Mental Care

06/01/2026

សូមឱ្យគ្រប់គ្នាបានសុខ

ចំណុចគន្លឹះសម្រាប់សុខភាពផ្លូវចិត្តល្អ 😊

06/01/2026

#គាថាធម្មបទ
ព្រះបរមសាស្តា ទ្រង់ប្រារឰនូវព្រះគាថានេះដល់ព្រះចុល្លកាល និងព្រះមហាកាល។ ព្រះចុល្លកាលជាប្អូនរបស់ព្រះមហាកាល លោកបួសមិនទាន់បានមួយវស្សាផង ក៏លាចាកសិក្ខាបទ​មកជាគ្រហស្ថ ព្រោះភរិយារបស់លោក ចេះតែមកធ្វើឱ្យរំខានខ្លាំងពេក។ ចំណែកព្រះមហាកាលដែលជាបង លោកបានមកបួសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដោយសទ្ធាជ្រះថ្លា ខិតខំចម្រើនឣសុភកម្មដ្ឋាន រហូតដល់បានសម្រេចឣរហត្តផល ព្រមទាំងបដិសម្ភិទា។
ឯភរិយារបស់ព្រះមហាកាល បានឃើញកិរិយាលួងលោមរបស់ភរិយាព្រះចុល្លកាល ដែលបានធ្វើឱ្យលោកសឹកហើយ ទើបគិតនឹងធ្វើជាតម្រាប់តាម ហើយបានទៅឣារាធនាភិក្ខុសង្ឃ មានព្រះពុទ្ធជាប្រធាន មកទទួលភត្តាហារនៅផ្ទះរបស់ខ្លួន។
ព្រះសាស្តា ព្រមទាំងភិក្ខុសង្ឃ បានទទួលភត្តាហារហើយ ទើបទ្រង់ស្តេចយាងត្រឡប់ទៅវត្តវិញ ទុកតែព្រះមហាកាល មួយឣង្គប៉ុណ្ណោះ ឱ្យនៅចាំធ្វើភត្តានុមោទនា តាមពាក្យទូលសុំនៃពួកភរិយារបស់ព្រះមហាកាល។
គ្រានោះ ពួកភរិយារបស់ព្រះមហាកាល បាននាំគ្នាបង្ខំឱ្យលោកលាចាកសិក្ខាបទ, ក៏ប៉ុន្តែ ព្រះមហាកាលមិនព្រមលាចាកសិក្ខាបទទេ ព្រោះលោកជាព្រះឣរហន្ត ហើយក៏បានហោះទៅលើឣាកាស ត្រឡប់ទៅវត្តវិញ។ ពួកភិក្ខុទាំងឡាយបានសន្ទនាគ្នាឣំពីរឿងរ៉ាវព្រះមហាកាល និងព្រះចុល្លកាល ដោយប្រការផ្សេងៗ។ ព្រះសាស្តា ទ្រង់ជ្រាបហើយ ទ្រង់ត្រាស់ព្រះគាថានេះថា៖
បុគ្គល​ដែល​យល់ឃើញ​នូវ​អារម្មណ៍​ថា​ល្អ​ ​មិន​សង្រួម​ក្នុង​ឥន្ទ្រិយ​ទាំងឡាយ​ ​មិនដឹង​ប្រមាណ​ក្នុង​ភោជន​ ​ខ្ជិលច្រអូស​ ​មាន​ព្យាយាម​ធូរ​ថយ​ ​កិលេស​មារ​រមែង​គ្រប​សង្កត់​បុគ្គល​នោះ​ឯង​ ​ដូច​ខ្យល់​ដែល​គ្រប​សង្កត់​ដើមឈើ​ទុព្វល​ដូច្នោះ​។​ ​ឯ​បុគ្គល​ដែល​យល់ឃើញ​នូវ​អារម្មណ៍​ថា​មិនល្អ​ ​សង្រួម​ប្រពៃ​ក្នុង​ឥន្ទ្រិយ​ទាំងឡាយ​ ​ដឹង​ប្រមាណ​ក្នុង​ភោជន​ ​មាន​សទ្ធា​ ​ប្រារព្ធ​ព្យាយាម​ ​កិលេស​មារ​តែង​គ្រប​សង្កត់​បុគ្គល​នោះ​មិនបាន​ ​ដូច​ខ្យល់​គ្រប​សង្កត់​ភ្នំ​ថ្មតាន់​មិនបាន​ដូច្នោះ​។
#សូមឱ្យគ្រប់គ្នាបានសុខ

