អ្នកបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍ - lab Technician

09/11/2025

A*O Titer (Antistreptolysin O Test)៖
⸻
១. គោលបំណង (Objective)
តេស្ត A*O Titer ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីវាស់កម្រិតអង់ទីបឌី (Antistreptolysin O) ដែលរាងកាយផលិតប្រឆាំងនឹង streptolysin O — (toxin) ដែលបាក់តេរី Group A Streptococcus (GAS) បញ្ចេញចេញ។
វាត្រូវបានប្រើសម្រាប់៖
• ការរកឃើញការឆ្លង Streptococcus ថ្មី ឬកាលពីមុន
• ជួយធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺបន្ថែម ដូចជា៖
•Rheumatic fever
•Post-streptococcal glomerulonephritis
⸻
២. គោលការណ៍ (Principle):
តេស្តនេះផ្អែកលើប្រតិកម្មរវាង អង់ទីបឌី (A*O antibodies) ក្នុងសេរ៉ូមអ្នកជំងឺ និង streptolysin O antigen។
• នៅក្នុងវិធី Latex Agglutination, អង់ទីបឌីនៃអ្នកជំងឺនឹងចងជាមួយអង់ទីជែនដែលគាប់លើផ្ទៃ latex particles បង្កើតជាការរួមជាប់ (visible clumping)។
• នៅក្នុងវិធី ELISA ឬ Nephelometry, ការចងរវាងអង់ទីជែន–អង់ទីបឌីត្រូវបានវាស់ជាចំនួន (IU/mL) ដើម្បីកំណត់កម្រិតអង់ទីបឌី។
កម្រិត A*O ខ្ពស់ បង្ហាញពីការឆ្លង Streptococcus ថ្មីៗ ជាធម្មតាកើតឡើងក្នុងរយៈពេល ១–៤ សប្តាហ៍ បន្ទាប់ពីការឆ្លង។
⸻
៣. សម្ភារៈ (Materials)
• សេរ៉ូមអ្នកជំងឺ
• Streptolysin O antigen (សម្រាប់ប្រើក្នុង Agglutination ឬ ELISA)
• Latex reagent (សម្រាប់វិធី Latex Agglutination)
• បំពង់សាកល្បង ឬបន្ទះ Microtiter
• ពីប៉ែត និង ចុងពីប៉ែត
• គំរូSampleសេរ៉ូមវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន
• ឧបករណ៍កំដៅ ៣៧°C (ប្រើតាមប្រភេទវិធីសាស្ត្រ)
⸻
៤. វិធីសាស្រ្ត (Procedure):

A. វិធី Latex Agglutination (Qualitative):
1. កម្តៅសេរ៉ូមអ្នកជំងឺនៅ ៥៦°C រយៈពេល ១០ នាទី ដើម្បីបិទសកម្មភាព complement។
2. លាយសេរ៉ូមអ្នកជំងឺ ១ដំណក់ជាមួយ Latex reagent ១ដំណក់ (ដែលមាន streptolysin O antigen) លើស្លាយកញ្ចក់ស្អាត។
3. រំញ័រយ៉ាងទៀងទាត់ ២–៥ នាទី។
4. ប្រសិនបើមានការរួមជាប់ (clumping) → លទ្ធផល វិជ្ជមាន។
B. វិធី ELISA ឬ Nephelometry (Quantitative):
1. លាយសេរ៉ូមអ្នកជំងឺជាប្រក្រតី (dilution)។
2. ដាក់សេរ៉ូមលើបន្ទះដែលមាន streptolysin O-coated wells ឬលើភាគល្អិតដែលមានអង់ទីជែន។
3. បន្ទាប់មកបន្ថែមអង់ទីបឌីទីពីរ (enzyme-conjugated secondary antibody)។
4. បន្ថែមសារធាតុ Substrate ដើម្បីបង្កើតពណ៌ ហើយវាស់ Optical Density ដើម្បីគណនាកម្រិត A*O (IU/mL)។
⸻
៥. លទ្ធផល (Result)
• វិជ្ជមាន (Elevated A*O):
• 200 IU/mL សម្រាប់មនុស្សពេញវ័យ
• 400 IU/mL សម្រាប់កុមារ
បង្ហាញថាមានការឆ្លង Streptococcus ថ្មីៗ។
• អវិជ្ជមាន (Normal A*O):
នៅក្នុងជួរមានតម្លៃធម្មតា → មិនមានការឆ្លងថ្មី។
• នៅក្នុងវិធី Latex Agglutination ប្រសិនបើមានការរួមជាប់ដុំៗ (Agglutination )→ វិជ្ជមាន។
⸻
៦. ការប្រើប្រាស់ (Uses):
• រោគវិនិច្ឆ័យការឆ្លង Streptococcus នៅបំពង់ក ឬស្បែក
• ជួយបញ្ជាក់ជំងឺបន្ទាប់ពីការឆ្លងដូចជា
• Rheumatic fever
• Glomerulonephritis
• តាមដានប្រតិកម្មភាពស៊ាំរបស់អ្នកជំងឺដែលសង្ស័យថាឆ្លងជំងឺ streptococcal
⸻
៧. ការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការបកស្រាយ (Consultation):
• ត្រូវបកស្រាយលទ្ធផលជាមួយរោគសញ្ញាគ្លីនិក និងតេស្តផ្សេងៗ។
• ការកើនឡើងនៃកម្រិត A*O ក្នុងសេរ៉ូមពីរដង (ក្នុងរយៈពេល ២–៤ សប្តាហ៍) បញ្ជាក់ថាមានការឆ្លងថ្មី។
• គ្រូពេទ្យគួរពិចារណាលទ្ធផល A*O ជាមួយប្រវត្តិព្យាបាល និងសញ្ញាផ្សេងៗនៃជំងឺបន្ទាប់ពីការឆ្លង មុនធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬចាប់ផ្តើមព្យាបាល។

