LOTUS Diabetes Clinic

24/03/2026

🫀 આજે Lipoprotein(a) [Lp(a)] Awareness Day છે .
શું તમને ખબર છે?
તમારો રૂટીન કોલેસ્ટ્રોલ report normal હોવા છતાં પણ હાર્ટ એટેકનું જોખમ રહી શકે છે. અને એનાં માટે Lp(a) ની વધું માત્રાં જવાબદાર હોય શકે.

👉 Lp(a) – Lipoprotein (a) એક મહત્વપૂર્ણ, પણ ઘણીવાર અવગણાયેલો factor છે.
Lp(a) શું છે?
Lp(a) એક genetically determined lipoprotein particle છે, જેમાં LDL જેવા cholesterol સાથે apolipoprotein(a) જોડાયેલું હોય છે.
તે ખૂબ જ atherogenic (ધમનીમાં plaque બનાવનાર) અને pro-thrombotic છે.
➡️ આ કારણે ધમનીઓમાં ઝડપથી atherosclerosis (blockage) અને clot formation થવાની શક્યતા વધી જાય છે.

⚠️ ભારતીયો માટે ખાસ ચિંતાનો વિષય કેમ?
• આશરે 20–25% ભારતીયોમાં Lp(a) ઊંચું હોય છે
• આ ઇન્ડિયન population માં premature coronary artery disease માટે મહત્વનું કારણ છે .
• ઘણીવાર young age heart attack પાછળ hidden culprit હોય છે.

❗ Key Scientific Facts:
• Genetic: ~90–95% level genes દ્વારા નક્કી થાય છે.
• Lifestyle independent: diet, exercise થી ખાસ અસર થતી નથી.
• Not in routine tests: routine lipid profile માં આવતું નથી.
• Independent risk factor: LDL normal હોવા છતાં આ વધારે હોય તો risk વધે છે .

👨‍⚕️ કોણે Lp(a) test કરાવવો?
✅ family history of premature heart disease.
✅ unexplained coronary artery disease.
✅ normal cholesterol છતાં recurrent cardiac events.
✅ અથવા screening માટે — દરેકે life માં એક વખત.

✅ Lp(a) test — જીવનમાં એક વખત પૂરતો છે

— Dr. Kalpesh Joshi
Lotus Hospital, Valsad
📞 98797 16665

20/03/2026

ભાગ-૨: “એડિપોઝ સેટ પોઈન્ટ” ને કેવી રીતે માત આપી શકાય? 💪
ગઈ પોસ્ટમાં આપણે જોયું કે આપણું મગજ — હાઇપોથેલેમસ (Hypothalamus) — શરીરની ચરબી અને હોર્મોન્સના આધારે વજનને એક ચોક્કસ રેન્જમાં જાળવી રાખવાનો પ્રયત્ન કરે છે.
જ્યારે આપણે અચાનક ડાયેટિંગ કરીએ છીએ, ત્યારે મગજ તેને ઊર્જાની અછત -ભૂખમરો માનીને વજન પાછું વધારવાના પ્રયત્નો શરૂ કરે છે. પરંતુ યોગ્ય જીવનશૈલી દ્વારા આ 'સેટ પોઈન્ટ' ને પણ બદલી શકાય છે.
સેટ પોઈન્ટ રિસેટ કરવાના ૫ વૈજ્ઞાનિક ઉપાયો:
૧. ઉતાવળ નહીં — ધીમું અને સ્થિર વજન ઘટાડો 🐢
વધારે પડતું ડાયેટ કરવાથી શરીર "પેનિક મોડ" માં જાય છે અને મેટાબોલિઝમ ધીમું કરી નાખે છે.
• ગોલ્ડન રૂલ: દર અઠવાડિયે આશરે ૦.૫ થી ૧ કિલો વજન ઘટાડવું એ સૌથી સુરક્ષિત અને ટકાઉ પદ્ધતિ છે. આનાથી શરીરને "ભૂખમરો" હોવાનો સંકેત મળતો નથી.
૨. પૂરતું પ્રોટીન — સંતોષ-તૃપ્તિ અને મેટાબોલિઝમ માટે :
પ્રોટીન માત્ર મસલ્સ નથી બનાવતું, તે હોર્મોન્સને સારી રીતે નિયંત્રિત કરે છે.
• ફાયદા: તે લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે, ભૂખના હોર્મોન્સ ઘટાડે છે અને તમારા BMR (Basal Metabolic Rate) ને સક્રિય રાખે છે.
૩. પૂરતી ઊંઘ અને સ્ટ્રેસ નિયંત્રણ:
વજનનો સીધો સંબંધ તમારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય સાથે છે.
• જો ઊંઘ ઓછી હોય: તો ભૂખ વધારતા હોર્મોન્સ વધે છે અને તૃપ્તિના સંકેતો ઘટે છે.
• સ્ટ્રેસની અસર: માનસિક તાણથી કોર્ટિસોલ (Cortisol) વધે છે, જે ખાસ કરીને પેટની આસપાસ ચરબી જમા કરવા માટે જવાબદાર છે. દરરોજ ૭-૮ કલાકની સારી ઊંઘ અનિવાર્ય છે.
૪. ઇન્સ્યુલિન સંવેદનશીલતા (Insulin Sensitivity) સુધારવી :
ખાંડ અને પ્રોસેસ્ડ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સના કારણે શરીરમાં 'ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ' પેદા થાય છે, જે ચરબી બાળવી મુશ્કેલ બનાવે છે.
• ઉકેલ: ખાંડ અને મેંદો ઓછો કરો, ફાઈબર વધારવો અને સંયમિત સમયગાળામાં ભોજન (Time-restricted eating) કરવાની આદત પાડો. ઇન્ટરમિટેન્ટ ફાસ્ટિંગ પણ એડિપોઝ સેટ પોઈન્ટ reset કરવામાં મદદ કરે .
૫. સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગ :
માત્ર એરોબિક કસરત પૂરતી નથી. મસલ્સ (સ્નાયુઓ) એ શરીરનું એન્જિન છે, એને મજબૂત બનાવી , જથ્થો વધારવો પડે .
• ફાયદો: સ્ટ્રેન્થ ટ્રેનિંગથી મસલ્સ જળવાય છે. મસલ્સ જેટલા વધુ, શરીર આરામ કરતી વખતે પણ તેટલી વધુ કેલરી બાળશે. આનાથી સેટ પોઈન્ટ કુદરતી રીતે નીચે આવે છે.

