25/10/2025
ඔස්ටියෝ ආතරයිටිස් (Osteoarthritis) යනු ලොව පුරා මිලියන ගණනක් ජනයාට බලපාන, වඩාත් සුලභ ආතරයිටිස් (සන්ධි ප්රදාහය) වර්ගයකි. මෙය ප්රධාන වශයෙන් සන්ධිවල ඇතිවන දිරාපත්වීමේ රෝගී තත්ත්වයකි.
ඔස්ටියෝ ආතරයිටිස් යනු කුමක්ද?
සාමාන්යයෙන්, සන්ධියක අස්ථි දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් එකට හමුවන ස්ථානයේ, අස්ථිවල කෙළවර ආරක්ෂා කරන සහ චලනය සුමට කරන ආරක්ෂක පටකයක් ඇත. මෙය කාටිලේජය ලෙස හැඳින්වේ. ඔස්ටියෝ ආතරයිටිස් තත්ත්වයේදී, කාලයත් සමඟ මෙම කාටිලේජය ක්රමයෙන් ගෙවී යාමට හෝ හානි වීමට පටන් ගනී. කාටිලේජය අහිමි වීමත් සමඟ අස්ථි එකිනෙක ගැටීමට පටන් ගත හැකි අතර, එමඟින් වේදනාව, තද ගතිය සහ චලනය සීමා වීම සිදු වේ.
මෙම තත්ත්වය බහුලවම බලපාන්නේ දණහිස්, උකුල්, කොඳු ඇට පෙළ සහ අත්වල සන්ධිවලටය.
රෝග ලක්ෂණ
ප්රධාන රෝග ලක්ෂණ වන්නේ:
සන්ධි වේදනාව: ක්රියාකාරකම් වලදී වේදනාව වැඩි වන අතර විවේකයෙන් පසුව එය අඩුවිය හැකිය.
සන්ධි තද ගතිය: සාමාන්යයෙන් උදෑසන හෝ විවේකයෙන් පසු සන්ධි තද ගතියක් දැනීම, නමුත් විනාඩි 30කට අඩු කාලයකින් පහව යයි.
චලනයන් සීමා වීම: බලපෑමට ලක් වූ සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන් නැවීමට හෝ දිග හැරීමට අපහසු වීම.
ඉදිමීම: සන්ධිය වටා මෘදු ඉදිමීමක් හෝ දැවිල්ලක් ඇතිවීම.
සද්ද ඇතිවීම: සන්ධිය චලනය කිරීමේදී 'කිචි කිචි' හෝ 'සී සී' වැනි ශබ්දයක් (Crepitus) ඇතිවිය හැකිය.
හේතු සහ අවදානම් සාධක
ඔස්ටියෝ ආතරයිටිස් ඇතිවීමට නිශ්චිතවම එක් හේතුවක් නොමැති වුවද, අවදානම් සාධක කිහිපයක් තිබේ:
වයස: වයස අවුරුදු 50ට වැඩි පුද්ගලයන් අතර මෙය බහුලව දක්නට ලැබේ.
තරබාරුකම (අධික බර): අධික ශරීර බර දණහිස් සහ උකුල් සන්ධි වැනි බර දරණ සන්ධිවලට වැඩි පීඩනයක් එල්ල කරයි.
පෙර සිදුවූ තුවාල: ක්රීඩා ආශ්රිත හෝ වෙනත් සන්ධිවලට සිදුවූ තුවාල.
ජානමය නැඹුරුව: පවුලේ සාමාජිකයන්ට මෙම රෝගය ඇත්නම් වැළඳීමේ වැඩි අවදානමක් තිබීම.
ස්ත්රී පුරුෂ භාවය: කාන්තාවන්ට මෙම තත්ත්වය වැළඳීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත.
වෘත්තීය කටයුතු: සන්ධිවලට නිතර බර පැටවෙන හෝ පුනරාවර්තන චලන ඇති රැකියාවන්.