«បញ្ជាក់ នេះគឺជាការបកប្រែដើម្បីងាយយល់ សូមស្រាវជ្រាវបន្ថែម ឬមានចំនុចខ្វះខាត សូមជួយបញ្ចេញមតិកែលម្អខាងក្រោមផង សូមអរគុណ »។

09/11/2025

*Widal Test (គេតែងនិយាយថាតេស្តរកជំងឺគ្រុនពោះវៀន/ Typhoid Fever) សង្ខេបជាភាសាខ្មែរ៖
⸻
១. គោលបំណង (Objective)

តេស្ត Widal ត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីរក(antibodies) ប្រឆាំងនឹងបាក់តេរី Salmonella typhi និង Salmonella paratyphi ក្នុងសេរ៉ូមអ្នកជំងឺ។
វាជួយក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺ Typhoid និង Paratyphoid Fever។

⸻
២. គោលការណ៍ (Principle):
តេស្តនេះផ្អែកលើប្រតិកម្មរវាង antigen និង antibody។
នៅពេលសេរ៉ូមរបស់អ្នកជំងឺមានជំងឺ Salmonella typhi ត្រូវបានលាយជាមួយអង់ទីជែន O (somatic) និង H (flagellar) នោះនឹងកើតមានការរួមជាប់ដុំៗ(agglutination)។
•O antigen បង្ហាញពីការឆ្លងជំងឺសកម្ម (acute infection)។
•H antigen បង្ហាញពីការឆ្លងកាលពីមុន ឬការចាក់វ៉ាក់សាំង។កម្រិតនៃការរួមជាប់ (agglutination )នឹងសមស្របនឹងចំនួនអង់ទីបឌីក្នុងសេរ៉ូម។
⸻
៣. សម្ភារៈ (Materials)
• សេរ៉ូមអ្នកជំងឺ
• អង់ទីជែន O និង H នៃ S. typhi
• អង់ទីជែន AH និង BH នៃ S. paratyphi A និង B
• បំពង់សាកល្បង ឬស្លាយកញ្ចក់
• ពីប៉ែត និង ចុងពីប៉ែត
• ទឹកសាឡាញ់ (saline)
• ឧបករណ៍ដាក់កំដៅ ៣៧°C
• គំរូតេស្តវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន
⸻
៤. វិធីសាស្រ្ត (Procedure)
A. វិធីស្លាយ (Qualitative Test):
1. បំបែកសេរ៉ូមពីឈាមដោយប្រើម៉ាស៊ីនបង្វិល (centrifuge)។
2. បន្តក់អង់ទីជែន O, H, AH, BH លើស្លាយនីមួយៗ។
3. បន្ថែមសេរ៉ូមអ្នកជំងឺលើអង់ទីជែននីមួយៗ។
4. លាយនិងរំញ័រ ក្រលែង ១–២ នាទី។
5. ប្រសិនបើមានការរួមជាប់ (agglutination) → លទ្ធផលវិជ្ជមាន។