05/01/2026

សូមឱ្យគ្រប់គ្នាបានសុខ

05/01/2026

#គាថាធម្មបទ
ព្រះបរមសាស្តា ទ្រង់ប្រារឰនូវព្រះគាថានេះដល់ពួកភិក្ខុកោសម្ពី។ ពួកភិក្ខុកោសម្ពីទាំងនោះ ជាដំបូង គ្រាន់តែចោទគ្នាពីឣាបត្តិតូចតាចប៉ុណ្ណោះឯង តែដល់ក្រោយៗមក ក៏កើតមានវិវាទឈ្លោះប្រកែកគ្នា ទៅជារឿងធំដុំខ្លាំងឡើងៗ ទោះបីជាព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ទ្រង់ត្រាស់ហាមប្រាម យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ភិក្ខុទាំងនោះ មិនព្រមធ្វើតាមព្រះឱវាទរបស់ព្រះឣង្គឡើយ។ កាលបើយ៉ាងនេះហើយ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ទ្រង់ជ្រាបច្បាស់ក្នុងព្រះទ័យថា៖ ប្រាកដជាមិនបានប្រយោជន៍អ្វីឡើយ ទើបព្រះឣង្គ ទ្រង់ស្តេចយាងចេញឆ្ងាយពីពួកភិក្ខុកោសម្ពីទាំងនោះ ទៅគង់ចាំព្រះវស្សានៅក្នុងព្រៃរក្ខិតវ័ន តែមួយព្រះឣង្គឯងគត់។
ចំណេរកាលក្រោយមក ពួកពុទ្ធបរិស័ទបានថ្កោលទោសពួកភិក្ខុទាំងនោះ​ ពួកភិក្ខុទាំងនោះបានដឹងកំហុសរបស់ខ្លួន ក៏បានចូលទៅរកព្រះឣានន្ទត្ថេរ ឱ្យលោកជួយសុំខមាទោសចំពោះព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ហើយទូលសុំឱ្យព្រះឣង្គស្តេចយាងត្រឡប់មកវិញ។ ព្រះសាស្តា ទ្រង់បានទទួលពាក្យរបស់ភិក្ខុកោសម្ពីទាំងនោះហើយ ទើបស្តេចយាងវិលត្រឡប់មកវិញ ទ្រង់ប្រទានព្រះឱវាទដល់ពួកភិក្ខុទាំងនោះ ឱ្យមានសេចក្តីព្រមព្រៀងគ្នា ចេះស្រឡាញ់គ្នា កុំឱ្យមានការឈ្លោះ ទាស់ទែងនឹងគ្នាឯង តទៅទៀត ដោយព្រះធម្មីកថា ទីឃាវុជាតកហើយ ទ្រង់ត្រាស់នូវព្រះគាថានេះថា៖
ជន​ទាំងឡាយ​ដទៃ​ ​​តែង​មិនដឹង​ខ្លួន​ថា​ ​យើង​ទាំងឡាយ​ ​នឹង​វិនាស​ក្នុង​កណ្តាល​នៃ​ពួក​នេះ​ ​ដូច្នេះ​ឡើយ​ ​ចំណែក​ជន​ទាំងឡាយ​ណា​ ​ក្នុង​ពួក​នេះ​ ​ដឹងខ្លួន​ថា​ ​យើង​ទាំងឡាយ​ ​នឹង​វិនាស​ក្នុង​កណ្តាល​នៃ​ពួក​នេះ​ ​ដូច្នេះ​ ​ការ​ឈ្លោះប្រកែក​ទាំងឡាយ​ ​រមែង​រម្ងាប់​អំពី​ជន​ទាំងឡាយ​នោះ​។
#សូមឱ្យគ្រប់គ្នាបានសុខ

