Yoga With Kimly

12/04/2026

សាងតម្លៃសន្តិភាពក្នុងចិត្ត
1️⃣លែងដៃខ្លះ៖ រឿងខ្លះយើងមិនអាចគ្រប់គ្រងបានទេ (ដូចជាសម្ដីអ្នកដទៃ ឬព្រឹត្តិការណ៍ខាងក្រៅ)។ គ្រប់គ្រងតែអ្វីដែលយើងអាចធ្វើបាន គឺរៀនគ្រប់គ្រងឱ្យបាននូវប្រតិកម្មរបស់យើង។
2️⃣រៀនអត់ធ្មត់៖ ការអត់ធ្មត់មិនមែនជាការចុះចាញ់ទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាភាពរឹងមាំដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យកត្តាខាងក្រៅមកបំផ្លាញសេចក្ដីសុខក្នុងចិត្តបាន។

10/04/2026

ចិត្តប្រៀបដូចជាសត្វព្រៃ បើយើងមិនបង្ហាត់វាទេ វានឹងនាំយើងទៅរកភាពវឹកវរ។ ការគ្រប់គ្រងចិត្តគឺជា "ការហាត់រៀនពេញមួយជីវិត" ដូច្នេះកុំបន្ទោសខ្លួនឯងប្រសិនបើថ្ងៃខ្លះអ្នកធ្វើមិនបានល្អ។

08/04/2026

ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត និងវិធីដោះស្រាយតាមក្បួន អាយុវេទ (Ayurveda)៖

១. សុភមង្គលគឺជាសិទ្ធិពីកំណើត (Happiness as a Birthright)
តាមបែបអាយុរវេទ សុភមង្គលមិនមែនជាអ្វីដែលយើងត្រូវទៅស្វែងរកពីខាងក្រៅនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាអ្វីដែលយើងមានរួចជាស្រេចតាំងពីកំណើត។ ក្នុងចិត្តដែលស្ងប់ស្ងាត់ យើងម្នាក់ៗតែងដឹងដោយវិញ្ញាណថា យើងមានសមត្ថភាពអាចរស់នៅដោយភាពវិជ្ជមាន និងមានថាមពលខ្លាំងជាងអ្វីដែលយើងកំពុងជួបប្រទះនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ អត្ថបទបានប្រៀបធៀបសុភមង្គលទៅនឹង "ឃ្លាំងកំណប់នៅក្នុងខ្លួន" ដែលយើងគ្រាន់តែរកសោចាក់វាមិនឃើញ។

២. មូលហេតុដែលយើងបាត់បង់សោចាក់ឃ្លាំងសុភមង្គល
យើងមិនបានបាត់បង់សិទ្ធិទទួលបានសុភមង្គលនោះទេ ប៉ុន្តែយើងបាន "ភ្លេច" នូវរបៀបដែលជម្រើសនីមួយៗក្នុងជីវិតប៉ះពាល់ដល់សុភមង្គលរបស់យើង៖

• ខុសពីផ្កាឈូករ័ត្ន៖ ផ្កាឈូករ័ត្នគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីងាកមុខទៅរកពន្លឺព្រះអាទិត្យដើម្បីរស់រាន និងរីកសុះសាយនោះទេ។
• បញ្ហានៃបញ្ញា (Intellect): មនុស្សយើងមានបញ្ញាដែលផ្ដល់នូវ "ជម្រើស"។ ប៉ុន្តែជារឿយៗ យើងភ្លេចថាខ្លួនយើងគឺជាផ្នែកមួយនៃធម្មជាតិ ហើយត្រូវគោរពតាមច្បាប់ធម្មជាតិ។

