैरव स्तोत्र म्हणण्यास सांगितले. सुरुवातीला काही प्रयत्नात, कागदावर उमटलेली रेखाचित्रे फारशी सुबक, स्पष्ट अशी नव्हती. पण अनेक प्रयत्नानंतर, निराश न होता, तिने या विद्यार्थ्यांना, अधिकाधिक एकाग्रता, धीरगंभीरता, श्रध्दा धारण करून स्तोत्राचे उच्चारण करण्यास सांगितले. असे करता करता एका प्रयत्नात, समोर ठेवलेल्या कागदावर प्रत्यक्ष कालभैरवाची प्रतिमा साकार झाली. ही घटना घडत असताना, त्या शास्त्रज्ञ बाईंचे इतर पाच-सहा वैज्ञानिक मित्रही उपस्थित होते. या प्रयोगाची सगळी माहिती या संशोधिकेने एका सायन्स जर्नलमध्ये प्रसिद्ध केली.

हा सगळा प्रसंग सांगत असताना, ते साधक अतिशय भावूक झाले होते. दुर्दैवाने या घटनेचा कोणताही पुरावा (एखादा फोटो किंवा जर्नलची प्रत) आज त्यांच्याकडे उपलब्ध नाही.

ओमकार, गायत्री मंत्र, महा मॄत्युंजय मंत्र या व अशा अनेक दिव्य सिध्द मंत्रांच्या श्रध्दापूर्वक, दिर्घकाळ केलेल्या साधनेचा विलक्षण अनुभव साधकाला अगदी नक्की मिळतो हा स्वानुभव आहे.........

मनोज पटवर्धन 9881495483

(हा लेख जास्तीत जास्त योगसाधकांपर्यंत पोहोचावा ही मनापासून इच्छा आहे)

🙏🙏🙏🙏🙏🙏🙏

🔥🔥🔥🔥🔥🔥🔥🔥

🧘🧘🧘 🧘🧘🧘🧘🧘🧘

17/02/2020

दररोज सूर्यनमस्कार बारा
आनंद-उत्साहाचा झरा

17/08/2018

गुरुदक्षिणा
प्रेमपूर्वक आणि आदराने दिलेल्या भेटवस्तूचं कधीच मोल करता येत नाही. त्यातून ही भेट म्हणजे आपल्यातल्या कलेचा उपयोग करून, जीव ओतून साकारलेली एखादी कलाकृती असेल तर तो दुग्धशर्करायोगच म्हणायला हवा. एका योगसाधिकेने काही आठवडे स्वतःचा अमूल्य असा वेळ खर्च करून, स्वकष्टाने तयार केलेले हे घड्याळ मला गुरुपौर्णिमेच्या निमित्ताने भेट दिले. यात कापडावर हाताने भरतकाम (एम्ब्रॉयडरी) करुन, घड्याळातील बारा आकड्यांच्या जागी सूर्यनमस्काराच्या बारा स्थिती चितारल्या आहेत. मध्यभागी 🕉️विराजमान आहे. योगसाधक कलाकाराने आपल्या योगशिक्षकाला दिलेली भेट याहून अधिक समर्पक असू शकेल का ? (या योगसाधिकेला तिच्या कलेबद्दल राष्ट्रीय स्तरावरील पारितोषिक मिळाले आहे) . या अप्रतिम योगमय भेटीबद्दल सौ. कोमल बिरनाळे यांना मनःपूर्वक धन्यवाद आणि पुढील योग साधनेसाठी हार्दिक शुभेच्छा !!!
- मनोज पटवर्धन