04/01/2026

#គាថាធម្មបទ
ព្រះបរមសាស្តា ទ្រង់ប្រារឰនូវព្រះគាថានេះដល់ស្ត្រីម្នាក់ ជាស្ត្រីឣា គ្មានកូន។ នាងដឹងថា៖ ខ្លួន ប្រាកដជាមិនមានកូន ហើយនាងខ្លាចស្វាមីមានប្រពន្ធថ្មីទៀតដែលឣាចមានកូន ប្រពន្ធថ្មីនោះ នឹងមានឣំណាចធំជាងខ្លួន ទើបខ្លួនឯង សម្រេចចិត្ត ដើរទៅរកស្រីម្នាក់ យកមកឱ្យស្វាមី ធ្វើជាប្រពន្ធចុង។
មិនយូរប៉ុន្មាន ស្ត្រីដែលនាងរកមកឱ្យស្វាមី ធ្វើជាប្រពន្ធចុងនោះ ក៏ចាប់ផ្តើមមានផ្ទៃពោះ។ ប្រពន្ធដើមនោះ ដឹងច្បាស់ថា៖ នាងប្រពន្ធចុងមានផ្ទៃពោះហើយ ក៏យកថ្នាំពិសមក ឱ្យប្រពន្ធចុងផឹក។ ប្រពន្ធចុង ស្មានថា ជាថ្នាំសម្រាប់ថែរក្សាគភ៌ ក៏បានយកថ្នាំពិសនោះទៅផឹក នាងបានរលូតកូនស្លាប់ដល់ទៅពីរលើក ព្រោះថ្នាំពិសរបស់ប្រពន្ធដើម។ ក្នុងលើកទី៣ នាងប្រពន្ធចុង ត្រូវបានស្លាប់ទាំងខ្លួន ព្រមទាំងកូននៅក្នុងផ្ទៃ ព្រោះថ្នាំពិសរបស់ប្រពន្ធដើម ដូចជាលើកមុនៗដែរ។
ស្វាមីរបស់នាង បានដឹងរឿងនោះហើយ ក៏វាយធ្វើបាបនាងប្រពន្ធដើម រហូតដល់ក្ស័យជីវិតតែម្តង។ នាងប្រពន្ធដើម និង ប្រពន្ធចុង ពីរនាក់នេះ បានចងកម្មពៀរវេរា នឹងគ្នាម្នាក់ម្តងៗ យ៉ាងនេះ គឺ៖ ប្រពន្ធចុង ស្លាប់ទៅ ក៏បានទៅកើតជាមេឆ្មា, ឯប្រពន្ធដើម ស្លាប់ទៅ បានទៅកើតជាមេមាន់។ មេឆ្មា បានស៊ីពងមាន់ និងមេមាន់។
ប្រពន្ធដើម ស្លាប់ពីមេមាន់ បានទៅកើតជាមេខ្លា, ឯប្រពន្ធចុង (មេឆ្មា) ស្លាប់ទៅ បានទៅកើតជាមេប្រើស។ មេខ្លា បានខាំស៊ីមេប្រើស។
ប្រពន្ធចុង (មេប្រើស) ស្លាប់ទៅកើតជានាងយក្ខិនី, ឯប្រពន្ធដើម (មេខ្លា) ស្លាប់ទៅ ក៏បានកើតជានាងកុលធីតា។ នាងយក្ខិនី (ប្រពន្ធចុង) ក៏បានចាប់កូននាងកុលធីតា (ប្រពន្ធដើម) យកទៅខាំ ស៊ីឣស់ រហូតដល់ទៅពីរលើក។ ក្នុងលើកទីបី នាងកុលធីតា ក៏បាននាំយកកូនខ្ចី រត់គេចទៅផ្ទះដើមកំណើតរបស់ខ្លួន លុះដល់ពាក់កណ្តាលផ្លូវ ក៏ស្រាប់តែនាងយក្ខិនី (ស្រីប្រពន្ធចុង) ដេញជាប់ តាមក្រោយនាង មកប្រកិតៗ។ នាងកុលធីតា ក្រឡេកឃើញនាងយក្ខិនី ដេញតាមជាប់ពីក្រោយខ្លួន យ៉ាងដូច្នេះហើយ ក៏មានសេចក្តីតក់ស្លុត ភ័យខ្លាចជាទីបំផុត ហើយបានរត់ចូលទៅ ក្នុងវត្តជេតពនមហាវិហារ យ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់។
ជួនជានៅពេលនោះ ព្រះសាស្តា កំពុងតែទ្រង់សម្តែងព្រះធម៌ទេសនា ឣប់រំដល់ពួកពុទ្ធបរិស័ទ។ នាងកុលធីតា បានចូលទៅជិតព្រះសាស្តា ហើយយកកូនទៅដាក់ នៅក្បែរព្រះបាទ របស់ព្រះ ឣង្គ ក្រាបបង្គំទូលថា៖ បពិត្រព្រះឣង្គដ៏ចម្រើន ខ្ញុំព្រះករុណា សូមប្រគេនកូនតូចនេះ ដល់ព្រះឣង្គ សូមព្រះឣង្គមេត្តាទទួលយកចុះ។ បន្ទាប់មក នាងយក្ខិនី ក៏បានមកដល់វត្តជេតពននោះដែរ។
ព្រះសាស្តា ទ្រង់បានត្រាស់ទៅកាន់នាងទាំងពីរនោះ ថា៖ “នែនាងទាំងពីរនាក់ ព្រោះហេតុអ្វី បានជាពួកនាង តាមចងកម្មចងពៀរនឹងគ្នា មិនចេះឈប់ឈរ យ៉ាងនេះ?” ដូច្នេះហើយ ទ្រង់ត្រាស់នូវព្រះគាថានេះថា៖
ពិតមែន​ ​តាំងពីកាលណាមក​ ​ក្នុង​លោក​នេះ​ ​ពៀរ​ទាំងឡាយ​ ​មិន​រម្ងាប់​ដោយ​ពៀរ​ឡើយ​ ​ពៀរ​ទាំងឡាយ​ ​តែង​រម្ងាប់​ដោយ​មិន​មាន​ពៀរ​ ​នេះ​ជា​បវេណី​ធម៌​។
#សូមឱ្យគ្រប់គ្នាបានសុខ

