09/03/2015
راه های کاهش وزن:
يكي از معضلات قرن حاضر چاقي است متاسفانه شيوع چاقي روز بروز افزايش مي يابد بطوريكه مي توان گفت درطي 20سال اخير شيوع چاقي 3-2 برابر شده است. افزايش شيوع چاقي در تمام گروههاي سني و در تمام نقاط دنيا ديده مي شود .
درمان چاقي بطور كلي به عامل ايجاد كنند ه چاقي بستگي دارد .
در چاقي هاي پاتولوژيك رفع عامل زمينه اي ايجادكننده چاقي مهم ترين اقدام درماني است.
در حاليكه در چاقي ساده (اگزوژن )كه بيشترين موارد چاقي را تشكيل مي دهد اقدامات درماني متعددي پيشنهاد شده است كه اين اقدامات بر مبناي سه اصل كلي قرار دارد.
1-رژيم درماني (محدوديت دريافت كالري )
2- ورزش (افزايش مصرف انرژي )
3- دارو درماني
استفاده ازدارو درماني درچاقي درسالهاي اخير مورد توجه بيشتري قرار گرفته است .جايگاه مصرف آن بخصوص در بیمارانی است که
برای کاهش وزن تلاش می کنند ولی موفق نمی شوند و اضافه وزن برایشان مشکلات پزشکی ایجاد کرده است،در این گروه از بیماران داروهای کاهنده وزن می توانند کمک کننده باشند.
مكانيسم اثر داروها :
دارو با سه مكانيسم دركاهش وزن نقش دارد .
1- ساپرس دريافت كالري (کاهش اشتها)
2- افزايش ترموژنز(تولیدگرما)
3- محدوديت در دسترس قرار دادن مواد يا جذب مواد غذايي
1- داروهايي كه دريافت كالري را ساپرس مي كند .
اکثر سرکوب کننده هاي اشتها از راه تغییرات در نوراپي نفرين، دوپامين، سروتونين يا تر کیبی از آنها در سيستم عصبي مرکزي عمل مي کنند. این دارو ها از يك طرف ريليز سروتونين را مهار مي كنند و باعث کاهش اشتها می شوند و از طرف ديگر ريليز دوپامين و نورآدرنالین را تحريك مي كنند. عوامل سوتونرژيک از لحاظ تئوري، با کاهش رفتار جست و جوي غذا و کاهش مقدار غذاي مصرفي در يک وعده غذايي يا دوره غذا خوردن، بر مصرف غذا تأثير مي گذارند. به علاوه، گزارش شده که داروهاي سروتونرژيک نرخ متابوليک پايه را به ميزان ١٠٠ کالري در روز افزايش می دهند که خود مي تواند نقش کوچکي در کاهش وزن داشته باشد.
لازم به ذکر است دسته داروهاي فوق با عوارضي مثل افزايش فشار خون – تاكيكاردي (كه پس از قطع درمان هم پا بر جا مي ماند ) – خشكي دهان – بيدار خوابي – سر درد – دپرسيون – تهوع و.... همراه خواهند بود .
2- داروهايي كه ترموژنز را افزايش مي دهد:
این دارو ها که شامل دو دسته هستند و سوخت و ساز بدن را افزایش میدهند.
دسته اول از طریق اثر بر روی غده تیروئید و افزایش 3T و 4T و در نهایت افزایش تیروکسین منجر به شدت متابولیسم و سوخت و ساز می شود که باید زیر نظر پزشک مصرف شود. زیرا در صورت استفاده خودسرانه ممکن است فرد به هیپرتیروئیدیسم دچار شود.
دسته دوم ترموژنیک ها از طریق اعمال اثر بر روی عصب سمپاتیک اعصاب خودمختار باعث افزایش کاتکول آمین ها که مشتقات آمینی بنزن هستند می شود که این مشتقات کاتکول آمینی شامل هورمون های آدرنالین و نورآدرنالین می باشد که از قسمت مرکزی غدۀ فوق کلیوی ترشح می شود.