៣. កំហុសក្នុងជម្រើសប្រចាំថ្ងៃ
ការបាត់បង់តុល្យភាព និងការបង្កើតឱ្យមាន "ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត" កើតឡើងតាមរយៈជម្រើសដែលយើងធ្វើដោយមិនដឹងខ្លួនក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ រួមមាន៖
• របបអាហារ៖ ការបរិភោគដែលមិនស្របតាមតម្រូវការរាងកាយ។
• ការសម្រាក៖ ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬមិនទៀងទាត់។
• ការហាត់ប្រាណ៖ ការខ្វះសកម្មភាពរាងកាយ។
• ការប្រើប្រាស់ពេលវេល៖ របៀបដែលយើងចាត់ចែងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។

៤. ដំណោះស្រាយតាមបែបជីវវិទ្យាទាំងមូល (Holistic Approach)

អ្វីដែលយើងជាអ្នកបង្កើត (ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត/មិនសប្បាយចិត្ត) យើងក៏អាចជាអ្នកលុបបំបាត់វាវិញបានដែរ។

ដើម្បីស្វែងរក "សោ" ដើម្បីបើកឃ្លាំងសុភមង្គលវិញ យើងត្រូវ៖
• ឱបក្រសោបធម្មជាតិពិតនៃ

រាងកាយ (Body),

ចិត្ត (Mind), និង

វិញ្ញាណ (Spirit) ឱ្យមានភាពស៊ីចង្វាក់គ្នា។

🙏🏻យល់ថាអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងមានការទាក់ទងគ្នា ហើយការផ្លាស់ប្តូរជម្រើសតូចតាចក្នុងជីវិត នឹងនាំទៅរកការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំនៃសុខភាពផ្លូវចិត្ត។

07/04/2026

ដើម្បីអាចប្រឈមមុខនឹងភាពភ័យខ្លាច ចូរធ្វើកិច្ចការដែលអ្នកខ្លាចនោះម្តងបន្តិចៗ។ រាល់ពេលដែលអ្នកឆ្លងកាត់ការភ័យខ្លាចបានហើយ ទំនុកចិត្តរបស់អ្នកនឹងកើនឡើងមួយកម្រិតទៀត។

06/04/2026

ការមានស្មារតី គឺការដឹងខ្លួនជានិច្ចក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ វាមិនមែនគ្រាន់តែជាការដកដង្ហើមចេញចូលនោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការដឹងនូវរាល់សកម្មភាពដែលយើងកំពុងធ្វើ៖
• រស់ក្នុងបច្ចុប្បន្ន៖ មិនស្ដាយក្រោយចំពោះអតីតកាលដែលកន្លងផុត និងមិនខ្វល់ខ្វាយជ្រុលចំពោះអនាគតដែលមិនទាន់មកដល់។
• ការសង្កេតចិត្ត៖ ដឹងថាខ្លួនឯងកំពុងខឹង កំពុងសប្បាយ ឬកំពុងកើតទុក្ខ ដោយគ្រាន់តែ "ដឹង" ប៉ុន្តែមិនបណ្ដោយខ្លួនឱ្យលង់ទៅតាមអារម្មណ៍ទាំងនោះឡើយ។