03/01/2026

May All Be Happy

03/01/2026

#គាថាធម្មបទ
ព្រះបរមសាស្ដា ទ្រង់ប្រារឰនូវព្រះគាថានេះដល់ព្រះតិស្សត្ថេរ។ ព្រះថេរៈជាព្រះរាជឱរសរបស់ព្រះបិតុច្ឆារបស់ព្រះឣង្គ។ លោកបានមកបួសជាភិក្ខុក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា នៅពេលដែលមានវ័យចាស់ជរាហើយ លោកមិនដែលធ្វើវត្តប្រតិបត្តិ គោរពចំពោះភិក្ខុទើបនិមន្តមកដល់​ ដែលមានវស្សាចាស់ជាងខ្លួន តាមព្រះធម៌វិន័យឡើយ។
ព្រះសាស្តា ទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់ឱ្យព្រះតិស្សៈសុំខមាទោសចំពោះភិក្ខុទាំងនោះ, តែព្រះតិស្សៈចចេស មិនព្រមធ្វើតាមព្រះពុទ្ធដីការបស់ព្រះឣង្គឡើយ។ គ្រានោះ ព្រះបរមសាស្តា ទ្រង់ត្រាស់សម្តែងនូវឣតីតនិទានរបស់ព្រះតិស្សៈ ដូចមានតទៅនេះ៖ នៅក្នុងជាតិដែលព្រះតិស្សៈនេះបានកើតជាតាបស ឈ្មោះ ទេវិល, តថាគត បានកើតជាតាបស ឈ្មោះ នារទៈ។ តាបសទាំងពីររូបនោះបានឈ្លោះទាស់ទែងគ្នាយ៉ាងខ្លាំង រហូតឮដល់ព្រះរាជាក្រុងពារាណសី ស្តេចយាងទៅជួយរម្ងាប់ការវិវាទទាស់ទែងគ្នានោះ ហើយទ្រង់បានឱ្យទេវិលតាបសសុំខមាទោសនារទតាបស ព្រោះជាឣ្នកខុស។ ទោះជាព្រះរាជបញ្ជាឱ្យធ្វើយ៉ាងនេះ ក៏ទេវិលតាបសនៅតែមិនព្រមសុំខមាទោសចំពោះនារទតាបសទៀត នៅតែចចេស មិនព្រមស្តាប់ មិនព្រមធ្វើតាម តាំងតែពីជាតិនោះមករហូតមកដល់ជាតិនេះ ដូច្នេះហើយ ទើបព្រះឣង្គត្រាស់នូវព្រះគាថានេះថា៖
អ្នក​ឯណោះ​ ​បាន​ជេរ​អញ​ ​អ្នក​ឯណោះ​ ​បាន​វាយ​អញ​ ​អ្នក​ឯណោះ​ ​បាន​ផ្ចាញ់​អញ​ ​អ្នក​ឯណោះ​ ​បាន​លួច​យក​ទ្រព្យរបស់​អញ​ទៅ​ហើយ​ ​បើ​អ្នកណា​ ​ចង​សេចក្តី​ក្រោធ​បែប​នោះ​ទុក​​ដូច្នេះ​ ពៀរ​របស់​អ្នកនោះ​ ​មិន​រម្ងាប់​ឡើយ​។​
​អ្នក​ឯណោះ​ ​បាន​ជេរ​អញ​ ​អ្នក​ឯណោះ​ ​បាន​វាយ​អញ​ ​អ្នក​ឯណោះ​ ​បាន​ផ្ចាញ់​អញ​ ​អ្នក​ឯណោះ​ ​បាន​លួច​យក​ទ្រព្យរបស់​អញ​ទៅ​ហើយ ​បើ​អ្នកណា​ ​មិន​ចង​សេចក្តី​ក្រោធ​បែប​នោះ​ទុក​ដូច្នេះ​ ​ពៀរ​របស់​អ្នកនោះ​ ​ទើប​រម្ងាប់​បាន​។
#សូមឱ្យគ្រប់គ្នាបានសុខ