12/01/2026
بەخۆشحاڵییەوە! بابەتەکەم بە شێوەیەکی زانستی و ڕێکپۆش بە زمانی کوردی بۆ داڕشتویتەوە، کە گونجاو بێت بۆ بڵاوکردنەوە یان پێشکەشکردن:
🔴 گرنگی تیشکی سوور لە هۆڵی مانگای وشکدا (Dry Cow) 🐄
بەڕێوەبردنی ڕووناکی تەنها بۆ بینین نییە، بەڵکو کەرەستەیەکی سەرەکییە بۆ کۆنترۆڵکردنی هۆرمۆنەکان و تەندروستی مانگا لە گرنگترین قۆناغی ژیانیدا.
💡 بنەما زانستییەکەی چۆنە؟
* کۆنترۆڵی بایۆلۆژی: ڕووناکی کاردەکاتە سەر ڕژێنە سنەوبەرییەکە (Pineal Gland) کە بەرپرسە لە ڕیتمی خەو و بەئاگایی.
* هۆرمۆنی مێلاتۆنین: لە تاریکیدا مانگا ئەم هۆرمۆنە دەردەکات کە دەبێتە هۆی حەسانەوە، کەمکردنەوەی فشار (Cortisol) و بەهێزکردنی کۆئەندامی بەرگری.
* تایبەتمەندی ڕەنگی سوور: بە پێچەوانەی ڕووناکی سپی و شین، تیشکی سوور نابێتە هۆی وەستاندنی دەردانی مێلاتۆنین. ئەمەش وا دەکات مانگاکە لە دۆخی "تاریکی و حەسانەوەی ڕاستەقینە"دا بمێنێتەوە، لەکاتێکدا کرێکارەکان دەتوانن کارەکانی خۆیان ئەنجام بدەن.
🧠 سوودەکانی لە ماوەی وشکبوونی مانگادا (Dry Period)
✔ ڕێکخستنی هۆرمۆنەکان: جێگیرکردنی گۆڕانکارییە ناوەکییەکان پێش زان (Calving).
✔ میتابۆلیزم: باشترکردنی هەستیاری ئەنسۆلین و ڕێکخستنی میتابۆلیزمی کالسیۆم.
🐄 سوودەکانی دوای زان (Post-calving)
* خواردنی زیاتر: زیادبوونی توانای خواردنی ماددەی وشک (DMI).
* پاراستنی تەندروستی: کەمکردنەوەی مەترسی نەخۆشییەکانی وەک (Ketosis، Hypocalcaemia، Metritis).
* چاکبوونەوەی خێرا: یارمەتیدانی گەشەکردنەوەی خانەکانی ناوپۆشی ئەشکەبە (Rumen) و شانەکانی گوان.
🥛 کاریگەری لەسەر بەرهەمی شیر
١. نوێبوونەوەی خانەکان: زیادکردنی ڕێژەی نوێبوونەوەی خانەکانی شیر لە ناو گواندا.
٩.
ئایا دەتەوێت زانیاری وردترت بۆ ئامادە بکەم دەربارەی ئەوەی کە "چەند لۆکس" (Lux) ڕووناکی پێویستە بۆ ئەوەی باشترین ئەنجام بەدەست بێت؟
وەرگێڕانی بۆ کوردی
دخدر مصطفى سليم
pshdar clinic for veterinary services ( examinations, treatment, vaccination, surgery) to animal , poultry, fish , exotic animals, pet birds and pet animals