Family Care Health Center

02/12/2025

ඔයාටත් දොස්තර මහත්තයා ඩොක්සිසයික්ලින් (Doxycycline) කියන බෙහෙත නියම කළාද? එහෙමනම් මේ බෙහෙත ගැන, ඒක පාවිච්චි කරන විදිය ගැන, ඒ වගේම සැලකිලිමත් වෙන්න ඕන දේවල් ගැන අපි අද සරලව කතා කරමු. මේක ඔයාට ගොඩක් වැදගත් වෙයි. මොකද බෙහෙතක් පාවිච්චි කරද්දී ඒ ගැන හරියට දැනගෙන ඉන්න එක හරිම වටිනවා.

🤔 මේ ඩොක්සිසයික්ලින් (Doxycycline) කියන්නේ මොන වගේ බෙහෙතක්ද?
සරලවම කිව්වොත්, ඩොක්සිසයික්ලින් කියන්නේ ප්‍රතිජීවකයක් (antibiotic). හරියටම කිව්වොත්, මේක අයිති වෙන්නේ ටෙට්‍රාසයික්ලින් (tetracycline) කියන ප්‍රතිජීවක කාණ්ඩයට. මේකේ ප්‍රධානම කාර්යය තමයි අපේ ඇඟේ තියෙන බැක්ටීරියා ආසාදන සුව කරන එක.

හැබැයි මේකෙන් වෛරස් නිසා හැදෙන ලෙඩ, ඒ කියන්නේ සාමාන්‍ය හෙම්බිරිස්සාව, උණ වගේ දේවල් සුව වෙන්නේ නැහැ. මොකද බැක්ටීරියා සහ වෛරස් කියන්නේ ජීවීන් වර්ග දෙකක්. ඉතින් මේ බෙහෙත වැඩ කරන්නේ බැක්ටීරියාවලට විතරයි. සමහර වෙලාවට මැලේරියාව වළක්වාගන්න වගේ වෙනත් කාරණා වලටත් දොස්තර මහත්තුරු මේ බෙහෙත නිර්දේශ කරන්න පුළුවන්.

🩺 මේ බෙහෙත ගන්න කලින් දොස්තර මහත්තයාට කියන්නම ඕන දේවල්
ඔයාගේ දොස්තර මහත්තයා මේ බෙහෙත නියම කරන්න කලින්, ඔයාගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය ගැන සම්පූර්ණ විස්තරයක් දැනගෙන ඉන්න එක හරිම වැදගත්. ඒ නිසා, ඔයාට පහත සඳහන් තත්ත්වයන්ගෙන් එකක් හරි තියෙනවා නම්, ඒ බව අනිවාර්යයෙන්ම ඔබේ වෛද්‍යවරයාට කියන්න.

වකුගඩු රෝග: ඔයාට වකුගඩු සම්බන්ධව මොකක් හරි ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා නම්.

අක්මාවේ රෝග: අක්මාව සම්බන්ධ රෝගාබාධ තියෙනවා නම්.

හිරු එළියට නිතර නිරාවරණය වීම: ඔයා එළිමහනේ වැඩ කරන කෙනෙක් වගේ නිතරම අව්වට නිරාවරණය වෙනවා නම්.

මෑතකදී කරපු බඩේ සැත්කමක්: මෑතකදී ආමාශය හෝ බඩවැල් සම්බන්ධ සැත්කමකට භාජනය වුණා නම්.

ආමාශයේ හෝ බඩවැලේ ගැටලු: කොලයිටිස් (colitis) වගේ බඩවැල් ආශ්‍රිත ප්‍රදාහ තත්ත්වයන් තියෙනවා නම්.

පෙනීමේ ගැටලු: ඇස් පෙනීම සම්බන්ධව මොනවාහරි ප්‍රශ්න තියෙනවා නම්.

යීස්ට් හෝ දිලීර ආසාදන: කටේ හෝ යෝනි මාර්ගයේ දිලීර ආසාදන තියෙනවා නම්.

