Ibrahim Mohammed

30/04/2026

ستراتیژی ئیسلامی سیاسی لە ململانێی دەسەڵاتەوە گۆڕاوە بۆ ململانێی کۆمەڵگە. دەیانەوێت لە ڕێگەی کۆنترۆڵکردنی بیرکردنەوەی گەنجان و دیاریکردنی ئەوەی چی حەڵاڵ و حەرامە، هەژموونی خۆیان بسەپێنن، چونکە دەزانن لە حکومەتدا دەسەڵاتیان نیە.
​ سۆشیاڵ میدیا لە کوردستان چیتر شوێنی زانیاری نییە، بەڵکو بووەتە دادگایەکی جەماوەری. ئیسلامی سیاسی سوپایەکی ئەلیکترۆنی هەیە کە هەر دەنگێکی جیاواز بە بێ ئەخلاق یان دژە ئایین ناو دەبات، ئەمەش وای کردووە زۆرینەی خەڵک لە ترسی ناوزڕاندن بێدەنگ بن.
​ چونکە خەڵک لە دەسەڵاتی سیاسی بێ ئومێد بوون، ئیسلامی سیاسی ئەم بۆشاییەی قۆستووەتەوە و سۆزی ئایینی خەڵک بەکاردێنێت بۆ ئەوەی خۆی وەک تاکە پارێزەری بەهاکان نیشان بدات. توانیویانە فەزایەک دروست بکەن کە زۆرینەی خەڵک بترسن لەوەی ڕای جیاوازیان هەبێت، نەکا پەلاماری ئەلیکترۆنی بدرێن.

09/02/2026

ئەم چییە؟وەزارەتی تەندروستی و لایەنی پەیوەندیدار ئاگاداری ئەم شتانەن؟ئەو کەسانەی نیشانەی دەروونی و گرفتی دەروونیان هەیە نابێت خراپ سوودیان لێوەربگیرێت. هیوادارم لایەنی پەیوەندیدار هەڵوێستیان هەبێت.

12/01/2026

11/08/2025

گەر کاتت هەیە چەن خولەکێک زۆر سوپاستان دەکەین کە ئەم ڕاپرسیە وەڵام بدەنەوە کە سەبارەت بە " نەشتەرگەری جوانكاری پەیوەندی بە گرفت و نە خۆشیە دە رونیە كانەوە "یە.

ئەم پرسیارنامانە ئامانجیان دیاریکردنی کاریگەری نەخۆشی و گرفتە دەرونیەكانە لەسەرئەنجام دانی نەشتەرگەری جوانكاری. وەڵامدانەوەی پرسیارەکانی پرسیارنامە خۆبەخشانە و...

05/08/2025

جیاکاری و خراپ ناونانی کوردانی ڕۆژهەڵات

زۆرجار، کوردانی (ڕۆژهەڵات) ڕووبەڕووی جیاکاری و دابەشبوونێکی پڕ لە ئازار دەبنەوە، لە خودی هەرێمی کوردستاندا. زۆرێک لە ڕێگەی ئۆنلاین و لە ژیانی ڕۆژانەدا شایەتحاڵی قسەی ڕقاوی بوون یان ئەزموونیان کردووە، کە کوردەکانی ڕۆژهەڵات بە خراپ باس دەکەن و کۆمێنتی زۆر توندی ڕقاویان بۆ دەنوسرێت.

ئەم جیاکارییە زۆر نادادپەروەرییە. کوردەکانی ڕۆژهەڵات توشی چەوسانەوەی سیستماتیکی حکومەتی ئێران دەبن و ڕێژەی بەرزی بێکاری بە گشتی دەگاتە 13.8% و تەنانەت لە شوێنەکانی وەک کرماشانیش 17.4%. زۆرێک لە ژێر هەڕەشەی بەردەوامی توندوتیژیدا ناچار دەکرێن کارێکی نافەرمی مەترسیدار وەک کۆلبەری بکەن. ژنانی کورد لە ئێران ڕووبەڕووی جیاکاری دووقات دەبنەوە و بە ڕێژەیەکی مەترسیدار لە توندوتیژی و گۆشەگیری کۆمەڵایەتی دەناڵێنن. چالاکانی سیاسی بە ڕێژەیەکی زۆر مەترسی زیندانیکردن و تەنانەت لەسێدارەدانیان لەسەرە.

دەبێت ئەوە ڕەت بکەینەوە کە ئێمە بەهۆی جیاوازییەوە دابەش بووین.
وە ئەگەر تاقمێکی سیاسی یان مەزهەبی دەستی هەبێت لەم کارە ئەوە لەبری هەموو گەلی کورد قسە ناکەن و زۆر کەس دژی ئەمەیە و دەکرێت زۆرجار ئەم ڕق و کینە لە نەزانی و ترسەوە سەر هەڵدەدات.

