12/02/2026
🟡 Ökklastífleiki og áhrif hans á líkamlega heilsu 🟡
Þegar fólk kemur til mín með t.d. mjaðmaverki þá er eitt af því fyrsta sem ég geri að athuga með ökklaliðleikann.
Ástæðan fyrir því er sú að stífleiki í ökklum getur haft svo víðtæk áhrif á stoðkerfið og verið undirrót margra líkamlegra vandamála annara en þeirra sem eru við fótinn sjálfann.
Ökklinn gegnir lykilhlutverki í hreyfikeðju líkamans þannig að skert hreyfigeta þar getur leitt til rangs álags annars staðar.
Helstu áhrif stífleika í ökklum;
- Óeðlilegt göngu-og hlaupamynstur sem getur ýtt undir álagi í hné, mjaðmir og mjóbak.
- Aukin meiðslahætta á t.d. hnjámeiðslum (krossbandasliti), beinhimnubólgu á sköflung, plantar fascitis (verkjum á il), slæmum sinabólgum á fæti, tognunum og fl.
- Skert jafnvægi og stöðugleiki með aukinni fallhættu og seinkuðu viðbragði á ójöfnu undirlagi.
- Verri frammistaða í íþróttum og hreyfingu. Takmarkanir á dýpt hnébeygju, stökkkraft, hraðabreytingar og sprettgetu.
- Býr til aukið álag upp eftir líkamanum með því að takamarka önnur liðamót. Þetta veldur auknu álagi á mjóbak, spennu í lærum og mjöðmum, breyttri líkamsstöðu.
Helstu orsakir ökklastífleika eru:
Kyrrseta - ökklameiðsl og röng meðhöndlun - mikil notkun óæskilegs skóbúnaðar eins og td. hárra hæla og skófatnaðar sem er löngu úr sér genginn eða xtra þröngir.
Einfalt hreyfipróf til að athuga ökklaliðleika;
1. Stattu berfættur upp að vegg.
2. Hafðu tær um 5-10cm. frá veggnum
3. Haltu ilinni alveg niðri
4. Reyndu að snerta vegginn með hnénu án þess að hællinn lyftist.
Meira en 10cm frá vegg = mjög góð hreyfigeta
5-8 cm. frá vegg = ásættanlegt
minna en 5 cm = skert hreyfigeta.
Æfingar til að bæta hreyfanleika ökkla;
1) Ökklateygja við vegg - settu annan fótinn aftur, haltu hæl í gólfi, hallaðu þér fram þar til þú finnur teygju í kálfa. Haltu stöðunni í 30-45 sek og endurtaktu 2-3x bæði með læstu hné og beygðu.
2) Hné að vegg liðleikaþjálfun - sama staða og hreyfiprófið nema núna er hnénu þrýst mjúklega að vegg og til baka. Hællinn má ekki lyftast. Endurtekið 10-15 hvor fótur.
3) Ökklaliðlosun - lyftu fæti frá gólfi, snúðu hæga hringi 10x réttsælis og 10x rangsælis.
Gangi ykkur vel :)