05/04/2026

ដង្ហើម មិនមែនគ្រាន់តែជាខ្យល់ដែលចេញចូលសួតដើម្បីប្តូរអុកស៊ីហ្សែនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា "ស្ពាន" ចម្លងរវាងរាងកាយ និងចិត្ត។
នេះជាមូលហេតុដែលយោគៈ(Yoga) និងសមាធិ(Meditation) ផ្ដោតខ្លាំងលើដង្ហើម៖
1️⃣ដង្ហើមគឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីអារម្មណ៍
ដង្ហើម និងចិត្ត គឺជារឿងតែមួយ។ អ្នកអាចសង្កេតមើលបាន៖
• ពេលខឹង ឬភ័យ៖ ដង្ហើមនឹងខ្លី ហើយញាប់។
• ពេលសប្បាយចិត្ត ឬស្ងប់ស្ងាត់៖ ដង្ហើមនឹងវែង ហើយស្រាល។
ដោយសារទំនាក់ទំនងនេះ យោគៈប្រើការគ្រប់គ្រងដង្ហើម (Pranayama) ដើម្បីបញ្ជាទៅកាន់ប្រព័ន្ធប្រសាទវិញ។ បើអ្នកចង់ឱ្យចិត្តស្ងប់ អ្នកមិនអាចបញ្ជាចិត្តដោយផ្ទាល់បានភ្លាមៗទេ តែអ្នកអាច បញ្ជាដង្ហើមឱ្យយឺត ហើយចិត្តនឹងស្ងប់តាមក្រោយដោយស្វ័យប្រវត្តិ។
2️⃣ដង្ហើមគឺជាថាមពលជីវិត
ក្នុងទស្សនវិជ្ជាយោគៈ ដង្ហើមត្រូវបានគេហៅថា "ប្រាណ" (Prana) ឬថាមពលសកល។
• ការហាត់យោគៈដោយគ្មានការបង្កប់ដង្ហើម គឺគ្រាន់តែជា "កាយសម្ព័ន្ធ" ធម្មតា។
• ការដកដង្ហើមត្រូវតាមបច្ចេកទេស ជួយឱ្យថាមពលរត់ស្រួលពេញរាងកាយ បំបាត់ភាពតានតឹង និងជួយឱ្យសរីរាង្គខាងក្នុងដំណើរការបានល្អ។
3️⃣ដង្ហើមគឺជាយុថ្កានៃបច្ចុប្បន្នកាល
មូលហេតុដែលសមាធិឱ្យយើងផ្ដោតលើដង្ហើម ព្រោះដង្ហើម តែងតែស្ថិតនៅក្នុងបច្ចុប្បន្នជានិច្ច។
• ចិត្តរបស់មនុស្សចូលចិត្តរត់ទៅអតីតកាល (ស្ដាយក្រោយ) ឬអនាគតកាល (បារម្ភ)។
• ដង្ហើមមិនអាចដកសម្រាប់ម្សិលមិញ ឬដកទុកសម្រាប់ស្អែកបានទេ។
• នៅពេលអ្នកផ្ដោតលើដង្ហើម ចិត្តរបស់អ្នកក៏ត្រូវត្រឡប់មកនៅជាមួយ "ទីនេះ និងឥឡូវនេះ" ដែលជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃសេចក្ដីសុខស្ងប់ និងមូលល្អ។
4️⃣តុល្យភាពរវាង រាងកាយ និង ស្មារតី
ក្នុងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ ការដកដង្ហើមវែងៗជួយរំញោច Vagus Nerve ដែលជួយកាត់បន្ថយជាតិពុលក្នុងឈាម និងបញ្ចុះកម្រិតអរម៉ូនស្រ្តេស (Cortisol)។ ដូច្នេះហើយ ទើបការហាត់ដង្ហើមជួយឱ្យមនុស្សមានសុខភាពល្អទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត។

#ហាត់យោគៈ
#បណ្តុំក្បាច់យោគៈសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពទាំងអស់គ្នា

04/04/2026

ពេលខ្លះយេីងតែងស្រមៃថា​ គង់តែនឹងមានពេលវេលាណាមួយ​យេីងនឹងរីករាយ​ តែយេីងមិនព្រមញញឹមជាមួយពេលវេលាដែលកំពុងស្ថិតនៅជាមួយខ្លួន។