ئەرکی هەموو کەسێکە کە لە هەر شوێنێک بێت دژی قسەی ڕق و کینە بوەستێت. ناسنامەی کوردایەتیمان بەهۆی فەرهەنگ و خەباتی هاوبەشمانەوە دەوڵەمەندترە، نەک بەهۆی فرەچەشنیمانەوە لاوازبێت.

یەکڕیزی ڕاستەقینەی واتە ڕێزگرتن لە کوردانی ڕۆژهەڵات، داننان بە قوربانیدان و تەحەددیاتەکانیان. تەنیا ئەو کاتە دەتوانین ئایندەیەکی دادپەروەر بنیات بنێین کە هیچ دەنگێکی کورد هەست بە کەمبوونەوە یان سووکایەتیکردن نەکات.

01/08/2025

ئەو قورسایەی کە هەڵیدەگرین: زەبر و زەنگ و مانەوە و بێباکی سیاسی لەسەر ڕێگاکانمان

هەموو ڕۆژێک لەسەر ڕێگاکانی کوردستان، منداڵانی وەک ئەمانە زیاتر لەوەی لە دەستیاندایە هەڵدەگرن. ئەوان قورسایی کۆمەڵگایەک لە قۆناغی گواستنەوەدا هەڵدەگرن، کۆمەڵگایەک کە بەهۆی ململانێ و هەژاری و بێدەنگی ئەوانەی لە دەسەڵاتدان زەبر و زەنگیان بەسەردا هاتووە.

زەبر و زەنگ تەنیا دەروونی نییە؛ سیاسیشە. کاتێک منداڵان لەبری ئەوەی بچنە قوتابخانە لە کەناری ڕێگاکە پێداویستییەکان دەفرۆشن، ئەوە تەنها کارەساتێکی خێزانیی نییە، بەڵکو کۆمەڵگا و سیستەمێکە لە قەیراندایە.

ئایا ئازارەکانی ئەم منداڵانە بەس نییە؟ ئایا کارەساتەکان تەنها کاتێک واقیعیین کە دوور بن، یان تەلەفزیۆن و سۆشیاڵ میدیا باسیان بکات؟

سۆزی تایبەت کراو و بە لایەنێک،یان گروپێک دادپەروەرانە نییە. گۆڕانی ڕاستەقینە کاتێک ڕوودەدات کە ئێمە لە شەقامەکانی خۆماندا بۆ لەبیرکراوەکان شەڕ بکەین.

03/06/2025

هێشتا دوورم لەوەی کە دەمەوێ ببم.

-فنسنت ڤان کوخ

28/05/2025

ئەفسانە و ڕاستییەکان دەربارەی نەخۆشی دەروونی

چیرۆکی پشت وێنە: ئەم تابلۆ سەرنجڕاکێشەی هیرۆنیموس بۆش دیمەنێکی سوریالی گرتووە: پیاوێک نەشتەرگەرییەکی سەیر و سەمەرەی بۆ دەکرێت، کە بەناو "دکتۆر" وا دەردەکەوێت کە بەردێک لە سەری دەربهێنێت. دوو کەسایەتی دیکە کە یەکێکیان ڕاهیبێک کە کتێبێکیان بە سەریەوە بەستراوەتەوە چاودێری ئۆپەراسیۆنەکە دەکەن. لە ئەوروپا لە سەدەکانی ناوەڕاست ئەمە ڕێگەیەک بو هەتا چارەسەری نەخۆشانی دەرونی بکەن.

ئەفسانە: نەخۆشی دەروونی دەگمەنە.
ڕاستی: نەخۆشییە دەروونییەکان زیاتر لە شێرپەنجە، شەکرە، یان نەخۆشییەکانی دڵ بڵاون. نزیکەی 1 لە هەر 5 کەس تووشی نەخۆشی دەروونی دەبن.

ئەفسانە: نەخۆشی دەروونی نیشانەیە بۆ لاوازی کەسایەتی یان پەروەردەکردنی خراپ.
ڕاستی: نەخۆشییە دەروونییەکان بەهۆی تێکەڵەیەکی ئاڵۆزی هۆکارە جینییەکان، بایۆلۆژی، کۆمەڵایەتی و ژینگەییەکانەوە دروست دەبن نەک بەهۆی کەموکوڕی کارەکتەری یان پەروەردەکردنی خراپەوە.

