https://www.facebook.com/106284818718426/

dr.pary zangana د.پەری احسان زەنگەنە, Sulaimaniya (2026)

24/09/2022

هێلکە بە سوورکراوی یان بە کوڵاوی ئامادە کرێت باشە؟
کامیان سوودی زیاترە؟!
ئەمە یەکێکە لەو پرسیارانەی زۆر دووبارە ئەبێتەوە.
لەڕووی بەهای خۆراکی هەردوو جۆری ئامادەکردنەکە یەک شتە و هەمان سوود ئەگەیەنن!
بەڵام لەبڕی چەوری و ڕێژەی وزە جیاوازیان هەیە!
بۆ نمونە یەک هێلکەی قەبارە مامناوەند
بە سوورکراوی بڕی ۹۰ کالۆری وزە و ۷ گرام چەوری تێدایە بەراورد بە
کوڵاوی بڕێ ۷۷ کالۆری وزە و ۵.۳ گرام چەوری تێدایە
بۆیە بە چ جۆرێک منداڵەکە پێی خۆشە بەو جۆرە بۆی ئامادە کە!
⚠زۆر کات دایک ئەبیستم ئەڵی زۆر هێلکەی پێ نادەم چونکە بەس بە سوورکراوی ئەیخوات ئەویش خراپە!یان ئەڵێ ئەترسم خراپ بێ! پێی وایە بەهای خۆراکی خۆی لە دەست ئەدا بە سوورکراوی!
لەکاتێکدا لە ڕووی زانستیەوە وانیە!
چونکە هێلکە سەرچاوەیەکی زۆر باشی پڕۆتینە و هەموو جۆرەکانی پڕۆتین بۆ لەش دابین ئەکات و هەروەها سەرچاوەیەکی گرنگی زۆربەی کانزا و ڤیتامینەکانە!
بۆیە پێویستە ڕۆژانە بدرێت بە منداڵ!
⚠لە ڕووی ئامادەکردنی بۆ منداڵ بە سوورکراوی لە کەمێک کەرە و زوو لا برێت لەسەر ئاگر باشە
چونکە زۆر منداڵ ئەبینم بەتایبەت خوار تەمەن ٤ ساڵ و ۲ ساڵ تەنها بەس سپێنە ئەخوات یا بەس زەردێنە ئەخوات کە لە سەرەتاوە بەس بە کوڵاوی پێی دراوە و ڕاهێنراوە!
بۆیە باشترە بۆی تێکەڵ کەیت و ڕا بێت هەردوو بەشی هێلکەکە بخوات
⚠زۆر گرنگە لەکاتی ئامادەکردنی ماوەیەکی زۆر لەسەر ئاگر دانەنرێت بەتایبەت لەکاتی کوڵان باشترە لە ٦ خولەک زیاتر دانەنرێت کەمتر بێت باشترە گەر منداڵەکە پێی ڕازی بێت بە نیمچە کوڵاوی بیخوات سوودی زۆرترە
چونکە بەشێک لە بەهای خۆراکی خۆی لە دەست ئەدات کە زۆر بکوڵێنرێ
یەکێک لەوانە ماددەی لوتینە (lutein) کە لە گەرمی زۆردا تێک ئەشکێنرێ کە ڕۆڵێکی گرنگی هەیە لە تەندروستی چاو و لەناو بردنی تیشکی سەر بەخۆ لە لەش کە زیان بە خانەکانی لەش ئەگەیەنێت!

