29/04/2026
අද කාලෙ රත්තරං කොච්චර මිල වැඩි උනත්, ඇත්තම කැරට් 24 රත්තරං කෑමට ගන්න අය ඔයාගෙ සමාජයේ ඉන්නවා කියාල ඔයා දන්නවද? ඉස්සර මේ විදියට ඇත්තම රත්තරං තියෙන කෑම කන්න පිටරටක ලොකු හෝටලයකටම යන්න ඕන ඒත අද වෙනකොට කොළඹ හෝටල් වලත් මේ රත්තරං එකතු කරපු කෑම කන්න දෙනවා
අද කාලේ සමාජ මාධ්ය වල, මිල අධික අවන්හල් වල රත්තරන් කොළ අලවපු කේක්, බර්ගර්, අයිස්ක්රීම්, සහ කෝපි වර්ග පවා ඔබ දැකලා ඇති. මේවා දකිද්දී ඔබට හිතෙන්න ඇති "ඇත්තටම රත්තරන් කන්න පුළුවන්ද?", , මේ රත්තරං වගේ පේන වෙන දයක්ද ? මෙන්න මේ වගේ දේවල ඔබට හිතෙන්න ඇති, නෑ නෑ... මේ කන්නෙ බොරු රත්තරං නෙවෙයි, මේ කන්නෙ ඇත්තම කැරට් 24 රත්තරංම තමයි. අද අපි පෝෂණවේදි අදහස් තුලින් කතා කරමු මේ පිටුපස තියන විද්යාත්මක කාරනය මොකක්ද? අපේ ශරීරයට මේකෙන් මොකක්ද වෙන්නෙ, හිතකරද ? නැත්නම් අහිතකරද කියන කාරනය ගැන
කෑමට රත්තරන් එකතු කරන එක අද ඊයේ පටන් ගත්තු දෙයක් නෙවෙයි. මේකේ ඉතිහාසය අවුරුදු දහස් ගණනක් පරණයි. පුරාණ ඊජිප්තු වැසියන් විශ්වාස කළා රත්තරන් කියන්නේ දෙවිවරුන්ගේ සම කියලා. ඒ නිසා රත්තරන් කෑමෙන් තමන්ට දිව්යමය බලයක් සහ දිගු ආයුෂක් ලැබෙනවා කියලා ඔවුන් හිතුවා. ඒ වගේම මධ්යකාලීන යුරෝපයේ හිටපු රජවරු සහ සිටුවරු තමන්ගේ බලය සහ ධනය ප්රදර්ශනය කරන්න තමන්ගේ කෑම මේසයට රත්තරන් එකතු කළා. ඉතින්, එදා ඉඳන් අද වෙනකම්ම කෑමට රත්තරන් එකතු කිරීම කියන්නේ "සුඛෝපභෝගීත්වයේ" (Luxury) සංකේතයක්.
එතකොට මේ කෑමට ගන්නා රත්තරන් කියන්නේ හරියටම මොනවද?
මේවා සාමාන්යයෙන් කැරට් 22 ත් 24 ත් අතර තියෙන ඉතාමත් පිරිසිදු රත්තරන්. යුරෝපීය ආහාර ප්රමිතීන්ට අනුව මේවා හඳුන්වන්නේ E175 කියන ආහාර ආකලනය (Food Additive) විදිහටයි.
බොහොමයක් දෙනෙක් අහන ප්රශ්නයක් තමයි "මේවායේ රස කොහොමද?" කියලා. ඇත්තම කතාව නම්, රත්තරන් වලට කිසිම රසයක් නැහැ. ඒ වගේම කිසිම සුවඳකුත් නැහැ. කටේ දාගත්තම හැපෙන ගතියක් (Texture) දැනෙන්නෙත් නැහැ.
එහෙනම් රසයක් නැත්නම් ඇයි මේ තරම් වියදම් කරලා කෝකිවරු මේවා කෑම වලට දාන්නේ?
ඒකට ප්රධාන හේතුව තමයි මනෝවිද්යාත්මක බලපෑම. අපි කෑමක් කන්න කලින් ඒ කෑම රස විඳින්නේ අපේ ඇස් දෙකෙන්. රත්තරන් වල තියෙන ඒ දිලිසෙන ස්වභාවය, කෑමක් දැක්ක ගමන් මේක ඉතා ඉහළ ප්රමිතියකින් යුතු, සුවිශේෂී කෑමක් කියන හැඟීම අපේ මොළයට ලබා දෙනවා. ඒ වගේම මේවා භාවිතා කිරීමේ එකම අරමුණ කෑමේ පෙනුම අලංකාර කිරීම (Garnishing) සහ මිල අධික බවක් එකතු කිරීම පමණයි.
