22/04/2026
රෑට නිදා සිටින විට දත් කැක්කුම් වැඩි වන්නේ ඇයි?
මෙය රෝගින්ගේ ඉතා සුලභ තත්වයකි.මෙය දත් කැක්කුම් වලට පමණක් නොව කන් කැක්කුමට(Middle ear infections) හා ඇතැම් හිසේ කැක්කුම් වලටද පොදු තත්වයකි.මෙයට හේතුව කුමක්ද මහ රෑ උහුලන්න බැරි දත් කැක්කුමක් ආවොත් එය අවම කර ගැනීමට නිවසේදී කලහැකි යමක් වේද?
මෙලෙස රෑ නිදා සිටින විට දත් කැක්කුම් වැඩි වීමට හේතු කීපයක් තිබේ.
ඉන් ප්රධානතම හේතුව වැතිර සිටින විට හිසට රුධිර සැපයිම වැඩි වී දත් තුල රුධිර පීඩනය වැඩි වේ.දතේ ඇතුලත ආසාදනයක් පවතින විට මෙම අමතර පීඩනට ස්නායු මත අමතර සන්වේදන ඇතිකර අධික වේදනාවක් ඇති කල හැක.දත තුල පීඩනය වැඩි වුවහොත් එය ආවරණය වූ කුහරයක් බැවින් බොහෝ සෙසු පටක මෙන් පීඩනය පිටකිරීමට කිරීමටද නොහැක.
එසේම රාත්රියේදී ශරීරයේ cortisol හෝමෝන මට්ටම අඩුවේ.එය ප්රදාහ පාලන (Anti inflammatory hormone )හෝමෝනයකි.එබැවින් ප්රදාහ මට්ටම වැඩි වීමට එයද හේතුවකි.එබැවින් වේදනාව වැඩි වේ.
තවද රාත්රියේදී අපට ලැබෙන බාහිර සන්වේදක උත්තේජන (Sensory inputs ) අඩු නිසා මොලය මෙවැනි වේදනාවකට දෙන ප්රමුඛත්වය හා අවධානය වැඩි වීම මතද වේදනාව වැඩිපුර දැනේ.සරලව කිවහොත් දහවලට වඩා මොලයේ සන්ව්දන බාහිකයට (sensory cortex ) රාත්රියට වැඩ අඩු ය.
රාත්රියේ ඇති සාපේක්ෂව අඩු උෂ්ණත්වයද වේදනාව පහඩුවෙන් උත්තේජනය කරයි.
රාත්රියේදී මෙසේ ඇති වන කැක්කුම ඉහිලීමට අපහසු තරම් විය හැකි අතර එසැනින් ව්යෛදවරයෙකු හමු වීමටද නොහැකි විය හැක.
මෙවැනි අවස්ථාවක අපට කල හැකි දේ මොනවාද ?
හිස මදක් ඔසවා තැබීමෙන් හිසේ රුධිර පීඩනය අඩු වී සහනයක් ලැබේ.
එලෙසම දත් වල කුහර හෝ කැක්කුම් ඇති විට නින්දට පෙර අධික උණුසුම් හෝ අධික සීතල ආහාරපාන වලින් වැලකී සිටීම යෝග්ය වේ.
ඔබ සතුව සරල වේදනා නාශක පෙත්තක් තිබේ නම් .උදා Paracetamol වැනි over the counter pain killer,එයට ආසාද්මිකතා නොවේ නම් එය භාවිතා කල හැක.
එසේම බොහෝ දත් කැක්කුම විශබීජනාශක මුඛ සෝදන දියරයකින් (Anriseptic mouth wash)කටසේදීමෙන් හෝ එවැන්නක් නොමැති නම් ලුණු වතුරෙන් කට සේදීමෙන් ද යම් පමණකට සමණය වේ.
ශරීර්යේ බාහිරින් ගල්වන බාම් වර්ග දත් හෝ විදුරුමස්වල ගැල්වීම නොකර යුතු අතර එවිට වේදනාව උත්සන්න වීමට හා මුඛයේ මෘදු පටක වලට හානිවීමට හැක.
දීමට හැකි වැදගත්ම උපදේශය නම් සතියකට දෙකකට වරක්වත් කණ්නාඩියකින් හොදට ආලෝකය ඇති තැනකට ගොස් ස්වයo මුඛ පර්ර්ක්ෂාවක් ඔබම කරගන්න .දත් වල හෝ මුඛයේ සෙසු පටකවල යම් වෙනසක් නිරීක්ෂණය වුවහොත් ඔබගේ දන්ත වෛද්යවරයා නොපමාව හමුවන්න.දත් කුහර වැනි දෑ ප්රතිකාර කිරීම මුල් අවස්ථාවේදී ම කර ගත් යුතු අතර ඒවා වෙනත් රෝග මෙන් ඉබේ සුව නොවේ.ප්රමාද වීමෙන් වන්නේ වේදනාව හා ප්රතිකාර වල සoකීර්ණතාව ඉහල යාම පමණි.
ඊට අමතරව මාස හයකට වරක් වෛද්යවරයකු හමුවී පූර්ණ මුඛ පර්රක්ශාවක් කර ගැනීම ඉතාම සුදුසු වේ.
-දන්ත ශල්ය වෛද්ය තුෂාර ෆොන්සේකා-