B. វិធីបំពង់ (Quantitative Test):
1.រៀបចំបំពង់សាកល្បងសម្រាប់អង់ទីជែននីមួយៗ។
2.បង្កើតការលាយសេរ៉ូមជាបន្តបន្ទាប់ (1:20, 1:40, 1:80, 1:160, 1:320…)គេហៅថា ពង្រាវ។
3.បន្ថែមអង់ទីជែនចំនួនស្មើគ្នាទៅក្នុងបំពង់នីមួយ។
4.ដាក់ក្នុងឧបករណ៍កំដៅ ៣៧°C រយៈពេល ១៦–១៨ ម៉ោង។
5.សង្កេតការរួមជាប់ ហើយកំណត់ dilution ខ្ពស់បំផុតដែលនៅតែមានប្រតិកម្មជាវិជ្ជមាន ជា antibody titer។
⸻
៥. លទ្ធផល (Result)
• វិជ្ជមាន (Positive): មានការរួមជាប់អង់ទីជែនជាមួយសេរ៉ូម (agglutination)។
• អវិជ្ជមាន (Negative): គ្មានការរួមជាប់។
•S. typhi O antigen ≥ 1:80 → ការឆ្លងសកម្ម
•S. typhi H antigen ≥ 1:160 → ការឆ្លងថ្មីៗ ឬអតីតកាល
•S. paratyphi AH/BH ≥ 1:80 → ការឆ្លង Paratyphoid
ប្រសិនបើមានការកើនឡើងចំនួនអង់ទីបឌី ៤ ដងក្នុងសេរ៉ូមពីរដង (acute និង convalescent) នោះបញ្ជាក់ថា មានការឆ្លងជាក់លាក់។
⸻
៦. ប្រើប្រាស់ (Uses)
• រោគវិនិច្ឆ័យ Typhoid និង Paratyphoid
• បំបែកប្រភេទ S. typhi និង S. paratyphi
• តាមដានវឌ្ឍនភាពជំងឺ និងប្រតិកម្មភាពស៊ាំ
• សិក្សារផ្នែករាតត្បាត (epidemiology) នៅតំបន់ដែលជំងឺលាតសន្ធឹង
⸻
៧. ការប្រុងប្រយ័ត្ន (Precautions/Consultation)
• តេស្តនេះគួរធ្វើ បន្ទាប់ពីមានគ្រុន ៥–៧ ថ្ងៃ ព្រោះអង់ទីបឌីតើកើតឡើងក្រោយពេលនោះ។
• ត្រូវយកចំណាំអត្រាមធ្យមនៃប្រជាជនក្នុងតំបន់មុនបកស្រាយលទ្ធផល។
• អាចមានប្រតិកម្មឆ្លងឆ្លើយ (cross-reactivity) ជាមួយប្រភេទ Salmonella ផ្សេងៗ ឬអ្នកដែលបានចាក់វ៉ាក់សាំង។
• លទ្ធផលអវិជ្ជមានមិនមានន័យថាមិនឆ្លងទេ ប្រសិនបើនៅដំណាក់កាលដើម។
• ត្រូវបកស្រាយលទ្ធផលជាមួយរោគសញ្ញាគ្លីនិក និងលទ្ធផលបណ្តុះមេរោគ (culture) ដើម្បីបញ្ជាក់។

«បញ្ជាក់ នេះគឺជាការបកប្រែដើម្បីងាយយល់
សូមស្រាវជ្រាវបន្ថែម ឬមានចំនុចខ្វះខាត សូមជួយបញ្ចេញមតិកែលម្អខាងក្រោមផង សូមអរគុណ »