අසාත්මිකතා (Allergies): ඩොක්සිසයික්ලින්, වෙනත් ටෙට්‍රාසයික්ලින් වර්ගයේ ප්‍රතිජීවක, වෙනත් බෙහෙත් වර්ග, ආහාර, කල් තබා ගැනීමේ ද්‍රව්‍ය හෝ වර්ණක වලට ඔයාට අසාත්මිකතා (allergy) තියෙනවා නම් ඒ බව කියන්නම ඕන.

ගර්භණීභාවය: ඔයා ගැබිනියක් නම් හෝ ගැබ් ගැනීමට බලාපොරොත්තුවෙන් ඉන්නවා නම්.

කිරි දෙන මවක් නම්: ඔයා දරුවාට කිරි දෙන මවක් නම්.

මේ දේවල් හංගන්නේ නැතුව දොස්තර මහත්තයාට කියන එක ඔයාගේ ආරක්ෂාවට ගොඩක් වැදගත්.

✅ කොහොමද මේ බෙහෙත හරියටම පාවිච්චි කරන්නේ?
බෙහෙතක් හරියටම පාවිච්චි කරන එක තමයි ඒකෙන් උපරිම ප්‍රතිඵල ගන්න තියෙන හොඳම ක්‍රමය.

මේ පෙත්ත හොඳට වතුර පිරුණු වීදුරුවක් එක්කම බොන්න. වතුර ටිකක් එක්ක බොන්න එපා.

දොස්තර මහත්තයා නියම කරපු විදියට, හැමදාම එකම වෙලාවට බෙහෙත ගන්න උත්සහ කරන්න.

මේ පෙති කඩන්න, කුඩු කරන්න හපන්න යන්න එපා. පෙත්ත සම්පූර්ණයෙන්ම ගිලින්න. මේවා විශේෂ ආවරණයක් එක්ක (delayed-release) එන නිසා, එහෙම කළොත් බෙහෙතේ ක්‍රියාකාරිත්වයට බලපෑම් වෙන්න පුළුවන්.

මේ බෙහෙත කෑම නැතුව ගන්න එක තමයි වඩාත්ම හොඳ. ඒත් ඔයාට බඩේ අමාරුවක්, ඔක්කාරයක් වගේ එනවා නම්, කෑම ටිකක් එක්ක බෙහෙත ගන්න.

වැදගත්ම දේ: ඔයාට ලෙඩේ හොඳයි වගේ දැනුණත්, දොස්තර මහත්තයා නියම කරපු බෙහෙත් ප්‍රමාණය සම්පූර්ණයෙන්ම බීලා ඉවර කරන්න. වෛද්‍යවරයා කියන්නේ නැතුව අතරමඟ නවත්වන්න එපා. එහෙම කළොත් ආසාදනය ආයෙත් සැර වෙලා එන්න පුළුවන්.

ඔයා ඇන්ටැසිඩ් (antacids) වර්ග, ඒ වගේම ඇලුමිනියම්, කැල්සියම්, මැග්නීසියම්, යකඩ, සින්ක් (zinc) අඩංගු විටමින් හෝ වෙනත් නිෂ්පාදන ගන්නවා නම්, ඒව මේ බෙහෙත ගන්න වෙලාවට ගන්න එපා. වෙනත් වෙලාවක ගන්න. මේ ගැන සැකයක් තියෙනවා නම් ඔයාගේ දොස්තර මහත්තයා එක්ක කතා කරන්න.

වැදගත්: මේ බෙහෙත නියම කරලා තියෙන්නේ ඔයාට විතරයි. කවදාවත් ඔයාගේ බෙහෙත් අනිත් අයට දෙන්න එපා.

🛑 බෙහෙත් වේලක් මඟහැරුණොත් මොකද කරන්නේ?
බෙහෙත් වේලක් මඟහැරුණොත්, මතක් වුණු ගමන්ම ඒ වේල ගන්න. හැබැයි ඊළඟ වේල බොන්න තියෙන වෙලාව කිට්ටු නම්, මඟහැරුණු වේල අතෑරලා, නියමිත වෙලාවට ඊළඟ වේල විතරක් ගන්න. කිසිම වෙලාවක වේල් දෙකක් එකපාර ගන්න (double dose) යන්න එපා.