ભવિષ્યની આશા: લેપ્ટિન થેરાપી -ભવિષ્યમાં લેપ્ટિન ઇન્જેક્શન એક ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. તે મગજને સીધો તૃપ્તિ- સંતોષ નો સંકેત આપીને 'લેપ્ટિન રેઝિસ્ટન્સ' તોડવામાં અને સેટ પોઈન્ટ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.

વજન નિયંત્રણ એ કોઈ ટૂંકા ગાળાનો "કોર્સ" નથી, પણ લાંબા ગાળાની જીવનશૈલી છે. સંશોધનો મુજબ:
જો તમે વજન ઘટાડ્યા પછી તેને ૬ થી ૧૨ મહિના સુધી સ્થિર રાખી શકો, તો તમારું મગજ તે નવા વજનને પોતાનો નવો "સેટ પોઈન્ટ" સ્વીકારી લે છે.
નિષ્કર્ષ: શરીર સામે લડવા કરતાં, તેના વિજ્ઞાનને સમજીને તેની સાથે કામ કરવું એ જ સાચી સફળતા છે.
— ડૉ. કલ્પેશ જોશી,
લોટસ હોસ્પિટલ , વલસાડ .

13/03/2026

https://www.facebook.com/share/1BwD7WXVbi/?mibextid=wwXIfr

Lotus health education · Episode

10/03/2026

🩺 Important for Every Diabetes Patient

Both low sugar and high sugar can cause serious health problems if not recognized early.

🔵 Low Sugar (Hypoglycemia) may cause
• Sweating
• Trembling
• Sudden hunger
• Confusion

🔴 High Sugar (Hyperglycemia) may cause
• Excess thirst
• Dry mouth
• Frequent urination
• Blurred vision

✔️ Regular monitoring, proper diet, exercise and medicines help keep sugar levels stable.

👨‍⚕️ Dr. Kalpesh Joshi
MD Physician
Lotus Diabetes Clinic, Valsad
📞 98797 16665

04/03/2026

શું તમે પણ 'યો-યો' ડાયેટિંગ(વજન વધ ઘટ)થી કંટાળી ગયા છો?
વજન ઘટાડવું સહેલું છે, પણ તેને જાળવી રાખવું મુશ્કેલ કેમ? કારણ કે તમારું શરીર તમને વજન વધારવા માટે મજબૂર કરે છે! 🧠
આજે , ચોથી માર્ચ, ‘વર્લ્ડ ઓબેસિટી ડે' નિમિત્તે જાણીએ કે મગજમાં રહેલું હાઈપોથેલેમસ કેવી રીતે આપણી સાથે રમત રમે છે. પોસ્ટ અંત સુધી વાંચજો! 🧐

"આ વર્ષે તો પાકું 10 કિલો ઘટાડવું જ છે!" – આ એક જ સંકલ્પ સાથે ઘણા લોકો ડાયેટિંગના મેદાનમાં ઉતરે છે. શરૂઆતના 1-2 મહિના તો જાણે સપનું સાચું થતું હોય તેવું લાગે છે:
✅ વજન ઘટવા લાગે.
✅ જૂના કપડાં ફિટિંગમાં આવવા માંડે.
✅ લોકો તમારા લુકના વખાણ કરવા લાગે.
પરંતુ પછી અચાનક ગાડી પાટા પરથી ઉતરે છે...
• અસહ્ય ભૂખ લાગવી 😋
• ગળી વસ્તુઓ ખાવાની તીવ્ર ઈચ્છા (Cravings) 🍫
• સતત થાક અને નબળાઈનો અનુભવ 😫
• પરિણામ? વજન ધીમે-ધીમે પાછું વધવા લાગે!
તમે હતાશ થઈ જાઓ છો. તમને લાગે છે કે તમારામાં 'ઈચ્છાશક્તિ' (Willpower) નથી અથવા તમે શિસ્તબદ્ધ નથી. તમે તમારી જાતને દોષ આપો છો. 😔