09/11/2025

»Rheumatoid Factor (RF) Test បកជា​ភាសាខ្មែរ៖
១. គោលបំណង (Objective): តេស្ត Rheumatoid Factor (RF) មានគោលបំណងសម្រាប់រកឃើញ Rheumatoid Factor (RF) ដែលជាអូតូអង់ទីបូឌី (autoantibody) បង្កើតប្រឆាំងនឹងផ្នែក Fc នៃអ៊ីម្យូនូក្លូប៊ូលីន G (IgG) នៅក្នុងសេរ៉ូមរបស់អ្នកជំងឺ។
វាជាសញ្ញាបង្ហាញសម្រាប់ជំងឺ rheumatoid arthritis (RA) និងជំងឺរលាកប្រព័ន្ធផ្សេងៗ។
⸻
២. គោលការណ៍ (Principle):
តេស្តនេះផ្អែកលើប្រតិកម្ម antigen–antibody។
•នៅក្នុងសេរ៉ូមអ្នកជំងឺ ប្រសិនបើមាន RF វានឹងប្រតិកម្មជាមួយ អង់ទីជែន IgG ដែលគេបន្តក់នៅលើ latex particles ឬ red blood cells។
•ការបង្កើតជាក្រុមដុំៗ (agglutination) បង្ហាញថាមាន RF។ កម្រិតនៃការបែកជាក្រុមដុំៗស្មើនឹងបរិមាណ RF នៅក្នុងសេរ៉ូម។
⸻
៣. វត្ថុធាតុដែលត្រូវប្រើប្រាស់ (Materials):
•សេរ៉ូមអ្នកជំងឺ
•Reagent RF (latex particles ដែលមាន IgG ប៉ះលើ)
•Sampleគំរូវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន
•ឈើច្របាច់ ឬ mixing sticks
•ស្លាយកែវ ឬ reaction card
•dropper
⸻
៤. វិធីសាស្ត្រ (Procedure – ពិនិត្យដោយមីក្រូស្កុប):
1.យកreagent និងសេរ៉ូមឲ្យដាក់អោយស្តេរភាពនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់មន្ទីពិសោធន៍។
2.ដាក់ reagent RF ១ដំណក់ លើស្លាយស្អាត។
3.បន្ថែមសេរ៉ូមអ្នកជំងឺ ១ដំណក់។
4.ច្របាច់កូឲ្យសព្វដោយឈើតូចៗ។
5.រំកិល អង្រួនស្លាយតិចៗប្រហែល ២–៣ នាទី។
6.មើលការបែកជាក្រុមដុំៗដោយភ្នែក ឬក្រោមមីក្រូស្កុប ដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិត clumping។
៥. លទ្ធផល(Result):
*វិជ្ជមាន (Positive)មានការបែកជាក្រុមដុំៗ→ មាន rheumatoid factor
*អវិជ្ជមាន (Negative)មិនមានការបែកជាក្រុមដុំៗ → គ្មាន RF នៅក្នុងសេរ៉ូម

៦. គោលបំណងប្រើប្រាស់ (Uses):
•ជួយក្នុងវិនិច្ឆ័យជំងឺ rheumatoid arthritis
•ជួយបែងជំងឺ autoimmune និងជំងឺរលាករ៉ាំរ៉ៃផ្សេងៗ
•ជា​ភស្តុតាងបន្ថែម​ក្នុងជំងឺ Sjögren’s syndrome, Lupus, និង​ជំងឺ connective tissue ផ្សេងៗ
⸻
៧. ការផ្តល់យោបល់ និងការប្រុងប្រយ័ត្ន (Consultation):
•លទ្ធផលវិជ្ជមានត្រូវតែបកស្រាយរួមជាមួយ រោគសញ្ញា និងលទ្ធផលគ្លីនិក។
• ត្រូវធ្វើតេស្តបន្ថែមដូចជា anti-CCP antibody, ESR, ឬ CRP ដើម្បីបញ្ជាក់ការវិនិច្ឆ័យ rheumatoid arthritis ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
•RF អាចវិជ្ជមានក្នុងជំងឺផ្សេងទៀត ឬស្ថានភាពជាក់លាក់មួយចំនួន ដូច្នេះមិនគួរប្រើតែតេស្តនេះទេសម្រាប់វិនិច្ឆ័យ។

«បញ្ជាក់ នេះគឺជាការបកប្រែដើម្បីងាយយល់
សូមស្រាវជ្រាវបន្ថែម ឬមានចំនុចខ្វះខាត សូមជួយបញ្ចេញមតិកែលម្អខាងក្រោមផង សូមអរគុណ »