දැන් අපි බලමු මේවා කොහොමද හදන්නේ කියලා. කෑමට ගන්නා රත්තරන් කොළයක් කියන්නේ කොච්චර තුනී දෙයක්ද කියලා ඔබ දන්නවද? මේවා නිෂ්පාදනය කිරීම ඉතාම අපහසු, ඉවසීමෙන් කරන්න ඕනේ කලාවක් (Gold beating).
පිරිසිදු රත්තරන් කුට්ටියක් අරගෙන, මැෂින් මගින් හෝ පළපුරුදු ශිල්පීන් විසින් අතින් තලලා තලලා තමයි මේවා හදන්නේ. මේ විදිහට තලන රත්තරන් කොළයක්, මිලිමීටරයකින් අටදාහෙන් පංගුවක් (1/8000 mm) තරම් තුනී වෙනවා. ඒ කියන්නේ අපේ කොණ්ඩ ගහකට වඩා සිය ගුණයකින් විතර තුනියි! මේ කොළ කොච්චර සියුම්ද කියනවා නම්, ඔබ මේවා අතින් අල්ලන්න ගියොත් ඔබේ ඇඟිලි වල තියෙන රස්නෙට සහ තෙතමනයට මේවා දියවෙලා, ඇඟිල්ලේ ඇලිලා විනාශ වෙලා යනවා. ඒ නිසයි කෝකිවරු මේවා අල්ලන්න විශේෂ ලී කූරු හෝ Tweezers පාවිච්චි කරන්නේ.
මෙවා ප්රධාන වශයෙන් ආකාර දෙකකින් වෙළඳපොලේ දකින්න පුළුවන්. එකක් තමයි Gold Leaves නැත්නම් සම්පූර්ණ රත්තරන් කොළ. අනික තමයි Gold Flakes නැත්නම් රත්තරන් කුඩු.
ලෝකය පුරාම විවිධ සංස්කෘතීන් වල මේවා භාවිතා වෙනවා. ඔබ ඩුබායි වගේ රටකට ගියොත්, රත්තරන් කොළ දාපු කෝපි කෝප්පයක් හෝ ඩොලර් දහස් ගණනක් වටිනා රත්තරන් දාපු බර්ගර් එකක් මිලදී ගන්න පුළුවන්. නිව්යෝර්ක් නුවර සමහර අවන්හල් වල ඩොලර් 1000 ක් වටිනා අයිස්ක්රීම් තියෙනවා සම්පූර්ණයෙන්ම රත්තරන් වලින් සරසපු.
ඒ වගේම ජපානයේ තේ පානය කරන උත්සව (Tea ceremonies) වලදී හරිත තේ (Matcha Tea) වලට රත්තරන් කුඩු එකතු කිරීම සෞභාග්යයේ සංකේතයක් විදිහට සලකනවා. අපේ අසල්වැසි ඉන්දියාව ගත්තොත්, ඔවුන්ගේ සාම්ප්රදායික රසකැවිලි වල (උදාහරණයක් විදිහට ලඩ්ඩු, බර්ෆි වගේ දේවල් වල) උඩින් අලවලා තියෙන රිදී හෝ රන් පැහැති කොළ ඔබ දැකලා ඇති. මේවා ඉන්දියාවේ හඳුන්වන්නේ 'Vark' (වාර්ක්) කියලා. විශේෂ උත්සව වලදී මේවා ගොඩක් ජනප්රියයි.
හරි, දැන් අපි එමු අද ලිපියේ වැදගත්ම මාතෘකාවට. ඇත්තටම මේ විදියට "රත්තරන් කෑවම අපේ ඇඟට ගුණද? අපිට පෝෂණයක් ලැබෙනවද?"
කෙටිම උත්තරය තමයි "නැහැ". කෑමට ගන්නා රත්තරන් වලින් අපේ ශරීරයට කිසිම, කිසිම පෝෂණයක් ලැබෙන්නේ නැහැ.