✋ ઉભા રહો! વાંક તમારો નથી, તમારા 'બાયોલોજી' નો છે!
આ તમારી માનસિક હાર નથી, પણ તમારા શરીરની 'ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન ડિફેન્સ મેકેનિઝમ' છે. આપણું શરીર તાપમાન કે બ્લડ પ્રેશરની જેમ ચરબીને પણ એક ચોક્કસ લેવલ પર જાળવી રાખવા પ્રોગ્રામ થયેલું હોય છે. વિજ્ઞાનમાં તેને ‘Set Point of Adipose Tissue’ કહેવાય છે.
🧠 મગજ કેવી રીતે રમત રમે છે?
મગજમાં રહેલી 'હાઈપોથેલેમસ' ગ્રંથિ સીસીટીવી કેમેરાની જેમ સતત મોનિટરિંગ કરે છે. જ્યારે તમે વજન ઘટાડો છો, ત્યારે મગજને લાગે છે કે તમે 'ભૂખમરા' (Starvation) તરફ જઈ રહ્યા છો. પોતાને બચાવવા માટે તે બે મુખ્ય હોર્મોન્સના હથિયાર ઉગામે છે:
1. લેપ્ટિન (Leptin) ઘટાડે: આ હોર્મોન 'પેટ ભરાઈ ગયું છે' તેવો અહેસાસ કરાવે છે. વજન ઘટતા તે ઓછું થઈ જાય છે, એટલે ગમે તેટલું ખાઓ તો પણ સંતોષ નથી થતો.
2. ઘ્રેલિન (Ghrelin) વધારે: આ 'ભૂખનો હોર્મોન' છે. વજન ઘટતા તેની માત્રા વધે છે, જે તમને વધુ ખાવા માટે મજબૂર કરે છે.
સાથે જ, શરીર પોતાનો BMR (મેટાબોલિઝમ) ધીમો કરી નાખે છે જેથી ઓછી કેલરી વપરાય. એટલું જ નહીં, મગજની 'ડોપામાઇન રિવોર્ડ સિસ્ટમ' વધુ સક્રિય થાય છે, જેનાથી હાઈ-કેલરી ખોરાક ખાવાથી તમને વધુ પડતો આનંદ મળે છે. પરિણામે, વજન ફરીથી વધી જાય છે.
🧬 આ આપણી ઉત્ક્રાંતિ (Evolution) છે!
માનવજાત હજારો વર્ષો સુધી ખોરાકની અછત સામે લડીને ટકી છે. આપણું શરીર ચરબી 'બચાવવા' માટે પ્રોગ્રામ થયેલું છે, 'બાળવા' માટે નહીં. વજન ઘટવું એ શરીર માટે એક 'ખતરો' છે, એટલે તે તરત જ બચાવ મુદ્રામાં આવી જાય છે. 🛡️
(કદાચ ભવિષ્યમાં જ્યારે માનવજાત જાડાપણાને લીધે જોખમમાં મુકાશે, ત્યારે હજારો વર્ષો પછી આ ડિફેન્સ સિસ્ટમ બદલાઈ શકે! 😁😁).

💡 તો શું આ 'સેટ પોઈન્ટ' ને બદલી શકાય?
ચોક્કસ! પણ એ માટે માત્ર અંધાધૂંધ ડાયેટિંગ નહીં, શરીરની આ જટિલ સિસ્ટમને સમજવી પડશે.
આ ‘Adipose Set Point’ ને માત કઈ રીતે આપવી અને વજનને કાયમી ધોરણે કેવી રીતે મેઈન્ટેન રાખવું, તે આપણે જોઈશું આગલી પોસ્ટમાં! 🔜
- ડો. કલ્પેશ જોષી. ( એમડી) ,લોટસ હોસ્પિટલ , વલસાડ.

#ગુજરાતી

13/11/2025

29/10/2025

Stroke is one of the leading causes of death and disability worldwide.
This year’s theme, “Every Minute Counts,” reminds us that early action saves lives.
🏥 At Lotus Hospital, immediate CT scan and thrombolysis treatment can greatly reduce stroke-related death and disability.
⏱️ Remember — in stroke, every minute truly counts!

26/09/2025

16/06/2024

‎Follow the Lotus Diabetes Clinic . channel on WhatsApp:

30/04/2024

Erectile Dysfunction(ED) can affect men of all ages and backgrounds. If you're experiencing symptoms, you don't have to suffer in silence. Talk to our doctor about ED. Early diagnosis and treatment can improve your quality of life.
Lotus Hospital:-
Op. Geeta Sadan, Luhar Tekra, Valsad, Gujarat.
To know more about us, visit http://www.lotus-hospital.com/
contact us: +91 98797 16665