03/04/2026

ចិត្តសន្តិភាព មិនមែនមានន័យថា យើងក្លាយជាមនុស្សយន្តដែលគ្មានវិញ្ញាណ ឬមិនស្គាល់ការឈឺចាប់នោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាភាពចាស់ទុំនៃផ្លូវចិត្ត។
ចិត្តសន្តិភាព មិនសំដៅលើការចំណាយពេលរត់គេចពីការឈឺចាប់ ឬព្យាយាមបដិសេធវានោះទេ។ ​បញ្ហា ឬការខកបំណង ការបាត់បង់ និងការរិះគន់ គឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិតដែលមិនអាចប្រកែកបាន។ ​អនុញ្ញាតឱ្យខ្លួនឯងឈឺចាប់ ប៉ុន្តែមិនបណ្តោយឱ្យការឈឺចាប់នោះមកត្រួតត្រាជីវិតទាំងស្រុងឡើយ។
​ភាពខុសគ្នារវាងមនុស្សទូទៅ និងមនុស្សដែលមានចិត្តស្ងប់ គឺស្ថិតនៅលើរបៀបប្រតិកម្ម៖
-​អ្នកគ្មានសន្តិភាពក្នុងចិត្ត៖ នៅពេលឈឺចាប់ គេច្រើនតែខឹងសម្បារ តបតដោយហិង្សា ឬធ្លាក់ក្នុងភាពអស់សង្ឃឹមងងឹតងងុល។
-​អ្នកមានសន្តិភាពក្នុងចិត្ត៖ គេដកដង្ហើមធំៗ ពិនិត្យមើលមុខរបួសដោយសតិ ហើយសួរខ្លួនឯងថា "តើខ្ញុំគួររៀនអ្វីពីការឈឺចាប់នេះ?"

​អាវុធដ៏ខ្លាំងបំផុតនៃចិត្តសន្តិភាពគឺ "ការលះបង់"។ គេគ្រប់គ្រងការឈឺចាប់បាន ព្រោះគេមិនព្រមជួល "កន្លែង" ក្នុងចិត្តឱ្យការឈឺចាប់ស្នាក់នៅយូរអង្វែងទេ។ គេជ្រើសរើសការអត់ឱន ដើម្បីសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួន។

សន្តិភាពមិនមែនជាការអវត្តមាននៃបញ្ហាឡើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាវត្តមាននៃសតិក្នុងកំឡុងពេលមានបញ្ហា។

03/04/2026

02/04/2026

ស្ត្រេស និងផលប៉ះពាល់

១/ ស្ត្រេស ឬភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត គឺមាននៅគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងសម័យកាលនេះ។ គ្មាននរណាម្នាក់អាចជៀសផុតនោះទេ។ កត្តានាំឱ្យកើតស្ត្រេសមានរូបភាព ទំហំ និងកាលៈទេសៈខុសៗគ្នាជាច្រើន រាប់ចាប់តាំងពីការស្ទះចរាចរណ៍តាមដងផ្លូវឡេីងទៅ។

2/ របៀបដែលយើងគិត និងរបៀបដែលយើងមានប្រតិកម្ម ក៏អាចបង្កឱ្យមានស្ត្រេសផងដែរ។ ការព្រួយបារម្ភ ការខ្វល់ខ្វាយចំពោះខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ រួមទាំងជំនឿខុសឆ្គង ក៏អាចដុតបញ្ឆេះអារម្មណ៍ឱ្យកើតភាពតានតឹងភ្លាមៗ។

៣/ ស្ត្រេសគឺជាកម្លាំងជំរុញទឹកចិត្ត វាអាចជួយឱ្យយើងបំពេញការងារទាន់ពេលវេលា និងខិតខំឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព។ ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលវាត្រូវបានគ្រប់គ្រងមិនបានល្អ វាអាចបង្កបញ្ហាជាច្រើន ចាប់តាំងពីការធុញថប់បន្តិចបន្តួច រហូតដល់ការបំផ្លិចបំផ្លាញដល់ជីវិត។

៤/ មនុស្សដែលមានស្ត្រេសខ្លាំងតែងតែរងទុក្ខដោយការឈឺចុកចាប់គ្រប់ប្រភេទ អស់កម្លាំង ភ័យព្រួយ គិតច្រើនមិនឈប់ គេងមិនលក់ ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការសម្រេចចិត្ត ខ្វះការអត់ធ្មត់ និងមានការភ័យខ្លាចជាដើម។ ស្ត្រេសជះឥទ្ធិពលដល់ជីវិតគ្រួសារ និងការងារ ហើយថែមទាំងលួចយកសេចក្តីសុខក្នុងចិត្តរបស់យើងទៀតផង។ វាក៏ជាមូលហេតុ ឬជាចំណែកបង្កឱ្យមានជំងឺភាគច្រើន និងអាចដកយកភាពរីករាយចេញពីជីវិត។