විද්යාත්මකව කිව්වොත්, රත්තරන් කියන්නේ 'Biologically Inert' එහෙමත් නැත්නම් ජීව විද්යාත්මකව අක්රිය මූලද්රව්යයක්. අපි කන සාමාන්ය කෑම අපේ ආමාශයට ගියාම, ආමාශයේ තියෙන ඇසිඩ් සහ එන්සයිම මගින් ඒවා දිරවලා, ප්රෝටීන්, කාබෝහයිඩ්රේට්, විටමින් විදිහට ඇඟට උරා ගන්නවා. නමුත් රත්තරන් අපේ ආමාශයේ තියෙන කිසිම අම්ලයක් එක්ක ප්රතික්රියා කරන්නේ නැහැ. ඒවා දියවෙන්නෙත් නැහැ.
ඒ කියන්නේ, ඔබ කන රත්තරන්, ඔබේ ආහාර මාර්ගය හරහා ගමන් කරලා, අවසානයේ කිසිම වෙනසක් නොවී අපද්රව්ය විදිහට ශරීරයෙන් පිටවෙලා යනවා. මේකෙ කිසිම කැලරි ප්රමාණයක් නැහැ, විටමින් නැහැ, ඛනිජ ලවණ නැහැ. ඒ නිසා රත්තරන් කෑවා කියලා ඔබට අමතර ශක්තියක් හෝ සෞඛ්යමය වාසියක් කවදාවත් ලැබෙන්නේ නැහැ කියන එක පෝෂණවේදියෙක් විදිහට මම තහවුරු කරනවා.
පෝෂණයක් නැති වුණාට, මේවා කන එකෙන් ඇඟට අහිතකර බලපෑමක්, සෞඛ්ය අවදානමක් තියෙනවද?
ඔබ කන්නේ ආහාරයට ගැනීම සඳහාම සහතික කරපු (Certified Edible Gold), කැරට් 22-24 පිරිසිදු රත්තරන් නම් කිසිම සෞඛ්ය අවදානමක් නැහැ. ඇඟට උරාගන්නේ නැති නිසා විෂ වීමකුත් වෙන්නේ නැහැ.
නමුත් ඉතාම භයානක තත්වයක් තියෙනවා. සමහර අය නොදැනුවත්කමට කෑම අලංකාර කරන්න, අපි ආභරණ හදන්න පාවිච්චි කරන සාමාන්ය රත්තරන් (Jewelry Gold) යොදාගන්නවා. මේක කවදාවත් කරන්න එපා! ආභරණ හදන්න ගන්න රත්තරන් වල තඹ (Copper), ඊයම්, සහ රිදී වගේ වෙනත් ලෝහ කලවම් කරලා තියෙන්නේ. මේ වෙනත් ලෝහ අපේ ඇඟට ගියොත් 'Heavy Metal Poisoning' එහෙමත් නැත්නම් බැර ලෝහ විෂ වීම කියන භයානක තත්වයට ඔබ මුහුණ දෙන්න පුළුවන්. ඒකෙන් ඔබේ වකුගඩු වලට සහ අක්මාවට හානි වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා, අනිවාර්යයෙන්ම ආහාර සඳහාම අනුමත, ලේබල් කර ඇති රත්තරන් පමණක් භාවිතා කරන්න.
අවසාන වශයෙන් කියන්න තියෙන්නේ, කෑමට ගන්නා රත්තරන් කියන්නේ පෝෂණය ලබා දෙන ආහාරයක් නෙවෙයි, ඒක හුදෙක්ම ඔබේ කෑම මේසයට 'Art' එකක්, එහෙමත් නැත්නම් කලාවක් සහ ලස්සනක් එකතු කරන දෙයක් විතරයි. ඔබ රත්තරන් දාපු කෑමකට විශාල මුදලක් ගෙවනවා නම්, ඔබ ඒ මුදල ගෙවන්නේ පෝෂණයට නෙවෙයි, ඒ සුඛෝපභෝගී අත්දැකීමටයි.
ඉතින්, කෑමට ගන්නා රත්තරන් ගැන ඔබ නොදැන හිටපු ගොඩක් දේවල් අද වීඩියෝ එකෙන් ඉගෙන ගන්න ඇති කියලා මම හිතනවා. මේ වගේ නිවැරදි, විද්යාත්මක පෝෂණ තොරතුරු දිගටම දැනගන්න අපේ Page එක Like කරන්න. මේ ලිපිය ගැන ඔයාගේ අදහස මොකක්ද? පහලින් කමෙන්ට් කරන්න. තවත් මේ වගේම වටිනා ලිපියකින් අපි ආයෙත් හමුවෙමු. හැමදාමත් ඔබට සුවැති දිවියක් ප්රාර්තනා කරන අපි Nutri Info