17/08/2018

शंख प्रक्षालन
काही दिवसांपूर्वी मी शंख प्रक्षालनाच्या उत्तम परिणामाविषयी एक छोटीशी पोस्ट फेसबुक वर टाकली होती. त्याला असंख्य योगप्रेमी आणि योगसाधकांनी खुप मोठा प्रतिसाद दिला. अनेक प्रतिक्रिया, प्रश्न, फोन आले. जवळजवळ सर्वांनीच ही प्रक्रिया सविस्तर समजून घेण्याची इच्छा दर्शवली. या सर्वांचे शंका निरसन व्हावे म्हणून हा लेख मी लिहितो आहे.
शंख प्रक्षालन ही योगातील एक शुध्दीक्रिया आहे. शरीर शुध्दी आणि नाडी शुध्दी साठी योगशास्त्रात 6 प्रकारच्या शुध्दीक्रिया किंवा षट्कर्मे सांगितली आहेत. त्यातलीच शंख प्रक्षालन ही अतिशय महत्त्वाची व अत्यंत उपयुक्त अशी शुध्दीक्रिया आहे.
यामध्ये आपला संपूर्ण पचन मार्ग (डायजेशनल ट्रॅक) पूर्णपणे धुतला जातो.
स्थुलता निवारण, मधुमेह नियंत्रण, पचन विकार यासाठी ही प्रक्रिया फारच फायदेशीर ठरते.
ही प्रक्रिया करण्यासाठी 6 प्रकारची आसने करावी लागतात.
सकाळी उठून मुखमार्जन, प्रातर्विधी झाल्यावर रिकाम्या पोटी ही प्रक्रिया करावी.
मुख्य शंख प्रक्षालन क्रिया करण्यापूर्वी आधी २-३ वेळा लघु शंख प्रक्षालन क्रिया करावी. म्हणून या लेखात आपण फक्त लघु शंख प्रक्षालनाची प्रक्रिया समजावून घेऊ या.
प्रथम एक लिटर स्वच्छ पिण्याचे पाणी घ्यावे. ते कोमट करावे. त्यात एक चमचा साधे पांढरे मीठ घालावे. नंतर एक मध्यम आकाराच्या लिंबाचा रस त्यात पिळावा. या सगळ्या नैसर्गिक शुध्दी करणाऱ्या घटकांचे (नॅचरल क्लिन्झिंग एलिमेन्ट्स्) महत्त्व, आवश्यकता थोडक्यात समजावून घेऊ या.
कोमट पाणी हे सौम्य रेचकाचे (माइल्ड लॅग्जेटिव्ह) काम करते. लिंबू ही निसर्गाची केरसुणी आहे असे महात्मा गांधींनी म्हटले आहे. लिंबामुळे आतड्याच्या कानाकोपऱ्यातील मळ स्वच्छ धुतला जातो. सर्वात महत्वाचा घटक म्हणजे मीठ. मीठामुळे पाण्याचे ऑस्मॉटिक प्रेशर बदलते. त्यामुळे प्यायलेले पाणी, शरीरात शोषले तर जात नाहीच. उलट शरीरातले पाणी, म्हणजेच मुख्यत्वे रक्तजल या पाण्याबरोबर शोषले जाऊन बाहेर पडते. या रक्तजलात आपल्या खाण्या-पिण्यातून आलेली अनेक विषद्रव्ये विरघळलेली असतात. ही विषद्रव्ये शरीराबाहेर पडतात.
बिन साखरेचे हे लिंबाचे सरबत चांगले ढवळून घ्यावे. सुरुवातीला अर्धा लिटर किंवा दोन ग्लास सरबत प्यावे. नंतर सहा प्रकारची आसने प्रत्येकी सहा वेळा करुन आसनांचा एक संच पूर्ण करावा. नंतर लगेच हाच आसनांचा संच परत करावा. म्हणजेच एकूण दोन ग्लास पाणी व दोन आसन संच केल्यावर ही लघु शंख प्रक्षालनाची निम्मी प्रक्रिया पूर्ण होते.
यानंतर परत एकदा राहिलेले दोन ग्लास किंवा अर्धा लिटर सरबत पिऊन आसनांचे दोन संच करावेत.
ही आसने केल्यामुळे आपली आंत्रलहर (पेरिस्टाल्टिक मुव्हमेन्ट) वाढते. तसेच पोट विविध प्रकारे ताणले-दाबले-पिळले गेल्यामुळे संपूर्ण पचनसंस्थेत चांगल्या प्रकारे खळबळ (त्सुनामी इफेक्ट) निर्माण होते.पचनसंस्थेतील अत्यंत सुक्ष्मातिसूक्ष्म स्तरावरील मळ, घाण, विषद्रव्ये बाहेर फेकली जातात.
इथे लघु शंख प्रक्षालन क्रिया पूर्ण होते.
आता एक तासभर काहीही खाऊ-पिऊ नये. तासाभराने शक्य असल्यास भाताची मऊ, अगदी कमी मिठाची खिचडी साजूक तूप घालून खावी.
प्रक्रिया पूर्ण झाल्यावर आपले शरीर, मन अतिशय शांत, प्रसन्न, हलके झाल्याचा स्वर्गीय आनंद आपल्याला अनुभवता येतो.
अनेक योग साधकांनी ही प्रक्रिया शिकून घेतली आहे. वर उल्लेख केलेल्या प्रमुख मनोशारीरिक आजारांबरोबरच मायग्रेन, ऍसिडिटी, रक्तदाब अशा व इतर अनेक छोट्या-मोठ्या त्रासांवरही या क्रियेचा खूपच चांगला परिणाम दिसून आला आहे.
- मनोज पटवर्धन
(हा लेख माझ्या नावासह फॉरवर्ड करण्यास हरकत नाही)

08/07/2018

Manoj Patwardhan (Yoga trainer & Diabetes Therapist) being awarded by Yogacharya Dr. H. R. Nagendraji (Chancellor -SVYASA-Vivekanand University) at Bangalore

03/05/2018

योगशास्त्राची निर्मिती बाबा,बुवा,भोंदूंसाठी नसून सर्वसामान्य प्रापंचिकांचं शरीर,मन,बुद्धी आणि भावनिक आरोग्य उत्तम रहावं यासाठी आहे

18/04/2018

ज्ञान ही मोठी शक्ती आहे

16/04/2018

परमेश्वरी शक्तीच्या शोधाकडे जाणाऱ्या योगमार्गावरुन वाटचाल करताना अनुभवाच्या सावलीत थोडा काळ विसावणं हा प्रत्येक साधकाचा एक मोठा आनंद असतो

Manoj Patwardhan Yoga Therapist

29/11/2021

19/10/2020

29/02/2020

17/02/2020

17/08/2018

17/08/2018

08/07/2018

03/05/2018

18/04/2018

16/04/2018

Address

Opening Hours

Telephone

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Monday	6am - 8:20pm
Tuesday	6am - 8:20pm
Wednesday	6am - 8:20pm
Thursday	6am - 8:20pm
Friday	6am - 8:20pm
Saturday	6am - 8:20pm
Sunday	6am - 11am