៥/ មនុស្សជាច្រើនយល់ខុសថា គេអាចកាត់បន្ថយស្ត្រេសបានដោយគ្រាន់តែមើលទូរទស្សន៍ ឬលេងបណ្តាញសង្គម ឬដោយការផឹកសុរា ទាំងនេះគ្រាន់តែជាការបង្វែរអារម្មណ៍ពីភាពតានតឹងតែប៉ុណ្ណោះ វាមិនមែនជាការកាត់បន្ថយស្ត្រេសពិតប្រាកដនោះទេ។

៦/ មនុស្សជាច្រើនមិនបានស្តារកម្លាំងចិត្តឡើងវិញ ដោយការចំណាយពេលឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីសម្រាកឱ្យបានពេញលេញ និងព្យាបាលខ្លួនឯងនោះទេ។

៧/ ការសម្រាកពិតប្រាកដ គឺវិធីល្អសម្រាប់អ្នកមានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត។

៨/ យោគៈ និង សមាធិ គឺជាមាគ៌ាដ៏ល្អ និងសំខាន់សម្រាប់ព្យាបាលវិបត្តិផ្លូវចិត្ត ។

៩/ យោគៈនិទ្រា (Yoga Nidra) គឺជាការសម្រាកដ៏ល្អបំផុត ហើយវាជួយនាំយកអត្ថន័យនៃការរស់នៅត្រឡប់មកវិញ។

01/04/2026

ពាក្យថា «យោគៈ» ឬ «យោគ» មានប្រភពមកពីភាសាសំស្ក្រឹត(YOGA) ដែលមានន័យទូលំទូលាយទៅតាមបរិបទប្រើប្រាស់ដូចខាងក្រោម៖
1️⃣ន័យតាមអក្សរសាស្ត្រ
តាមវចនានុក្រមខ្មែរ ពាក្យនេះមានន័យថា៖
• ការប្រកប៖ ការផ្សំផ្គុំ ការភ្ជាប់គ្នា ឬការរួមបញ្ចូលគ្នា។
• ឧបាយ៖ មធ្យោបាយ វិធីរៀបចំ ឬគម្រោងការ។
• ការព្យាយាម៖ ការខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងកិច្ចការអ្វីមួយ។
2️⃣ក្នុងផ្នែកសុខភាព និងការហ្វឹកហាត់ (សម័យបច្ចុប្បន្ន)
យោគៈ សំដៅលើប្រព័ន្ធនៃការហ្វឹកហាត់រាងកាយ ផ្លូវដង្ហើម និងផ្លូវចិត្ត ដែលមានគោលបំណង៖
• ពង្រឹងរាងកាយ៖ តាមរយៈកាយវិការផ្សេងៗ។
• គ្រប់គ្រងផ្លូវចិត្ត៖ ជួយឱ្យមានសេចក្ដីស្ងប់ កាត់បន្ថយស្ត្រេស និងបង្កើនសមាធិ។
• តុល្យភាព៖ បង្កើតភាពសុខដុមរមនារវាង រាងកាយ វិញ្ញាណ និងព្រលឹង។
3️⃣ក្នុងផ្នែកសាសនា និងទស្សនវិជ្ជា
• ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៖ យោគៈ អាចសំដៅលើ «សីល សមាធិ បញ្ញា» ឬការបដិបត្តិធម៌ដើម្បីរួចផុតពីកិលេស។ ម្យ៉ាងទៀត វាក៏សំដៅលើ «យោគធម៌» ទាំង ៤ (កាមយោគ, ភវយោគ, ទិដ្ឋិយោគ, អវិជ្ជាយោគ) ដែលជាចំណងនាំឱ្យសត្វលោកវិលវល់ក្នុងវដ្តសង្សារ។
• ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា៖ គឺជាការធ្វើឱ្យព្រលឹងបុគ្គល (អាត្ម័ន) ទៅជួបជុំ ឬរលាយចូលគ្នាជាមួយព្រលឹងចក្រវាល។
សង្ខេបមក៖ បើនិយាយក្នុងន័យទូទៅដែលយើងប្រើសព្វថ្ងៃ «យោគៈ» (YOGA) គឺជាវិជ្ជាម្យ៉ាងដែលជួយឱ្យមនុស្សមានសុខភាពល្អ តាមរយៈការហ្វឹកហាត់ទាំងកាយ និងចិត្តឱ្យរឹងមាំ និងមានសន្តិភាព។

