21/11/2020
Sciatica (සයටිකා)
______________________________________________
කොදුඇට පෙලේ පහල ප්රදේශයේ සුෂුම්නාවෙන් පටන්ගන්නා ස්නායුමූල පහක්(5) එක්වීමෙන් සෑදෙන, මිනිස් සිරුරේ විශාලතම ස්නායුව සයටික් ස්නායුවයි.
එය තට්ටම, කලවා පිටුපසින් පහලට විලුඹ හා පාද දක්වා ගමන් කරන අතර පාදවලට ස්නායු සැපයුම සිදුකරන්නේ මෙම ස්නායුව මගිනි.
මෙම ස්නායුවට සිදුවන ආභාධයක් (තදවීමක්/ ඇදීමක්) Sciatica තත්වයට හේතුවක් විය හැක.
🔴 සයටිකා රෝග ලක්ෂණ
____________________________
1. වේදනාව
🔺 කකුල දිගේ විදුලියක් සේ පහලට දුවන වේදනාව
🔺 කකුලේ මද හෝ තද කැක්කුමක්
🔺 කෙන්ඩා ප්රදේශයේ පවතින වේදනාව
🔺 සමහර අවස්ථාවල කකුල් පනනැතිව යන ආකාරයේ වේදනාව
🔺 කකුලේ පවතින නිරන්තර වේදනාව
2. කකුලේ කෙන්ඩා වල, ඇගිලි වල, යටිපතුල් වල හිරිවැටීමක්, නලියෑමක් හෝ ඉදිකටුවලින් ඇනීමක් සේ දැනීම
3. සමහර විට දැනීමේ වෙනසක් ඇතිවිය හැක
______________________________________________________
🔵 සයටිකා ඇතිවීමට හේතු
______________________________
1. ස්නායුව ආරම්භ වන ප්රදේශයේ අන්තර් කෂේරුක මඩල පැනීම ( hurniated disc) නිසා ස්නායු මූලමත තෙරපීමක් ඇතිවීම මගින්
2. අන්තර් කෂේරුක මඩල පිපිරීමෙන් ඒ තුල ඇති ද්රව්ය නිසා ස්නායු මූලමත තෙරපුම ඇතිවීම මගින්
3. කොදුඇට පෙල දිරීමකට ලක්වීම මගින් කොදුඇට අතර ඉඩ අඩුවීම නිසා ස්නායුව තදවීම මගින්
4. සුෂුම්නාව පහලට ගමන්කරන මාර්ගය අවහිර වීම නිසා සුෂුම්නාව හා ඉන් ආරම්භ වන ස්නායු මූල තදවීම මගින්
5. එක් කොදු ඇටයක් මත අනෙක් කොදුඇටය ඉදිරියට ලිස්සා යාමනිසා ස්නායුව තදවීම මගින්
6. විවිධ හේතු නිසා කොදුඇට බිදීයාම හෝ පුපුරායාම නිසා එමගින් සිදුවන ස්නායු තදවීම මගින්
7. Piriformis Syndrome
පිරිෆෝමිස් මාංශපේෂිය තට්ටම ප්රදේශයේ පිහිටා ඇත. සයටික් ස්නායුවේ ගමන්මාර්ගය ඇත්තේ මෙම මාංශපේෂියට යටින් වන අතර මෙම මාංශපේෂියේ තදවීමක් (spasm) නිසා සයටික් ස්නායුව තදවීමකට ලක්විය හැකියි. එමගින් කකුල දිගේ පහලට වේදනාව ගමන්කල හැක.
______________________________________________________
⚫️ සයටිකා ලක්ෂණම සහිත, නමුත් සයටිකා නොවන රෝගී තත්වයන්
🔶 Sacroiliac Joint Dysfunction
Sacroiliac සංධියේ සිදුවන තදවීමක්, ආසාදනයක් නිසා සයටිකා ආකාරයේම වේදනාවක් ඇතිවිය හැකි අතර එමගින් ඇවිදීමට අපහසු තත්වය ඇතිවේ. පඩිනගින විට, දුවනවිට හා එක් පසෙකට වැටන බර වැඩිවන විට වේදනාව වැඩිවේ.
🔶 Trigger Points
මාංශපේෂි තන්තුවලට සිදුවන ආභාධ නිසා තන්තු තදවීමකට ලක්වීමෙන් ඇතිවන ගැටගැසීම් මෙලෙස හැදින්විය හැකියි.
මෙම ගැටගැසීම් නිසා එම ස්ථානයෙන් දුරස්ථ ස්ථානයක වේදනාවක් ලෙස දැනීමට හැක. ( referred pain)
කොන්දේ හා තට්ටම් ප්රදේශයේ ඇතිවන Trigger Points නිසා එමගින් කකුල දිගේ දුවන වේදනාවක් ලෙස ඇතිවිය හැකියි. එය සයටිකා ලෙස වැරදියට තේරුම්ගත හැකියි.
______________________________________________________
නිවැරැදි රෝග විනිශ්චයක් මගින් ඔබට ඇති රෝගී තත්වය සයටිකා තත්වය ද නැතහොත් ඉහත රෝගී තත්වයන්ගෙන් එකක්ද යන්න වෙන්කර හදුනාගත හැකියි.
සයටිකා තත්වයට විවිධ වූ හේතු බලපාන බැවින් නිවැරදි රෝග විනිශ්චයකින් නිශ්චිත වූ ප්රතිකාර මගින් රෝග තත්වය මගහරවා ගත හැකියි.
එනිසා නියමිත රෝග විනිශ්චයක් සදහා යොමුවීම වැදගත් වේ. මේ සදහා විශේෂිත වූ භෞත චිකිත්සක ප්රතිකාර ඇති නිසා ඒ සදහා පිලිගත් භෞත චිකිත්සක වරයෙකු කරා යොමුවී ප්රතිකාර ලබාගැනීම ඉතා වැදගත්ය.
Pavithra Wickramasinghe
Senior Physiotherapist
BSc in Physiotherapy (col)
MBM business management (col)
SLMC 480