19/12/2025
" අනේ මිස් , මගේ ගේත් වික්කා... ඒත් තාම සල්ලි මදි බෙහෙත් වලට😓. සතියට දෙපාරක් ලේ සුද්ද කරන්න යන්න ඕන "
වකුගඩු අක්රිය වූ රෝගියෙක් ළඟදී මට එහෙම කිව්වා. ඒක අහද්දී පපුව හෝස් ගාලා යනවා. මොකද අපි දන්නවා වකුගඩු රෝගය කියන්නේ මුළු පවුලම ආර්ථික වශයෙන් වලපල්ලට යවන රෝගයක් බව.
ඔබේ වකුගඩු හරියට ගෙදර තියෙන "වතුර ෆිල්ටර්" එක වගේ. ලේ වල තියෙන විස ඔක්කොම පෙරා හරින්නේ මේකෙන්. ෆිල්ටර් එක සවුත්තු වුනොත් වතුර බොන්න බැරි වෙනවා වගේම, වකුගඩු "නරක් වුනොත්" මුළු ඇඟම විෂ වෙනවා. ඒ වේදනාව වචන වලට පෙරළන්න මට නම් තේරෙන්නේ නෑ 😓
වකුගඩු මැෂින් එකක් මගින් සුද්ධ කරන්න (Dialysis) රෝහල් ගානේ රස්තියාදු නොවී ඉන්න නම්, අද ඉඳන්ම මේ පියවර 7 අනුගමනය කරන්න.
1. වතුර කියන්නේ බෙහෙතක් (Hydration)
වකුගඩු වල ප්රධානම රාජකාරිය තමයි විස පෙරන එක. වතුර නැතුව ෆිල්ටර් කරන්න බෑ.
💁♀️ කොච්චර බොන්න ඕනද?: දවසට ලීටර් 2.5 - 3ක් බොන්න.
👉 ලේසිම මිම්ම: ඔබ මුත්රා කරන විට එය වතුර වගේ සුදු පාටට හෝ ඉතා ලා කහ පාටට තිබිය යුතුයි. තද කහ පාට නම්, ඔබේ වකුගඩු අමාරුවෙන් වැඩ කරන බව මතක තියාගන්න.
2. ලුණු (Sodium) කන එක අඩු කරන්න
ලුණු වැඩිපුර කනකොට රුධිර පීඩනය (Pressure) වැඩි වෙනවා. ප්රෙෂර් වැඩි වුනාම වකුගඩුවේ සියුම් නහර පිපිරෙන්න ගන්නවා.
👉 පරිස්සම් වෙන්න: බත් පිඟානට අමතර ලුණු දාගන්න එපා. ලුණු රසට තියෙන පැකට් කළ කෑම (Chips/Mixtures) සීමා කරන්න.
3. වේදනා නාශක පෙති (Painkillers) හිතුමතේ බොන්න එපා !
කොන්ද රිදෙනවා කියලා, දණහිස රිදෙනවා කියලා ෆාමසියෙන් අහලා NSAIDs වර්ගයේ වේදනා නාශක (Diclofenac, Ibuprofen වැනි) බොන්න එපා. මේවා දීර්ඝකාලීනව භාවිතය වකුගඩු නරක් වීමට ප්රධානම හේතුවක්.
👉 ඇඟේ අමාරුවට පැරසිටමෝල් (Paracetamol) පෙත්තක් ගැනීම ආරක්ෂිතයි. ඊට වඩා දෙයක් අවශ්ය නම් වෛද්යවරයෙක් අසන්න.
4. සීනි පාලනය (Control Blood Sugar)
ලෝකයේ වකුගඩු අක්රිය වීමට අංක 1 හේතුව දියවැඩියාවයි. රුධිරයේ සීනි වැඩි වූ විට, එය වකුගඩුවේ ෆිල්ටර් (Nephrons) වලට හානි කරමින් ඒවා "බ්ලොක්" කරනවා.
5. මුත්රා යන්න නොදී හිරකරගෙන ඉන්න එපා
වැඩක ඉන්නකොට, ගමනක් යනකොට මුත්රා බර හැදුනත් පැය ගණන් ඉවසන් ඉන්නවාද? එපා. එයින් මුත්රාශයේ බැක්ටීරියා වර්ධනය වී, එය වකුගඩු දක්වා ගමන් කර වකුගඩු ආසාදන (Kidney Infections) ඇති කරන්න පුළුවන්.
6. දුම්පානයෙන් ඈත් වෙන්න
දුම්පානය නිසා වකුගඩු වලට යන රුධිර ප්රමාණය අඩු වෙනවා. ලේ ලැබුනේ නැති වුනාම වකුගඩු සෛල මැරෙනවා.
7. අවුරුද්දකට වරක් "Screening" එකක්
වාහනේ සර්විස් කරනවා වගේ ඔබේ වකුගඩු සර්විස් කරන්න බැහැ. හැබැයි තත්වය බලන්න පුළුවන්.
👉 Serum Creatinine: රුධිර පරීක්ෂණය.
👉 eGFR: වකුගඩු කොපමණ හොඳින් ක්රියාකරනවාද යන්න බලන අගය.
මේවා වයස අවුරුදු 40 පැන්න හැමෝම අවුරුද්දකට වරක්වත් වෛද්ය උපදෙස් මත සිදු කරගන්න.
🛑 අපි හිතමු ඔබ මේවා ගණන් ගන්නේ නෑ කියලා. යම් දවසක වකුගඩු දෙකම අක්රිය වුනොත් (CKD - Stage 5) ?
👉 ඩයලයිසිස් (Dialysis): සතියකට 2-3 වතාවක් ලේ ටික මැෂින් එකකින් සුද්ධ කරන්න වෙනවා. රජයේ රෝහල් වල පෝලිම නිසා පුද්ගලික රෝහලකට ගියොත් එක වාරයකට රු. 15,000 - 25,000 ක් යනවා. මාසෙකට ලක්ෂ එකහමාරක් විතර !
👉 බද්ධ කිරීම (Transplant): අලුත් වකුගඩුවක් බද්ධ කරන්න පුද්ගලික රෝහලක ලක්ෂ 30-50ක් (මිලියන 3-5) විතර යනවා.
ඉතින් ලක්ෂ ගණන් පූජා කරනවාට වඩා, අද ඉඳන් වතුර වීදුරුවක් වැඩිපුර බොන එක ලාභයි නේද?
මේ පණිවිඩය Share කරලා තව කෙනෙක්ගේ ජීවිතයක් බේරගන්න උදව් වෙන්න. ❤️
මෙම තොරතුරු දැනුවත් කිරීම පිණිස පමණි.
ස්තූතියි.
හෙදියකගේ දිනපොත
අවසරයකින් තොරව උපුටා පළ කිරීම තහනම්.
(Share button එක භාවිතා කරන්න).
[ හෙදියකගේ දින පොත ] - All Rights Reserved.