⚠️ මේ බෙහෙතත් එක්ක ගැටෙන්න පුළුවන් වෙනත් දේවල් (Interactions)
සමහර බෙහෙත් වර්ග, විටමින් වර්ග, සහ ආහාර වර්ග ඩොක්සිසයික්ලින් එක්ක ප්‍රතික්‍රියා කරන්න පුළුවන්. මේ නිසා, ඔයා පාවිච්චි කරන හැම බෙහෙතක් ගැනම (ලෙඩකට ගන්න බෙහෙත්, විටමින්, පාරම්පරික ඖෂධ, supplements) දොස්තර මහත්තයාට කියන්න. ඒ වගේම ඔයා දුම්පානය කරනවා නම්, මත්පැන් පානය කරනවා නම් ඒ ගැනත් දැනුවත් කරන්න.

ඩොක්සිසයික්ලින් එක්ක ප්‍රතික්‍රියා කළ හැකි සමහර දේවල්:

ඇන්ටැසිඩ් (Antacids), ඇලුමිනියම්, කැල්සියම්, යකඩ, මැග්නීසියම් හෝ සින්ක් අඩංගු නිෂ්පාදන

උපත් පාලන පෙති (Birth control pills)

Warfarin (ලේ තුනී කරන බෙහෙතක්)

Carbamazepine, Phenytoin වැනි අපස්මාරයට දෙන බෙහෙත්

Barbiturates

Bismuth subsalicylate

Acitretin, Isotretinoin වැනි මුඛයෙන් ගන්නා රෙටිනොයිඩ්ස්

වෙනත් ප්‍රතිජීවක

මේ ලැයිස්තුව සම්පූර්ණ නැහැ. ඒ නිසා ඔයා ගන්න හැමදේම ගැන වෛද්‍යවරයා දැනුවත් කරන එක තමයි හොඳම දේ.

☀️ බෙහෙත ගන්න කාලේදී සැලකිලිමත් වෙන්න ඕන විශේෂ කරුණු
අව්වෙන් පරිස්සම් වෙන්න: අපේ රටේ අව්ව සැරයිනේ. මේ බෙහෙත ගන්න කාලේදී ඔයාගේ සම අව්වට හරිම සංවේදී (sensitive) වෙන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ ටිකක් අව්වේ ගියත් සම රතු වෙන්න, පිච්චෙනවා වගේ දැනෙන්න ඉඩ තියෙනවා. ඒ නිසා, පුළුවන් තරම් අව්වෙන් වළකින්න. එළියට යනවා නම්, ඇඟ ආවරණය වෙන ඇඳුම් අඳින්න, sunscreen එකක් පාවිච්චි කරන්න.

නින්දට යන්න කලින්ම බොන්න එපා: රෑට නින්දට යන්න කලින්ම මේ පෙත්ත බීලා හාන්සි වෙන්න එපා. එහෙම වුණොත් පෙත්ත හරියට දියවෙන්නේ නැතුව උගුරේ හිරවෙලා වේදනාවක් ඇතිවෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා, වතුර ගොඩක් එක්ක බීලා ටික වෙලාවක් ඉඳලා නිදාගන්න.

රෝග ලක්ෂණ අඩුවෙන්නේ නැත්නම්: බෙහෙත අරගෙනත් ඔයාගේ රෝග ලක්ෂණ අඩුවක් නැත්නම්, ඒ ගැන දොස්තර මහත්තයාට කියන්න.

පාචනය (Diarrhea): ඔයාට පාචනය හැදුණොත් ෆාමසියෙන් බෙහෙත් අරන් බොන්න එපා. දවස් දෙකකට වඩා පාචනය තියෙනවා නම්, එහෙමත් නැත්නම් පාචනය දරුණු නම් සහ වතුර වගේ යනවා නම්, වහාම ඔබේ වෛද්‍යවරයාට කතා කරන්න.