د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان
#خۆراک #زانیاری #تەندروستی
#مناڵ #پزیشک
#پزیشکی
#صحة #تغذية #
#تەندروستی #خۆراک #زانیاری #پزیشکی #پزیشک

17/09/2022

خواردنی هێلکە پێش کاتی خەو هاوکاری منداڵ ئەکات خەوێکی قوڵ و ئارامیان هەبێ!
چونکە هێلکە دەوڵەمەندە بە ترشی ئەمینی تریپتۆفان(tryptophan) کە ڕۆڵی گرنگی هەیە لە دروست کردنی سیرۆتۆنین پاشان میلاتۆنین کە دوو هۆرمۆنی گرنگن بۆ ڕێک خستنی خەو و ئارامکردنی جەستە!
هەروەها دەوڵەمەندە بە ڤیتامین (د) کە بەهەمان شێوە ڕۆڵی گرنگی هەیە بۆ بەدەست هێنانی خەوێکی قوڵ و ئارام!
ئەو منداڵانەی کەمی ڤیتامین (د) یان هەیە کێشەی کەم خەوی خەو سوکی درەنگ چونە ناو قۆناغەکانی خەویان هەیە!
پێدانی هێلکە وەک سوکە ژەمێک پێش کاتی خەو سوودی زۆری هەیە بۆ منداڵ بەتایبەت چونکە لە قۆناغی گەشەن و گاریگەری ئەرێنی هەیە لە گەشەی منداڵ و دروست بوونی خانەکانی لەش.
ئەمە پرسیاری خاتونێک بوو منداڵەکە بۆیە پێش کاتی خەو داوای ئەکات چونکە جەستەی پێویستی پێیەتی و نوستن بە سکی تێر هاوکاری گەشە و دروست بوونی خانەکان دەکات! بۆیە زۆر کات کاتی خەو هەست بە برسێتی ئەکەن و داوای خواردن ئەکەن نابێ بترسی و بڵێی خراپە کاتی خەوە! چونکە خەو بە برسێتی نا هێڵی منداڵ خەوێکی باشی هەبێ و کاردانەوەی خراپی لەسەر گەشەی ئەبێت!
جیاواز لە شیر و خواردنی تر کە دەوڵەمەندە بە کاربۆهایدرات و شەکری سادە (پسکیت,کێک,شیرینی) کە ناهێڵی خانەکانی مێشک بچێتە قۆناغی قوڵی خەو و منداڵەکە تا درەنگ بەخەبەر ئەبێ یان خەوێکی سووکی ئەبێ و زوو زوو خەبەری ئەبێتەوە!
⚠پرسیار باشە خواردنی هێلکە لە ژەمی بەیانی ئەبێتە هۆی کەم بوونی هۆشیاری و خەواڵوبوونی منداڵ؟!
نەخێر چونکە ڕژانی هۆرمۆنی خەو پەیوەندی بە سرووشتی شەو و ڕۆژەوە هەیە خواردنی هێلکە لە ڕۆژدا چالاکی زیاد ئەکات بەتایبەت کە لەگەڵ کاربۆهیدراتدا نان و سەمون ئەخورێت وزە بۆ مێشک و جەستە دوست ئەکات!
باشترە لە شەو کە منداڵ ئەیخوات بەبێ نان بیخوات و شیرینی لەگەڵ وەرنەگرێت واتە وەک ژەمێکی پرۆتینی سروشتی و سوود بەخش وەریگرێت بۆی زۆرترین سوودی لێ ببینرێ!

د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان

#خۆراک #زانیاری #تەندروستی
#مناڵ #پزیشک
#پزیشکی
#صحة #تغذية #
#تەندروستی #خۆراک #زانیاری #پزیشکی #پزیشک