31/03/2026

- - - សីលធម៌ និងគុណធម៌ - - -
1️⃣សីលធម៌៖ ការបង្ហាញចេញខាងក្រៅ
ក្រមសីលធម៌ ប្រៀបដូចជា "របង" ឬ "ច្បាប់វិន័យ" ដែលកំណត់នូវអ្វីដែលគួរធ្វើ និងមិនគួរធ្វើ ដើម្បីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងសង្គម និងការរស់នៅជាមួយអ្នកដទៃ។
• កាយ៖ ការមិនបៀតបៀនជីវិតអ្នកដទៃ ការមិនលួចឆក់ប្លន់ ឬការប្រព្រឹត្តអំពើដែលប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិអ្នកដទៃ។
• វាចា៖ ការប្រើសម្ដីត្រឹមត្រូវ(វាចាសុភាសិត) មិនកុហក មិនចាក់រុក មិនជេរប្រទេច ឬនិយាយពាក្យឥតប្រយោជន៍។
2️⃣គុណធម៌៖ តម្លៃនៃពិភពខាងក្នុង
គុណធម៌ គឺជា "គ្រឿងអលង្ការនៃចិត្ត"។ វាជាស្ថានភាពនៃចិត្តដែលពោរពេញដោយភាពវិជ្ជមាន និងសេចក្តីល្អ ដែលជាកម្លាំងរុញច្រានឱ្យយើងធ្វើសកម្មភាពប្រកបដោយមេត្តា។
• ចិត្ត៖ សេចក្តីជ្រះថ្លា ភាពស្មោះត្រង់ មេត្តាធម៌ ការចេះអត់ឱន(អធ្យាស្រ័យ) និងការដឹងគុណ។
• លក្ខណៈពិសេស៖ បើទោះបីជាគ្មានភ្នែកអ្នកដទៃមើលមក ក៏អ្នកមានគុណធម៌នៅតែរក្សាចិត្តល្អបរិសុទ្ធ និងមិនគិតអាក្រក់លើអ្នកដទៃដែរ។
• គោលបំណង៖ ដើម្បីភាពស្ងប់សុខក្នុងចិត្ត និងការលះបង់នូវភាពអត្ដទត្ថបុគ្គល(ការគិតតែពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន)។
ទោះបីជាវាមានចំណុចផ្តោតខុសគ្នា ប៉ុន្តែសីលធម៌និងគុណធម៌ តែងបំពេញឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងស្អិតរមួត៖
• បើមានតែក្រមសីលធម៌ តែខ្វះគុណធម៌៖ ការធ្វើល្អអាចនឹងក្លាយជា "ការសម្តែង" ឬធ្វើតាមកាតព្វកិច្ចដោយបង្ខំចិត្ត។
• បើមានគុណធម៌ ក្រមសីលធម៌នឹងកើតមានដោយឯកឯង៖ កាលណាខ្ទង់ចិត្តល្អ (មានមេត្តា) នោះកាយ និងសម្ដី ក៏នឹងប្រព្រឹត្តទៅដោយទន់ភ្លន់ និងត្រឹមត្រូវដោយមិនបាច់មានអ្នកមកបង្ខំឡើយ។

«ក្រមសីលធម៌ធ្វើឱ្យយើងក្លាយជាមនុស្សល្អក្នុងសង្គម ចំណែកឯគុណធម៌ធ្វើឱ្យយើងក្លាយជាមនុស្សដែលមានតម្លៃពីខាងក្នុង»។