ගබ්සා පාලන පෙති: ඔයා ගබ්සා පාලන පෙති පාවිච්චි කරන කෙනෙක් නම්, මේ බෙහෙත ගන්න කාලේදී ඒ පෙතිවල කාර්යක්ෂමතාව අඩු වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා, අමතර උපත් පාලන ක්‍රමයක් ගැන ඔබේ වෛද්‍යවරයා එක්ක කතා කරන්න.

🚨 බෙහෙත නිසා ඇතිවෙන්න පුළුවන් අතුරු ආබාධ (Side Effects)
ඕනෑම බෙහෙතක් වගේම, ඩොක්සිසයික්ලින් වලිනුත් සමහර අතුරු ආබාධ ඇතිවෙන්න පුළුවන්. සමහර ඒවා බරපතලයි, සමහර ඒවා සාමාන්‍යයි.

වහාම ඔබේ වෛද්‍යවරයාට දැනුම් දිය යුතු අතුරු ආබාධ:

අසාත්මිකතා (Allergic reactions): සමේ පලු දැමීම, කැසීම, මුහුණ, තොල්, දිව හෝ උගුර ඉදිමීම.

මොළය වටා පීඩනය වැඩිවීම: දැඩි හිසරදය, පෙනීම වෙනස් වීම, පෙනීම බොඳ වීම, ඔක්කාරය, වමනය.

සමේ බරපතල ප්‍රතික්‍රියා: කට ඇතුළුව සම රතු වීම, බිබිලි දැමීම, සම ගැලවී යාම.

වෙනත් බරපතල ලක්ෂණ: සන්ධි වේදනාව, ගිලීමේ අපහසුව හෝ වේදනාව, උණ සමඟ දරුණු පාචනය, යෝනි මාර්ගයෙන් අසාමාන්‍ය ස්‍රාවයක් ඒම, කැසීම හෝ දුර්ගන්ධයක්.

දිගටම පවතී නම් හෝ කරදරකාරී නම් වෛද්‍යවරයාට දැනුම් දිය යුතු අතුරු ආබාධ:

සාමාන්‍ය පාචනය, හිසරදය, පපුවේ දැවිල්ල (heartburn), ඔක්කාරය, දත්වල වර්ණය වෙනස් වීම (විශේෂයෙන් ළමුන්ගේ).

📌 මතක තියාගන්න කරුණු
➡️ ඩොක්සිසයික්ලින් කියන්නේ බැක්ටීරියා ආසාදනවලට දෙන ප්‍රතිජීවකයක්. මේක වෛරස් වලට වැඩ කරන්නේ නෑ.

➡️ බෙහෙත ගන්න කලින් ඔයාගේ සියලුම සෞඛ්‍ය තත්ත්වයන් සහ ගන්නා වෙනත් බෙහෙත් ගැන දොස්තර මහත්තයාට කියන්න.

➡️ පෙත්ත සම්පූර්ණයෙන්ම වතුර වීදුරුවක් එක්ක ගිලින්න. කඩන්න, කුඩු කරන්න හෝ හපන්න එපා.

➡️ ඔයාට හොඳයි වගේ දැනුණත්, නියම කරපු සම්පූර්ණ බෙහෙත් ප්‍රමාණයම බීලා ඉවර කරන්න.

➡️ මේ බෙහෙත ගන්නකොට අව්වෙන් පරිස්සම් වෙන්න. සම සංවේදී වෙන්න පුළුවන්.

➡️ බරපතල අතුරු ආබාධයක් ඇති වුණොත් වහාම වෛද්‍ය උපදෙස් පතන්න.

➡️ කල් ඉකුත් වූ බෙහෙත් කිසිවිටෙක පාවිච්චි කරන්න එපා.

මේ වැදගත් තොරතුරු තවත් කෙනෙක් එක්ක බෙදාගන්න. 👉 පෝස්ට් එක Share කරන්න!