ئەفسانە: ئەو کەسانەی نەخۆشی دەروونییان هەیە توندوتیژن یان مەترسیدارن.
ڕاستی: زۆربەی ئەو کەسانەی نەخۆشی دەروونییان هەیە توندوتیژ نین. لە ڕاستیدا ئەگەری ئەوە زیاترە کە ببنە قوربانی توندوتیژی.

ئەفسانە: نەخۆشی دەروونی چارەسەر نییە و تەواوی تەمەنە.
ڕاستی: زۆر کەس بە چارەسەری گونجاو بە تەواوی چاک دەبنەوە، و زۆربەیان دەتوانن نیشانەکانیان بەڕێوەببەن و ژیانێکی پڕ لە خۆشی بژین.

ئەفسانە: تەنها هەندێک جۆری کەس تووشی نەخۆشی دەروونی دەبن.
ڕاستی: هەر کەسێک، بەبێ گوێدانە تەمەن، پێشینە، یان دۆخی، دەتوانێت تووشی کێشەی تەندروستی دەروونی بێت.

ئەفسانە: منداڵان و هەرزەکاران تووشی نەخۆشی دەروونی نابن.
ڕاستی: گەنجان دەتوانن و تووشی کێشەی تەندروستی دەروونی ببن، نزیکەی 20%ی هەرزەکاران لەوانەیە لە هەر ساڵێکدا ڕووبەڕووی کێشەی تەندروستی دەروونی ببنەوە.

ئەفسانە: دەتوانیت بە سەیرکردنی کەسێک بزانیت نەخۆشی دەروونی هەیە یان نا.
ڕاستی: هەمیشە ناتوانیت بزانیت کەی کەسێک کێشەی تەندروستی دەروونی خۆی هەیە؛ زۆر کەس لە دەرەوە تەندروستن بەڵام دەکرێ گرفتاربن.

ئەفسانە: ئەو کەسانەی نەخۆشی دەروونییان هەیە دەتوانن بەپەلە چارەسەر بن.
ڕاستی: نەخۆشییە دەروونییەکان شتێک نین کە مرۆڤەکان بە سادەیی بە هێزی ئیرادە زاڵبن؛ زۆرجار پێویستیان بە چارەسەر و پشتیوانی هەیە، هەروەک چۆن نەخۆشییە جەستەییەکان پێویستیانە.

26/05/2025

نمایشی حزبەکان و خاڵی پشکنینەکان ، دێگەڵە بەنمونە چی دەربارەی دابەشبوونمان ئاشکرا دەکات.

هەر جارێک لە سلێمانی دەڕۆمە بۆ هەولێر و دەگەمە بازگەی دێگەڵە، یان بە پێ چەوانەوە ، تەنها پشکنینی ناسنامە نیە ،بەڵکو هەستکردن بەوەی کە دەچمە ناو وڵاتێکی ترەوە، نەک تەنها شارێکی دیکەی هەرێمی کوردستان.

ئەمە تەنها پەیوەندی بە “ئاسایش”ەوە نییە. پەیوەندی بە " کۆنترۆڵکردنەوە" هەیە.

لە پشت ئەو پشکنینە بەناو ڕۆتینییانە ڕاستییەکی مەترسیدار هەیە: ئەم بازگەیە سنوورێکە لە نێوان دوو سیستەمی سیاسیدا یەکێتی لە لایەک، پارتی لە لایەکی دیکە. وە ئەوە نیشان دەدات. ئەگەر کاڵا دەگوازیتەوە؟ ئامادەبە بۆ پرسیار، کێشە، ڕەنگە تەنانەت بەناو "گومرگیش". ئەگەر تۆ تەنها گەشتیارێکی خەڵکی سلێمانی بیت یان هەولێر؟ خۆت ئامادە بکە بۆ ئەوەی بە گومانەوە مامەڵەت لەگەڵدا بکرێت.
بۆچی؟
چونکە ئەم خاڵە پشکنینە تەنها سەلامەتی خەڵک نییە بەڵکو:
_کۆنترۆڵکردنی بازرگانی بۆ دڵنیابوون لەوەی لایەنێک سوودمەندە لە هەر شتێک کە دەپەڕێتەوە.
_چاودێریکردن، دڵنیابوون لەوەی "خەڵکی دیوەکەی تر" بزانن کێ بەرپرسیارە.
_نمایشکردنی باڵادەستی، وەک بیرخستنەوەیەک کە دیموکراسی لێرەدا هێشتا کڕنۆش بۆ ئاڵای حزبی دەبات، وە بەکارهێنانی بیرۆکراسی بۆ قازانجی کەسی.
ئەمە تەنها بێزارکەر نییە هەڕەشەیە بۆ سەر ئەو بەهایانەی کە ئێمە بانگەشەی ئەوە دەکەین قوربانیمان بۆ داون.
چۆن دەتوانین باس لە یەکڕیزی و ئازادی و دیموکراسی بکەین لە کاتێکدا مامەڵە لەگەڵ هاووڵاتیانی شارە جیاوازەکان بکەین وەک بیانییەکان؟ چۆن ئایندەیەک بنیات بنێین لە کاتێکدا تەنانەت ڕێگاوبانەکانمان بە هێڵی حزبی و گومان دابەشکراون؟