08/11/2025

CRP Test
១. គោលបំណង (Objective)
ការធ្វើតេស្តនេះមានគោលបំណងសម្រាប់រកឃើញ និងវាស់កម្រិត C-Reactive Protein (CRP) នៅក្នុងសេរ៉ូមរបស់អ្នកជំងឺ ដើម្បីបង្ហាញពីការរលាក ការឆ្លងមេរោគ ឬការខូចខាតជាលិកា។
CRP គឺជាប្រូតេអ៊ីនដែលកើនឡើងយ៉ាងលឿននៅពេលមានការរលាក ឬជំងឺបង្កដោយបាក់តេរី។
⸻
២. គោលការណ៍ (Principle)
តេស្តនេះផ្អែកលើប្រតិកម្មរវាង
• អង់ទីជែន (CRP នៅក្នុងសេរ៉ូមអ្នកជំងឺ) និង
• អង់ទីបូឌីប្រឆាំងនឹង CRP (មានក្នុង Reagent )។
នៅពេលប្រតិកម្មកើតឡើង វានឹងបង្កើតក្រុមប្រតិកម្មអង់ទីជែន–អង់ទីបូឌី ដែលអាចមើលឃើញជារូបរាងឬវាស់បានដោយវិធី latex agglutination, turbidimetry, ឬ nephelometry។
កម្រិតនៃការបែកជាក្រុម ឬការឆ្លុះពន្លឺ ស្មើនឹងតេស្តបរិមាណ CRP នៅក្នុងសេរ៉ូម។
⸻
៣. វត្ថុធាតុប្រើប្រាស់ (Materials)
• សេរ៉ូមអ្នកជំងឺ
• ប្រតិករមានអង់ទីបូឌីប្រឆាំងនឹង CRP (ជាលាតិចឬអង់ទីសេរ៉ូម)
• Sample វិជ្ជមាន និងsampleអវិជ្ជមាន
• ស្លាយ ឬកាតតេស្ត
• ទឹកស្អាត (distilled water)
• ប្រភពពន្លឺ ឬម៉ាស៊ីន nephelometer

⸻
៤. វិធីសាស្ត្រ (Procedure)
A. Latex Agglutination (តេស្តគុណភាព(QC)):
1. យកស្លាយកែវស្អាតមួយ។
2. ដាក់សេរ៉ូមអ្នកជំងឺ ១ដំណក់។
3. បន្ថែម reagent CRP ១ដំណក់។
4. ច្របាច់ឲ្យសព្វ និងរុញស្លាយ ២នាទី។
5. សង្កេតមើលការបែកជាក្រុមដោយភ្នែក ឬក្រោមមីក្រូស្កុប។

B. Nephelometric (តេស្តបរិមាណ):
1. លាយសេរ៉ូមជាមួយ reagent CRP នៅក្នុង cuvette។
2. វាស់ពន្លឺដែលបាតុភូតបែកតាម nephelometer។
3. ប្រៀបធៀបទៅនឹងខ្សែកោងស្តង់ដារ ដើម្បីទទួលបានកម្រិត CRP (mg/L)។

៥. លទ្ធផល (Result)

លទ្ធផល សេចក្ដីពិពណ៌នា
តេស្ត Method Latex
—————————————————————
វិជ្ជមាន :មានការបែកជាក្រុមក្នុង ២នាទី → មាន CRP
អវិជ្ជមាន :មិនមានការបែកជាក្រុម → កម្រិតទាប ឬគ្មាន CRP

=> Method តេស្តបរិមាណ (mg/dL)
< 6 mg/dL = ធម្មតា
• 6–40 mg/L = រលាកស្រាល/វីរុស
• > 40 mg/dL = រលាកធ្ងន់/បាក់តេរី
————————————
៦. គោលបំណងប្រើប្រាស់ (Uses)
• រកឃើញ និងតាមដានជំងឺរលាកទាំងស្រាលនិងរ៉ាំរ៉ៃ
• វិនិច្ឆ័យជំងឺបាក់តេរី (ដូចជា TB, rheumatic fever)
• វាយតម្លៃជំងឺអូតូអ៊ីម្យូន (rheumatoid arthritis, lupus)
• តាមដានប្រតិកម្មព្យាបាល ឬស្ថានភាពបន្ទាប់វះកាត់
• ជួយបំបែកជំងឺបាក់តេរីពីវីរុស (CRP កើនខ្លាំងជាងក្នុងបាក់តេរី)

⸻
៧. ការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការផ្តល់យោបល់ (Consultation/Precautions):
• ជៀសវាងសេរ៉ូមដែលមាន hemolysis ឬលិពីមិក (lipemic)។
• ប្រតិករត្រូវដាក់ឲ្យស្មើសីតុណ្ហភាពបន្ទប់មុនប្រើ។
• លទ្ធផលវិជ្ជមានខ្លាំងបង្ហាញថាមានការរលាក ប៉ុន្តែមិនអាចបញ្ជាក់មូលហេតុបានទេ។
• តេស្តបរិមាណសមស្របសម្រាប់តាមដានជំងឺ។
• តេស្តនេះគ្រាន់តែបង្ហាញថាមានការរលាក មិនអាចប្រាប់ប្រភពរបស់វាបានទេ។