ඔබට ප්‍රතිජීවක ඖෂධ (Antibiotics) භාවිතා කිරීමේදී අත්විඳ ඇති ගැටළු මොනවාද?

Copied..

25/09/2025

22/06/2025

ඔයා දරුවෙක් හදන එක තව ටික කාලෙකට කල් දාන්න හිතාගෙන ඉන්නේ? 🤔

ඒත් ඉතින් හැමදාම උපත් පාලන පෙති බොන්න මතක තියාගන්න එකත් ලේසි නෑ නේද? සමහර දවසට අමතක වෙනවා... ඒක කරදරයි කියලත් හිතෙනවා.

හරි, එහෙනම් අහලා තියෙනවද මේ මාස තුනකට සැරයක් විදින "ඩෙපෝ එන්නත" (Depo Injection) ගැන? අපි අද කතා කරමුකෝ මේකේ ඇත්ත නැත්ත ඔක්කොම ගැන.

💉 ඉතින්, ඇත්තටම මොකක්ද මේ ඩෙපෝ එන්නත?

මේක හරිම සරලයි. මාස 3කට සැරයක් ඔයාගේ වෛද්‍යවරයා විදින එන්නතක්. හරියටම දවසට ගිහින් විදගත්තොත් වැඩේ 99%ක්ම ෂුවර්! ඒත් ඉතින් අපිට දවස් එහෙ මෙහෙ වෙනවනේ, එහෙම වුණොත් සාර්ථකත්වය 96%ක් විතර වෙනවා. ඒ කියන්නේ අවුරුද්දකට මේක පාවිච්චි කරන 100කින් 4 දෙනෙක්ට විතර බබෙක් ලැබෙන්න ඉඩක් තියෙනවා.

🔬 හරි, ඒත් කොහොමද මේක ඇඟ ඇතුළෙ වැඩ කරන්නෙ?

මේක හරිම අපූරුයි! හිතන්නකෝ...
1️⃣ ඩිම්බයක් නිදහස් වෙන එක නවත්තනවා: සාමාන්‍යයෙන් මාසෙකට සැරයක් ගෑණු කෙනෙක්ගෙ ඇඟෙන් ඩිම්බයක් නිදහස් වෙනවනේ. මේ එන්නත ඒ වැඩේ වෙන්න දෙන්නෙ නෑ. ඩිම්බයක් නැත්නම්, බබෙක් හැදෙන්න විදියක් නෑනේ, නේද?
2️⃣ ශුක්‍රාණු වලට පාර වහනවා: ශුක්‍රාණු වලට පීනගෙන යන්න තියෙන පාරේ තියෙන දියර ගතිය (ශ්ලේෂ්මලය) උකු කරලා, ඒ පාර වහලා දානවා වගේ වැඩක් කරනවා. ඉතින් එයාලට ඇතුළට යන්න හරිම අමාරුයි.

🤕 හරි, ඒත් අතුරු ආබාධ එහෙම නැද්ද? මොකක්ද මේකෙ තියෙන අවුල?

ඔව්, පොඩි පොඩි දේවල් තියෙන්න පුළුවන්. හැබැයි හැමෝටම නෙවෙයි.

පීරියඩ්ස් අවුල් යන එක: මේක තමයි ගොඩක් අයට තියෙන ලොකුම දේ. මුලින් ටිකක් අක්‍රමවත්ව, පොඩ්ඩ පොඩ්ඩ යන්න පුළුවන්. හැබැයි කාලයක් යද්දි ගොඩක් අයට ඕක සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතිලාම යනවා. ඒක ලෙඩක් නෙවෙයි හොඳේ... බයවෙන්න එපා.
ඇඟේ බර: ඔව්, සමහරු ටිකක් මහත් වෙන්න පුළුවන්.
ඇටකටු: ටිකක් කල්... ඒ කියන්නෙ අවුරුදු දෙකකට වඩා එක දිගට ගත්තොත් ඇටකටු වල ශක්තිය ටිකක් අඩු වෙන්න ඉඩක් තියෙනවා කියලා කියනවා. ඒකයි වෛද්‍යවරු මේක දිගටම දෙනවට වඩා ටිකක් සැලකිලිමත් වෙන්නේ.
වෙනත් දේවල්: සමහරුන්ට හිසරදය, බඩ පිපුම, මූඩ් එක වෙනස් වෙනවා වගේ දේවලුත් වෙන්න පුළුවන්.