10/09/2022

لەگەڵ هاتنی پایز و وەرزی سەرما یەکێک لەو حاڵەتانەی زۆر کات توشی مناڵان ئەبێت بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش و پەتای وەرزیە.
پلەی گەرمی لەش لە ۳۸ پلەو زیاتر بە بوونی تا دادەنرێت زۆر کات ترس بۆ خێزان دروست ئەکات!
چەند ڕێگایەک هەیە بۆ پێوانی پلەی گەرمی لەش:
⚠بن باڵ
⚠ژێر زمان
⚠پێوەری ئەلیکترۆنی بۆ ناوچاوان یان لوپی گوێ
⚠لەڕێگەی کۆم (پێوەرێکی تەواو ڕاست ئەخوێنێتەوە)بەڵام لە خەستەخانەکان بەکاردێت لە ژێر چاودێری پزیشکی.
پێویستە بزانی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش بەشێکە لە کۆئەندامی بەرگری لەش ئەبێتە هۆی ڕێگرتن لە زیادبوون و بڵاوبوونەوەی وردەزیندەکان(بەکتریا,ڤایرۆس) کە هێرشیان کردۆتە سەر لەش.
بەپێی توێژینەوە زانستیەکان نابێت دەرمانی وەک پاراسیتۆل و پرۆفین بەشێوەیەکی بەردەوام بۆ هەموو بەرزبوونەوەیەکی پلەی گەرمی لەش بەکار بهێنرێ لەو منداڵەی تەندروستی باشە.
⚠چونکە هۆکارە بۆ کەبوونەوەی بەرگری لەش و زیاتر تەشەنەکردنی ڤایرۆسەکە
⚠هەروەها زۆر بەکارهێنای ئەم جۆرە دەرمانانە بۆ ماوەیەکی زۆر کار ئەکاتە سەر ئەو پێکوتانەی (ڤاکسینانەی) منداڵەکە وەریگرتوە و گاریگەریان کەم ئەکاتەوە.
لەکاتی بوونی تا لە منداڵەکەت پێویستە ئارام بیت و بۆهەموو تایەک ڕوو لە خەستەخانە و نۆڕینگەکان مەکە
منداڵ پێویستی بە پشووە و پێویست ناکات هیلاکی کەیت لە چاوەڕوانی ناو نۆرینگە و دروست بوونی ترس
باشترین چارەسەر وەرگرتنی شلەمەنیە بۆ هاوسەنگ کردنی پلەی گەرمی لەش و جێگرتنەوەی ئەو کانزا و ئاوەی لەش لە دەستی داوە
پێویستە دەرمانی تا لە هەموو ماڵێک هەبێت بە شێوەی شاف یا قەترە یا شروب بەپێی تەمەنی منداڵەکەت زانیاریت وەرگرتبێ لەو دەرمانسازەی لێت وەرگرتوە چۆن بەکاری بێنی.
لەم حاڵەتانە پێویستە چارەسەر وەرگرێت:
۱_پلەی گەرمی لەش لە ۳۹ پلە و زیاتر
۲_بەردەوام بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەشی لە ڕۆژەکە
۳_بێزاری و ناڕەحەتی بۆ منداڵەکە دروست کردبێ کاری کردبێتە سەر چالاکی ڕۆژانەی مناڵەکە
٤_ئەو منداڵەی گەشکەی تای هەبووە پێشتر
۵_ئەو منداڵانەی نەخۆشی درێژ خایەنیان هەیە بوونی تا وزەی زیاتری پێویستە بۆیە پێویستە چارەسەر وەرگرن بۆ تا
⛔تێبینی بوونی تا لە منداڵی خوار تەمەن ۳ مانگ پێویستە بەهەند وەریگریت و سەردانی پزیشک پێ بکەیت.
دپەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان
#تەندروستی #تەندرووست #پزیشک #پزیشکی #زانیاری #ڕێنمایی #چارەسەر

03/09/2022

غازات وپێجی سکی کۆرپە حاڵەتێکی سروشتیە و لە هەموو منداڵێک ڕووئەدات دڵنیابوونی خێزان لە تەندروستی مناڵەکەیان بەشێکی گرنگی چارەسەرکردنە
د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان

#پزشکی #پزیشک #تەندروستی #تەندرووست #مناڵ #منداڵ #منداڵان
#غازات #طفل #طفلك

29/08/2022

شێوازی دروستی شیرپێدانی سرووشتی!