07/11/2025

តេស្ត HbA1c (Glycated Hemoglobin)ឬ (តេស្តរកការប្រឈមជម្ងឺទឹកនោមផ្អែម )

១. គោលបំណង
គោលបំណងនៃតេស្តនេះ គឺដើម្បីកំណត់ភាគរយនៃ hemoglobin ដែលភ្ជាប់ជាមួយជាតិស្ករ (HbA1c) នៅក្នុងឈាមអ្នកជំងឺ ដើម្បីវាយតម្លៃការគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមរយៈពេលវែង។

⸻

២. គោលការណ៍
តេស្តនេះផ្អែកលើការពិតថា ជាតិស្ករ (glucose) នៅក្នុងឈាម អាចប្រតិកម្មដោយគ្មានអង់ស៊ីមជាមួយក្រុមអាមីណូ (amino groups) នៅលើ hemoglobin ដើម្បីបង្កើតជា glycated hemoglobin (HbA1c)។
បរិមាណ HbA1c ដែលបានបង្កើតឡើង នឹងសមាមាត្រដោយផ្ទាល់នឹងកម្រិតជាតិស្ករមធ្យមក្នុងឈាមរយៈពេល ២–៣ ខែមុន។
វាត្រូវបានវាស់ដោយប្រើវិធីដូចជា ion-exchange chromatography, immunoassay, ឬ enzymatic analysis។

⸻

៣. សម្ភារៈ
• ឈាមពេញក្នុងបំពង់ EDTA
• គ្រឿងតេស្ត HbA1c reagent kit
• ប៊ីប៉ែត (Pipette)
• បំពង់តេស្ត ឬ cuvette
• ម៉ាស៊ីនបំបែកឈាម (Centrifuge)
• ម៉ាស៊ីនវាស់ពណ៌ ឬម៉ាស៊ីនវិភាគស្វ័យប្រវត្តិ (Colorimeter/Automated Analyzer)

⸻

៤. វិធីធ្វើ (ផ្នែកវិភាគ)
១. ប្រមូលឈាមពេញក្នុងបំពង់ EDTA ហើយច្របាច់ស្រាលៗ ដើម្បីជៀសវាងការកក។
២. ត្រៀម hemolysate តាមការណែនាំក្នុង reagent kit។
៣. ឈាមត្រូវបានចំលាក់ជាមួយជាតិ reagent ដែលអាចបំបែក ឬប្រតិកម្មជាមួយ glycated hemoglobin។
៤. យកអានតម្លៃការស្រូបពន្លឺ (absorbance) ឬ chromatographic reading ដោយប្រើម៉ាស៊ីនវិភាគស្វ័យប្រវត្តិ។
៥. ភាគរយនៃ HbA1c ត្រូវបានគណនាដោយស្វ័យប្រវត្តិ ឬតាមក្រាបកាលីប្រេសិន។

⸻

៥. លទ្ធផល
តេស្តនេះបង្ហាញពីភាគរយនៃ HbA1c នៅក្នុងឈាម។

តម្លៃធម្មតា៖
• មិនជំងឺទឹកនោមផ្អែម៖ ៤% – ៥.៦%
• ជិតជំងឺទឹកនោមផ្អែម (Prediabetes): ៥.៧% – ៦.៤%
• ជំងឺទឹកនោមផ្អែម៖ ≥ ៦.៥%

⸻

៦. ការប្រើប្រាស់
• ប្រើសម្រាប់តាមដានការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមរយៈពេលវែងសម្រាប់អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។
• ជួយវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែម។
• ផ្តល់ព័ត៌មានអំពីកម្រិតជាតិស្ករមធ្យមក្នុងរយៈពេល ២–៣ ខែចុងក្រោយ។

⸻

៧. ការពិគ្រោះយោបល់
ប្រសិនបើតម្លៃ HbA1c ឡើងលើសពីជួរធម្មតា អ្នកជំងឺត្រូវបានណែនាំឲ្យទៅពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ឬអ្នកជំនាញអង់ដូគ្រីណូឡូស៊ី (endocrinologist) ដើម្បីកែប្រែការព្យាបាល ការរៀបចំរបបអាហារ និងរបៀបរស់នៅ។