در مکاتب طب سنتي از جمله هند از زيره در ترکيبات کاهش دهنده وزن استفاده شده که به نظر ميرسد به علت اثرات ترموژنيک آن باشد يعني با افزايش سرعت سوخت و ساز در بدن موجب شکسته شدن مولکولهاي چربي(lipolysis) ميشود.
بر اساس تحقيقات انجام شده، به منظور ايجاد کاهش وزن يا تثبيت آن، همچنين بهبود فيزيک بدن و افزايش توده عضلاني بدون چربي ميتوان ترکيبات استخراج شده از مرکبات را بصورت خوراکي در انسان به کار برد. همچنين براي کاهش يا کنترل وزن ميتوان اين ترکيبات را با يا بدون محدود نمودن کالري مورد استفاده قرار داد. مکانيزم تاثير؛ عمدتاً افزايش ترموژنز( افزايش سرعت متابوليسم و تسهيل ليپوليز) و نيز سرکوب گرسنگي ذکر شده که مورد اخير بخصوص با مصرف مقادير زياد و در کساني که مواد مؤثره به سهولت از سد خوني- مغزي عبور ميکنند، آشکارتراست.
شرکت داروسازی باریج اسانس برای شما عزیزان اقدام به تولید کپسول نرم زیره و لیموترش نموده که هم مصرف آن آسانتر هست و هم بسته بندی آن جهت حمل و نگه داری درون کیف دستی مناسب می باشد.
3- داروهايي كه جذب يا دسترسي موادغذايي را كم مي كند.
این تركيبات ممکن است توليد ليپازپانكراس را متوقف کنند که در این صورت جذب چربي و كلسترول حدود 30% كاهش مي يابد . که از عوارض آنها كرامپ شكمي ، عدم كنترل مدفوع, كاهش جذب ويتامين Eو Aو ßكاروتن را می توان نام برد.
برخی تركيبات جايگزين شونده چربي هستند و عامل خوبي براي كاهش وزن و نگه داري ثابت وزن می باشند. اين تركيبات خصوصيات تري گليسريد را دارند ولي بوسيله ليپاز پانكراس جذب نمي شوند . درحقيقت يك چربي غير قابل جذب است با مصرف اين تركيب كاهش وزني حدود 5kg در عرض 3 ماه ايجاد مي شود .
روشهاي درماني جديد
1-كلسيم
تحقیقات انجام گرفته حاكي ازاين است كه کاهش كلسيم رژيم غذایی بطور غير مستقيم با ايجاد چاقي رابطه دارد . به دنبال كاهش كلسيم رژيم غذایی يا كلسيتريول افزايش یافته در نتیجه ژن ليپوژنيك ودرنهايت ليپوژنز (تولید چربی) تحريك شده و هم چنين ليپوليز متوقف مي گردد. با افزايش ميزان كلسيم رژيم غذایی ميزان كلسيتريول كم شده و بافت چربي كاهش مي يابد.
منابع غذايي كلسيم موثر تر از كلسيم دارويي است. هر 300mg افزايش كلسيم دريافتي با 1 كيلوگرم كاهش چربي در بچه ها و 2/5 تا 3 كيلوگرم کاهش چربی در بزرگسالان همراه است.
2-مواد معدنی
از 2 تركيب كروميوم و واناديوم نام برده شده . اثر دارو در حيوانات ديابتيك افزايش بهبود حساسيت انسولين و كنترل بهترگليسميك ودر نهايت ايجاد كاهش وزن است .
3-فيبر
مهمترين منبع فيبر غذايي شامل حبوبات تازه ، ميوه ها ، سبزيجات، آجيل و غلات است . رژيم غني از فيبر دير جذب ميشود دانستيه كالري آن كمتر است و ميزان چربي و قند آن هم كم مي باشد وتمام اين خصوصيات براي درمان و پيشگيري از چاقي موثر است.
