27/12/2025
“ਸੂਰਬੀਰ ਹੋਵੈ ਜੋ ਧਰਮ ਕੈ ਹੇਤ ॥
ਪੁਰਜਾ ਪੁਰਜਾ ਕਟਿ ਮਰੈ, ਕਭੂ ਨ ਛਾਡੈ ਖੇਤ ॥”
— ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ
(ਅਰਥ: ਸੱਚਾ ਸੂਰਮਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਖਾਤਰ ਹਰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੇ।)
ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ—ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਹ ਸਿੰਘ ਜੀ—ਧਰਮ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ।
ਵੱਡੇ ਦੋ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ, ਜਦਕਿ ਛੋਟੇ ਦੋ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੇ ਚੁਣਵਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸ਼ਹੀਦੀ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਹਿੰਮਤ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਡਟੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਅੱਜ ਨਿਰਮਲ ਕੁਟੀਆ, ਤਾਰੌੜੀ ਵਿਖੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਆਉਣਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
चार साहिबज़ादों की शहादत सिख इतिहास की एक अत्यंत गौरवशाली और प्रेरणादायक घटना है। दसवें गुरु, श्री गुरु गोबिंद सिंह जी के चार पुत्र—साहिबज़ादा अजीत सिंह जी, साहिबज़ादा जुझार सिंह जी, साहिबज़ादा ज़ोरावर सिंह जी और साहिबज़ादा फ़तेह सिंह जी—ने धर्म, सत्य और न्याय की रक्षा के लिए अपने प्राणों का बलिदान दिया।
बड़े दो साहिबज़ादे चमकौर की लड़ाई में वीरगति को प्राप्त हुए, जबकि छोटे दो साहिबज़ादों ने सरहिंद में अत्याचारों के सामने झुकने से इनकार किया और जीवित दीवार में चिनवाए जाने के बावजूद धर्म नहीं छोड़ा। उनकी शहादत हमें साहस, विश्वास और नैतिक मूल्यों की शिक्षा देती है।
आज Nirmal Kutiya Taraori Sant Baba Sukha Singh Ji कुटिया, तरावड़ी में विद्यार्थियों की उपस्थिति यह दर्शाती है कि चार साहिबज़ादों का बलिदान आने वाली पीढ़ियों को सत्य और मानवता के मार्ग पर चलने की प्रेरणा देता रहेगा।
The martyrdom of the Chaar Sahibzade is one of the most inspiring and glorious chapters in Sikh history. The four sons of the Tenth Guru, Sri Guru Gobind Singh Ji—Sahibzada Ajit Singh Ji, Sahibzada Jujhar Singh Ji, Sahibzada Zorawar Singh Ji, and Sahibzada Fateh Singh Ji—sacrificed their lives to protect truth, righteousness, and faith.
The elder two Sahibzade laid down their lives while fighting bravely in the Battle of Chamkaur. The younger two Sahibzade were martyred at Sirhind, where they refused to give up their faith and were bricked alive at a very young age. Their sacrifice stands as a powerful example of courage, strong values, and unwavering faith.
Today, the visit of school students to Nirmal Kutiya, Taraori reminds us that the ideals and sacrifices of the Chaar Sahibzade continue to guide and inspire future generations to walk on the path of truth, justice, and humanity.