06/11/2025

តេស្តវាស់កម្រិតជាតិស្ករនៅក្នុងឈាម (Glucose Test)

១. គោលបំណង:
ដើម្បីកំណត់បរិមាណជាតិស្ករដែលមាននៅក្នុងគំរូទីបឈាមរបស់អ្នកជំងឺ។

២. គោលការណ៍ (Principle):
តេស្តនេះផ្អែកលើប្រតិកម្មអង់ស៊ីម glucose oxidase ដែលអុកស៊ីតកម្មជាតិស្ករឲ្យក្លាយជាសារធាតុ gluconic acid និង hydrogen peroxide (H₂O₂)។
ក្រោមអនុភាពនៃអង់ស៊ីម peroxidase, hydrogen peroxide នឹងធ្វើប្រតិកម្មជាមួយ សារធាតុបង្កើតពណ៌ (chromogenic substrate) ដើម្បីបង្កើតសារធាតុដែលមានពណ៌។
ភាពខ្លាំងនៃពណ៌ដែលបានបង្កើតឡើង នឹងសមមូលនឹងបរិមាណជាតិស្ករនៅក្នុងគំរូឈាម ហើយវាត្រូវបានវាស់ដោយ ម៉ាស៊ីន spectrophotometer។

⸻
៣. វត្ថុប្រើប្រាស់ (Materials)
• គំរូឈាម (serum ឬ plasma)
• វត្ថុប្រតិកម្មជាតិស្ករ (Glucose oxidase–peroxidase reagent)
• បំពង់សាកល្បង (Test tubes)
• ប៉ីពីត (Pipette)
• ទូទឹកក្តៅ ឬ ឧបករណ៍បង្កើនសីតុណ្ហភាព (Incubator)
• ម៉ាស៊ីនវាស់ពន្លឺ (Spectrophotometer ឬ Colorimeter)

⸻

៤. វិធីសាស្រ្តធ្វើតេស្ត (Procedure):
១. ប្រមូលឈាមរបស់អ្នកជំងឺ ហើយទុកឲ្យវាចេញក្លៀក។ បន្ទាប់មកបំបែក serum ដោយប្រើម៉ាស៊ីន centrifuge។
២. ស្លាកបំពង់បីថា Blank, Standard, និង Test។
៣. បន្ថែមវត្ថុប្រតិកម្ម និងគំរូតាមខាងក្រោម៖
• Blank: Glucose reagent + ទឹកស្អាត (distilled water)
• Standard: Glucose reagent + ទឹកដោះស្ករមានកម្រិតស្ករដែលដឹង
• Test: Glucose reagent + serum អ្នកជំងឺ
៤. លាយអោយសព្វ ហើយដាក់ក្នុងទូក្តៅនៅសីតុណ្ហភាព ៣៧°C រយៈពេល ១០ នាទី។
៥. វាស់ ភាពស្រូបពន្លឺ (Absorbance) របស់ Test និង Standard ប្រឆាំងនឹង Blank នៅ រលកពន្លឺ 505 nm។
៦. គណនាកម្រិតជាតិស្ករ ដោយប្រើរូបមន្ត៖

\text{Glucose (mg/dL)} = \frac{\text{Absorbance of Test}}{\text{Absorbance of Standard}} \times 100

⸻

៥. លទ្ធផល (Result)

តេស្តនេះបង្ហាញពីកម្រិតជាតិស្ករនៅក្នុងឈាម។
•តម្លៃធម្មតា (ពេលអត់បាយ): 70–110 mg/dL
•បន្ទាប់ពីបរិភោគអាហារ ២ ម៉ោង: មិនលើសពី 140 mg/dL

៦. ការប្រើប្រាស់ (Uses):
• សម្រាប់រោគវិនិច្ឆ័យ និងតាមដានជំងឺ ទឹកនោមផ្អែម (Diabetes Mellitus)។
• សម្រាប់វាយតម្លៃ ជាតិស្ករតិច (Hypoglycemia) ឬ ជាតិស្ករខ្ពស់ (Hyperglycemia)។
• សម្រាប់វាយតម្លៃ ការរំលាយអាហារកាបូអ៊ីដ្រាត (Carbohydrate metabolism)។

⸻

៧. ការពិគ្រោះយោបល់ (Consultation)

