22/09/2025
🙋 អ្វីទៅជា Delirium "ជំងឺវង្វេងវង្វាន់ស្រួចស្រាវ"?
**Delirium គឺជាប្រភេទនៃការភាន់ច្រលំដែលកើតឡើងនៅពេលដែលមានជំងឺ ការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងបរិយាកាសរបស់អ្នក ឬកត្តាផ្សេងទៀតដែលធ្វើឱ្យខួរក្បាលរបស់អ្នកមានភាពតានតឹងខ្លាំងពេក។
Delirium អាចកើតមាននៅគ្រប់វ័យ ប៉ុន្តែច្រើនតែកើតមានចំពោះមនុស្សចាស់។ នៅពេលដែលវាកើតឡើងចំពោះមនុស្សវ័យក្មេង វាច្រើនតែកើតឡើងដោយសារការប្រើប្រាស់ថ្នាំ (វេជ្ជបញ្ជា ឬគ្មាន) ឬអ្នកជំងឺឆ្លងកាត់ជំងឺដែលគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត។ Delirium គឺជាស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរដែលអាចនាំឱ្យមានបញ្ហាយូរអង្វែង ជាពិសេសប្រសិនបើមិនបានព្យាបាលឱ្យបានឆាប់រហ័ស។
**Delirium កើតឡើងនៅពេលដែលរាងកាយ ឬខួរក្បាលរបស់អ្នកស្ថិតក្រោមភាពតានតឹងខ្លាំងពេក។ អ្នកជំងឺមានការលំបាកក្នុងការដោះស្រាយ ដែលបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញា។ នេះមិនដូចគ្នានឹងភាពតានតឹងប្រចាំថ្ងៃដូចជាទំនាក់ទំនង ភាពតានតឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ឬការងារទេ។ នេះគឺជាឧទាហរណ៍មួយចំនួននៃកត្តាស្ត្រេស៖
-ជំងឺធ្ងន់ធ្ងរឬការឆ្លងមេរោគ
-នៅក្នុងបន្ទប់ដែលគ្មានបង្អួច ឬពន្លឺព្រះអាទិត្យយូរ
-លេបថ្នាំមួយចំនួន
-ឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ ការវះកាត់ ឬសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យ
-ការឈឺចាប់ថ្មីឬភ្លាមៗ
-គេងមិនគ្រប់គ្រាន់
-មិនមានចលនាគ្រប់គ្រាន់
-មានបញ្ហាក្នុងការមើលឃើញ ឬស្តាប់ដោយគ្មានឧបករណ៍ជំនួយ
-ការប្រើប្រាស់សារធាតុញៀន..... ។ល។
**រោគសញ្ញានៃ Delirium រួមមាន:
-ភ្ញាក់នៅពេលយប់ ហើយមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងនៅពេលថ្ងៃ (ការផ្លាស់ប្តូរកាលវិភាគនៃការគេង)
-ជឿលើអ្វីដែលមិនមែនជាការពិត (Delusion)
-ភាពច្របូកច្របល់
-ការលំបាកក្នុងការផ្តោតអារម្មណ៍
-ការលំបាកក្នុងដំណើរការអ្វីដែលអ្នកឃើញ រួមទាំងការកំណត់អត្តសញ្ញាណវត្ថុផងដែរ
-ការគិតខុស និងបញ្ហាក្នុងការផ្តោតអារម្មណ៍
-មានអារម្មណ៍មិនស្ងប់ (រំភើបខ្លាំង) និង/ឬសកម្មភាពយឺតៗ (ពិបាកក្នុងការរក្សាការប្រុងប្រយ័ត្ន)
-ការបាត់បង់ការយល់ដឹងអំពីជុំវិញរបស់អ្នក (ដូចជាថ្ងៃ ពេលវេលា កន្លែងដែលអ្នកនៅ។ល។)
-អារម្មណ៍ប្រែប្រួល ( រំជើបរំជួល កំហឹង ធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឆាប់ខឹង)
-បញ្ហាចងចាំការពិត ព្រឹត្តិការណ៍ មនុស្សជាដើម
-ការឃើញឬឮអ្វីដែលមិនមានពិតជានៅទីនោះ (Hallucination)
-មានបញ្ហាក្នុងការនិយាយយ៉ាងច្បាស់ ឆ្លើយសំណួរ ឬយល់ពីអ្វីដែលអ្នកដទៃកំពុងនិយាយ
+រោគសញ្ញាអាចប្រែប្រួលពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់។ ជាធម្មតារោគសញ្ញាអាចកើតឡើងហើយបាត់ទៅវិញម្ដងហើយម្ដងទៀត ហើយពួកគេតែងតែមានអារម្មណ៍អាក្រក់នៅពេលយប់ជាងពេលថ្ងៃ។