🤔 මේක හැමෝටම හරියන්නෙ නැද්ද?

නෑ, හැමෝටම හරියන්නෙ නෑ. ඔයාට මේ වගේ දේවල් තියෙනවා නම්, වෛද්‍යවරයෙක් එක්ක කතා නොකර මේ බෙහෙත ගන්න එපා:

පියයුරු පිළිකා, අක්මාවෙ ලෙඩ, ලූපස් (Lupus) වගේ තත්වයන්.
හේතුවක් නැතුව ලේ යනවා නම්.
හදවත් රෝග හෝ ස්ට්‍රෝක් (stroke) වගේ දේවල් වෙලා තියෙනවා නම්.
කිරි දෙන අම්මා කෙනෙක් නම්, බබාට සති 6ක් විතර යනකල් ඉඳලා පටන් ගන්න එක තමයි හොඳම.

👍 හොඳ දේවල් ටික කිව්වොත්...

✅ හැමදාම මතක තියාගෙන පෙති බොන්න ඕන නෑ. මාස 3කට සැරයක් විදගත්තම හරි.
✅ හරිම සාර්ථකයි.
✅ පීරියඩ්ස් හැදෙනකොට එන බඩේ කැක්කුම එහෙම නැතිවෙලාම යනවා.

👎 හැබැයි ඉතින් අවාසිත් තියෙනවා...

❌ අර කලින් කිව්ව අතුරු ආබාධ ටික.
❌ මාස 3න් 3ට වෛද්‍යවරයෙක් හමුවෙන්නම ඕන.
❌ එන්නත නැවැත්තුවට පස්සෙ ආයෙ බබෙක් හදන්න හිතුවොත් ටිකක් කල් බලන් ඉන්න වෙනවා.
❌ ඇටකටු වලට දිගුකාලීනව බලපාන්න පුළුවන්.

🤰 පස්සෙ කාලෙක බබෙක් හදන්න ඕන වුණොත්?

පුළුවන්, පුළුවන්... කිසි අවුලක් නෑ. හැබැයි පොඩි පරක්කුවක් වෙයි. ඒ කියන්නේ එන්නත නවත්තලා මාස 10ක් විතර යන්න පුළුවන් ආයෙ වැඩේට සෙට් වෙන්න. ඒ නිසා ළඟදීම බබෙක් හිතනවනම්, මේක නෙවෙයි හොඳම ක්‍රමය.

‼️ අන්තිමට, මේක තමයි වැදගත්ම, අමතකම කරන්නම එපා කියන දේ! ‼️

මේ එන්නතෙන් ගැබ්ගන්න එක විතරයි නවත්තන්නෙ. HIV වගේ සමාජ රෝග වලින් (STIs) බේරෙන්න බෑ. ඒ ආරක්ෂාවට නම් අනිවාර්යයෙන්ම කොන්ඩම් එකක් පාවිච්චි කරන්නම වෙනවා. ඒක නම් අනිවාර්යයි!