បើលទ្ធផលបង្ហាញថា កម្រិតជាតិស្ករនៅក្នុងឈាម ខ្ពស់ ឬ ទាបជាងធម្មតា, អ្នកជំងឺគួរតែ ពិគ្រោះជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ឬអ្នកឯកទេសផ្នែកអង់ដូគ្រីន (Endocrinologist) ដើម្បីធ្វើការវាយតម្លៃបន្ថែម, កែប្រែរបបអាហារ និងពិចារណាឱសថតាមសមរម្យ។

* : Earth of story

02/11/2025

✅ 1. Standards (Calibrators)
និយមន័យ៖ជាដំណោះស្រាយ (solution) ដែលមានប្រភេទសារធាតុ(analyte) ដូចជា glucose, urea ឬ cholesterol ជាក់លាក់ និងបានបញ្ជាក់ដោយវិទ្យាស្ថានស្តង់ដារ។

គោលបំណងក្នុង Quality Control (QC):
• ប្រើសម្រាប់ កំណត់ (setup) ឬ calibrate analyzer។
• បង្កើត calibration curve ដើម្បីបង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាង signal និង concentration។
• ពិនិត្យថា វិធីសាស្ត្រធ្វើតេស្តមានភាពត្រឹមត្រូវ។

ឧទាហរណ៍៖
ប្រើ glucose standard 100 mg/dL ដើម្បី calibrate analyzer មុនធ្វើតេស្តលើ sample អ្នកជំងឺ។

⸻

✅ 2. Calibration
និយមន័យ៖ ជាដំណើរការកែតម្រូវ analyzer ដើម្បីឲ្យលទ្ធផលវាផ្ដល់ត្រូវតាមតម្លៃដែលដឹងរួច (standards)។

គោលបំណងក្នុង QC:
• ធានាថា analyzer ផ្ដល់លទ្ធផលត្រឹមត្រូវ។
• ការលុបបំបាត់ systematic error (ដូចជា instrument drift ឬ reagent change)។

ពេលធ្វើ Calibration៖
• នៅពេលប្រើ reagent lot ថ្មី
• បន្ទាប់ពី maintenance ឬ repair
• តាមអនុសាសន៍ពីក្រុមហ៊ុនផលិត

ឧទាហរណ៍៖
រត់ glucose standards ជាច្រើន (50, 100, 200 mg/dL) ហើយ analyzer បង្កើត calibration curve ដើម្បីប្រើគណនាតម្លៃ glucose ក្នុង sample អ្នកជំងឺ។

⸻

✅ 3. Controls

និយមន័យ៖
ជាសារធាតុ serum-simulated មាន analyte concentration ដែលបានផ្ដល់ជារ៉េនថា (range) មិនមែនតម្លៃជាក់លាក់ដូច standard ទេ។

គោលបំណងក្នុង QC:
• ប្រើសម្រាប់ ត្រួតពិនិត្យភាពត្រឹមត្រូវ នៃប្រព័ន្ធបន្ទាប់ពី calibration។
• រកឃើញកំហុស (random ឬ systematic) មុនចេញលទ្ធផលអ្នកជំងឺ។
• ធ្វើរៀងរាល់ថ្ងៃ ឬជារៀងរាល់ batch។

ឧទាហរណ៍៖
ការតេស្ត glucose៖
• Low control: 70–90 mg/dL
• High control: 180–200 mg/dL
ប្រសិនបើ analyzer ផ្ដល់លទ្ធផលនៅក្នុងចន្លោះនេះ វាមានន័យថាប្រព័ន្ធធ្វើការ​ត្រឹមត្រូវ។

⸻

ចំណុចសំខាន់៖
• Standard → សម្រាប់កំណត់ curve
• Calibration → កែតម្រូវ analyzer
• Control → ត្រួតពិនិត្យភាពត្រឹមត្រូវប្រចាំថ្ងៃ

18/06/2025

មានសំភារះមន្ទីរពិសោធន៍ និងម៉ាស៊ីនមួយឈុតមួយទឹកលក់ អ្នកគ្រូលោកគ្រូមានតម្រូវការចង់សេងយក អាចទាក់ទងមកបាន(គេខាត>៥០%រួចហើយ)
Hemgrame 3 part
Semi Auto biochemistry
PT machine ( sysmex)
Electrolytes
Centrifuge ……..
……

22/03/2025

22/03/2025