شێوازی هەڵەی شیردان ئەبێتە هۆی ئەوەی منداڵەکە دەم لەسنگ بەردات و بگرێ چونکە هیلاکی و ئازاری بۆ دروست ئەبێ
کەم شیر بخوات و گریانی زۆر بێت
ئازار بۆ دایکەکە دروست بێت

د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان

#تەندروستی #زانیاری #پزیشک

27/08/2022

⚠ئەگەر بەردەوام بم لەسەر شیرپێدانی خۆم بە منداڵەکەم لەکاتی دووگیانی ژەک دروست ئەبێ بۆ کۆرپەکەم لە کاتی لەدایک بوون؟!

دروست بوونی ژەک لەکاتی دووگیانی دەست پێ ئەکات واتە پێش لەدایکبوون لەژێر گاریگەری هۆرمۆنەکانی دووگیانی (پڕۆجیسترۆن, ئیستروجین,پرۆلاکتین و کۆرتیکۆید) لەگەڵ لەدایکبوونی کۆرپەکە ژەک دەرئەدرێتە شیری دایک بەهۆی ئەو گۆڕانکاریانەی کەبەسەر ئەو هۆرمۆنانە دێت لەگەڵ مناڵبوون. هەروەک چۆن بۆ سکی پێشوتر لەگەڵ دووگیانی سنگ شیری تێدا دروست ئەبێ بەڵام لەگەڵ لەدایکبوونی کۆرپەکە شیر دەرئەدرێت.
بەڵام ئەو دایکەی بەردوامە لەسەر شیرپێدان سروشتی واهەست ئەکا ژەک دروست نابێ چونکە لەگەڵ شیری خۆی تێکەڵ ئەبێ مانای ئەوەنیە ژەک دروست نابێ بەڵکو تێکەڵ ئەبێ لەگەڵ شیرەکەی پێشوتر کە لە سنگت هەبووە
ژەک لە یەکەم( ۳ بۆ ۵ )ڕۆژی دوای مناڵبوون دەرئەدرێت سەرەتای شیر دەوڵەمەندە بە ژەک بۆیە زۆر گرنگە هەوڵ بدەیت سەرەتا شیر بە کۆرپەکەت بدەیت بۆی زۆرترین ژەکی پێ بدرێت.
⚠شیرم کەم نابێت؟ ئەگەر منداڵەکەی تر بەردەوام بێ لەسەر شیری خۆم؟بەشی هەردووکیان ئەکات؟

نەخێر بەردەوام بوونی منداڵەکەی ترت هۆکارە بۆی شیری زۆرتر دروست بێ و شیرپێدانی سروشتی بۆ کۆرپەکەت ئاسانتر کات, بەڵام هەمیشە هەوڵ بدە سەرەتا کۆرپەکەت تێرکەیت پاشان بیدەیت بەوی تر لەگەڵیدا
ئەگەر لە خوار تەمەنی ساڵە ڕایبێنی لەسەر وەرگرتنی خۆراک لەسەرو ساڵ ئەتوانی شیری قوتوی پێ بدەیت

⚠شیرپێدانی سروشتی لە کاتی دووگیانی بە منداڵەکەم زیانی پێ ناگات؟ ڕاستە ئەڵێن شیرەکەم ژەهراوی ئەبێت؟

نەخێر لەڕووی زانستیەوە ڕاست نیە, هۆرمۆنی دووگیانی دەرئەدرێتە شیری دایک بەڵام هیچ زیانێک بۆ منداڵەکە دروست ناکا, بەڵام ڕەنگە تامی شیر بگۆڕێ و منداڵەکە وەک جاران حەزی بۆی نەمێنێ هەروەها ڕەنگە لەکاتی دووگیانی بڕی شیر کەم بێتەوە بەهۆی هۆرمۆنەکانی دووگیانی پێویستە ووریای گەشە و زیادبوونی کێشی منداڵەکەت بیت.
د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان

#تەندروستی #زانیاری #پزیشک

20/08/2022

غازاتی سکی منداڵ و چارەسەری هەڵە کە زیانی بۆ کۆرپەکەت ئەبێ
د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان

#پزشکی #پزیشک #تەندروستی #تەندرووست #مناڵ #منداڵ #منداڵان
#غازات #طفل #طفلك

13/08/2022

لە باوەش کردنی کۆرپەکەت گاریگەری باشی لە سەر تەندروستی هەیە ئەبێتە هۆی هەست کردن بە ئارامی و بەهێزکردنی بەرگری لەش و زیادبوونی شیر و باش شیر خواردنی منداڵ و زیادبوونی کێش
د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵ
#کۆرپە #دایک #دایکایەتی #منداڵ #مناڵ #تەندروستی #پزیشک #پزیشکی

06/08/2022

بەرگری لەشی منداڵ کە شیری دایکی دەخوات لەگەڵ منداڵێک کە شیری قوتو دەخوات جیاوازیان چیە؟
بۆچی ئەو منداڵەی شیری دایکی دەخوات بەرگری لەشی باشتر و بەهێزترە و کەمتر توشی نەخۆشی دەبێت؟
هەموو ئەمانە ئەگەڕێتەوە بۆ بوونی دژەتەنەکان لە شیری دایک کە بەرگری لەشی کۆرپەکە پێک دێنێ.
دژە تەن چییە؟
هەریەک لە ئێمە کە تووشی نەخۆشیەک دەبین بەکتریا یا ڤایرۆس بێت یا هەر تەنێکی نامۆی تر بێت کۆئەندامی بەرگری لەشمان بۆ بەرەنگاربوونەوەی دژەتەنەکان دروست دەکات بۆ پاک کردنەوەی لەش لەو تەنە نامۆیەی هاتۆتە لەشمانەوە بەجۆرێک هەموو دژەتەنەکان لەش هەڵئەگیرێت لە خانەی تایبەت کە پێی دەوترێت (memory cell) بۆی جارێکی تر کاتێک هەمان میکرۆب دێتە ناو لەشی کەسەکە کۆئەندامی بەرگری ئەیناسێتەوە ئەتوانێ ئاسنتر لەناوی ببات چونکە چەکی تایبەتی خۆی پێیە بۆ لەناو بردنی.
هەموو دژە تەنێک کە لەشی دایکێک هەیە پێش کاتی دووگیانی لە کاتی دووگیانی کاتێک شیری خۆی ئەدات بە کۆرپەکەی لە ڕێگەی شیری دایک ئەگوازرێتەوە بۆ کۆرپەکە و بەرگری لەشی بۆ دروست ئەکات.
تەنانەت ئەو دژە تەنانەی کە لە منداڵی درووست بووە لە کاتی توشبوونمان بە دڕکە مێکوتە یا سورێژە کە بەرگری هەتای لە لەش دروست ئەکەن لەشیری دایک ئەگوازرێتەوە بۆ کۆرپەکە و پارێزراو ئەبێت لەو نەخۆشیانە لە سەرەتا مانگەکانی تەمەن.
بەتایبە ژەک زۆر دەوڵەمەندە بە دژەتەنی جۆری (secretory IgA)
بۆیە کە کۆرپەکە بەرکەوتنی هەبێ لەگەڵ بەکتریا یا ڤایرۆس لەشی دژەتەنی تێدایە کە بتوانێ لەناوی ببات
ئەم خاسێتە لەو منداڵانە نیە کە شیری قوتو ئەخۆن چونکە دژە تەنی تایبەت لە شیری قوتو نیە بۆیە کاتێک بەرکەوتنی لەگەڵ میکرۆب ئەبێت زۆر بەئاسانی ئەتوانێ لە لەشی تەشەنە بکات و نیشانەکان لەسەر کۆرپەکە دەرئەکەوێت.
بەپێی رێکخراوە جیهانیەکانی وەک WHO و ئەکادیمی ئەمریکی بۆ مناڵان پێویستە منداڵ تەنها شیری دایک بخوات یەکەم شەش مانگی تەمەن و پاش ئەو تەمەنە خۆراکی پێ بدرێت و شیری دایک تاکو تەمەنی دوو ساڵ گرنگە بدرێت بە منداڵ
بۆیە زۆر گرنگە شیری خۆت بدەیت بە کۆرپەکەت چونکە باشترین شیر تەنها شیری خۆتە بۆ منداڵەکەت💜
د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان
#تەندروستی #زانیاری #پزیشک