24/05/2025

شیزۆفرینیا: گرفتەکانی پۆلێنکردن، چارەسەرکردن و ڕاستییە کەم بێستراوەکان

ڕەخنەی پۆلێنکردن:

زۆرجار ڕەخنەی شیزۆفرینیا دەگیرێت کە زۆر فراوانە و بە خراپی پێناسە کراوە. دەستنیشانکردنەکە دەتوانێت ئەو کەسانە لەخۆبگرێت کە نیشانە زۆر جیاوازەکانیان هەیە، هەڵوەسە، وەهم، ساردی سۆزداری، یان نەبوونی پاڵنەر و خولیا، ئەمەش وا دەکات کە مامەڵەکردن لەگەڵ هەموو کەسێک بە هەمان شێوە قورس بێت. لابردنی تایپە لاوەکیەکان شیزۆفرنیا (وەک شیزۆفرینیای پارانۆید یان کاتاتۆنیکی) بە مەبەستی ئاسانکردنی دەستنیشانکردن بوو بەڵام لە ڕاستیدا وایکرد کە چارەسەرکردن زەحمەتر بکات. ئێستا زۆرێک لە پسپۆڕان دەڵێن کە شیزۆفرینیا یەک نەخۆشی نییە بەڵکو کۆمەڵێک حاڵەتی پەیوەندیدارە کە پێویستیان بە پۆلێنکردنی وردترە.

تێكەڵاوی نیشانەکان و دەستنیشانکردنی هەڵە:
زۆرجار نیشانەکانی شیزۆفرینیا لەگەڵ نەخۆشییە دەروونییەکانی دیکەدا تێکەڵ دەبن، وەک نەخۆشی دوو جەمسەری یان خەمۆکییەکی توند. ئەمەش دەبێتە هۆی دەستنیشانکردنی هەڵە یان دواکەوتنی چارەسەرکردن، بە تایبەت کە هیچ تاقیکردنەوەیەکی بایۆلۆژی نییە و دەستنیشانکردن هێشتا پشت بە حوکمدانی کلینیکی دەبەستێت. هەروەها شیزۆفرینیای لە منداڵاندا بە تایبەتی دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی قورسە چونکە نیشانەکانی ئاڵۆزن و زۆرجار تێکەڵ بە تێکچوونەکانی تر دەبن.

گرفتەکانی چارەسەرکردن:
زۆربەی چارەسەرەکان سەرنج دەخەنە سەر کەمکردنەوەی نیشانە ئەرێنییەکان (وەک هەڵوەسە)، بەڵام نیشانە نەرێنییەکان (وەک نەبوونی خولیا و پاڵنەر یان ساردی سۆزداری) چارەسەرکردنیان زۆر قورسترە و زۆرجار پشتگوێ دەخرێن. زۆرێک لە نەخۆشەکان بە تەواوی وەڵامی دەرمان نادەنەوە و کاریگەرییە لاوەکییەکانیش دەتوانن توند بن.

ڕاستییە کەم بیستراوەکان:

ئەو کەسانەی کە تووشی شیزۆفرینیا بوون، ئەگەری زۆر زیاترە کە قوربانی توندوتیژی بن؛ زۆرجار میدیاکان بە هەڵە وەک مەترسیدار وێنایان دەکەن.

مەرج نییە ئاستی زیرەکی لە کەسانی تووشبوو بە شیزۆفرینیادا کەمتر بێت؛ بەشێکیان داهێنەرن، و هەندێک لە جینەکانی پەیوەست بە شیزۆفرینیا پەیوەندییان بە داهێنانەوە هەیە.

نزیکەی 25%ی نەخۆشەکان دەتوانن بە تەواوی چاکببنەوە دوای یەکەم نۆبە بە وەرگرتنی چارەسەری درووست.

پێناسە و پۆلێنکردنی شیزۆفرینیا بەدرێژایی ساڵان چەندین جار گۆڕاوە، و هێشتا هیچ کۆدەنگییەک نییە لەسەر ئەوەی کە ئەم نەخۆشییە لە ڕاستیدا چییە.