16/07/2022

خۆراک و گەشە و ژیری منداڵ😌
د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان

#خۆراک #زانیاری #تەندروستی
#مناڵ #پزیشک
#پزیشکی
#صحة #تغذية #

05/07/2022

🔘 منداڵەکەت ئامادەیە دەست بە خواردن بکات ؟

🔶- دەست کردن بە خواردنی تەواو کەر لە نێوان تەمەنی ٤مانگ بۆ ٦مانگ دەست پێ ئەکات .

- ئەگەر ئەم خاڵانەی تێدابێت ئەتوانێ دەست پێ بکات

🔹① ئەتوانێ دانیشێت بە پاڵ پشت
🔹② ئەتوانێ سەری خۆی بەرز کاتەوە (ملی گرتوە)
🔹③ ئەتوانی دەست بۆ شت بهێنێت و بەدەستی خۆی شت بگرێت
🔹④ دەست بۆ خواردن ئەهێنێت و خۆشی دەر ئەبڕێت بۆ خواردن

🔶- خۆراکی تەواوکەر ئەبێت بە کەوچک بدرێت بە منداڵ نابێت لەناو مەمەی شیر و نابێت بە پاڵ کەوتن بدرێت بە منداڵ :

د. پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان

29/06/2022

مناڵەکەم دەست بۆ گوێی ئەبا التهابی هەیە!
پیساییەکەی ڕەنگی سەوزە التهابی گوێی هەیە!
ئەم ڕستانە زۆر دووبارە ئەبێتەوە لە ناو خەڵکی ئێمە
جارێکیان مناڵێکیان خستە بەردەستم بەیەک علاگە دەرمانەوە😷
دایکەکە وتی بێزار بووم هەر باش نابێ شتێکی باشم بۆ بنوسە😩
کە مناڵەکەم بینی پێستی دەم و چاوی هەموو جێ نینۆکی خۆی بوو ئەوەندە خورانی زۆر بووە😢
واتە ئێکزیمای هەبوو وشک بوونی پێست😞
چی دەرمانی شلک و گێلاس و ئەنانەسە پێی درابوو💔
هەرچی دەرمانی دنیایە سودی نیە کە چارەسەری گونجاوت نەدۆزیتەوە بۆ هۆکاری کێشەکەی🎯
خورانی گوێ التهابی گوێ نیە!
سەوز بوونی پیسای مناڵ التهابی گوێ نیە!
مناڵەکەت هەر کێشەیەکی هەبوو ڕاوێژ بە کەسی شارەزا بکە لەو بوارە لە خۆتەوە شتی لەسەر تاقی مەکەرەوە😬
ئەم گوڵە جوانەش لە وێنەکە😇 دایکی هێنابووی بۆ هەمان شت دەست بۆ گوێی ئەبا ئەترسم التهابی هەبێ😏
یان دەست لە گوێی ئەدەم خەوی لێ ئەکەوێ و ئارام ئەبێ😌 کەواتە کێشەیەک لە گوێی هەیە😕
ئێ زۆر کەس وایە گوێی بخورێنی خەوی لێ ئەکەوێ😅
د.پەری احسان زەنگەنە
پزیشکی پسپۆڕی مناڵان
#تەندروستی #پزیشک #پزیشکی #زانیاری

dr.pary zangana د.پەری احسان زەنگەنە

24/09/2022

17/09/2022

10/09/2022

03/09/2022

29/08/2022

27/08/2022

20/08/2022

13/08/2022

06/08/2022

16/07/2022

05/07/2022

29/06/2022

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category