ඉතින්, මේ ගැන තව හිතන්න. ඔයාගෙ වෛද්‍යවරයා එක්ක, පවුල් සෞඛ්‍ය නිලධාරිනිය එක්ක හොඳට කතාබහ කරලා තීරණයක් ගන්න. මේ විස්තරේ ඔයාගෙ යාලුවෙක්ටත් වැදගත් වෙයි කියලා හිතෙනවනම්, එයත් එක්ක මේක බෙදාගන්න. Share කරන්න. 🔁

#උපත්පාලනය #කාන්තාසෞඛ්‍ය #දැනුවත්වෙමු

09/06/2025

31/05/2025

මේ කතාව අවුරුද්ද පහු වෙලත් තවම නිදාගන්නකොට කිරි බිබී නිදාගන්න, රෑ මැද්දෙත් සැරින් සැරේ ඇහැරිලා කිරි බොන, ඒ නිසාම රෑටවත් හරි නින්දක් නැතුව දුක්වෙන අම්මලට..❤️

මේ ප්‍රශ්නෙට විසදුමක් අහල ගොඩක් අම්මලා පෝස්ට් දානවා මං දැකලා තියනවා. හැබැයි ඕකට ලැබෙන උත්තර වලින් 95% ම කියන්නෙ "බබාට රෑට හොදට කවන්න. නිදාගන්න කලින් formula එකක් දෙන්න. බඩගිනි නිසයි ඇහැරෙන්නෙ" කියලා. මමත් මේ ප්‍රශ්නෙට විසදුමක් බලාපොරොත්තුවෙන් මේ group එකේම පොස්ට් එකක් දාලා අරවගේ බහුතර උත්තර ලැබුණු කෙනෙක්.

හැබැයි බබා රෑටත් නැගිට නැගිට කිරි හොයන්නෙ බඩගින්නට කියන උත්තරේ මට පිලිගන්න බැරිඋනා. හරියට බඩ පිරුනෙ නැත්තම් බබෙක්ට රෑට ඇහැරෙනවා කියන කතාව හරියටම හරි. හැබැයි බබෙක් ඇහැරෙන්න එකම හේතුව ඒක නෙමෙයිනෙ. මොකද මගෙ බබාට මං කොහොමහරි හොදට කවනවා. අනික එයා හොද බරක ඉන්න දරුවෙක්. ඒ නිසා බඩගින්නට රෑට ඇහැරිලා කිරි හොයනවා කියන එක මට පිලිගන්න බැරි උනා.

අනික මට ඉක්මනට මේකට විසදුමක් ඕනි උනා. මොකද මගෙ බබාට දැන් අවුරුදු 2ක් වෙලත් එයා තාම දවල් රෑ දෙකේම නිදාගත්තේ කිරි බිබී. ඒක මට හරිම වෙහෙසකර දෙයක්. එකම ඉරියව්වෙන්ම ඉන්න එකෙන් අපිට හරි නින්දක් ලැබෙන්නෙ නෑ කියලා මේ ප්‍රශ්නෙට මූණ දෙන අම්මලා දන්නවා.

හැබැයි මං අර දාපු පෝස්ට් එකට එක අම්මා කෙනෙක් comment කරලා තිබුනා, එයා ni**le එකට plaster ගහලා, ඒක තුවාල වෙලා කියලා බබාට කිවුවා කියලා. කරන්න වෙන කිසිම දෙයක් ඉතුරු වෙලා නොතිබුන නිසා මං අන්තිමට ඒක කලා.

ඇත්තටම ඒකෙන් මගෙ ප්‍රශ්නෙ දවස් 3 ඇතුලත සම්පූර්ණයෙන්ම විසදුනා 🥰. මං ඊට කලින් කිරි නවත්තන්න ගොඩක් try කරලා තියනවා. හැබැයි බබා ඒකට එකග උනේම නෑ. එයා පුදුම විදිහට අඩල, නිදගන්නෙ නැතුව ඉදලා, සරලවම යුද්ධයක් කලා. මොකද එයාට අනුව මෙතන ප්‍රශ්නෙ "අම්මට කිරි දෙන්න බෑ නෙමෙයි, අම්ම කිරි දෙන්න කැමති නෑ. " ඉතින් එයා එයාගෙ අයිතිය ඉල්ලලා යුද්ධ කලා.

හැබැයි plaster ගහපු පලවෙනි දවසෙ රෑ ඕක කිවුවම එයා ඇඬුවා. හැබැයි කලින් වගේ යුද්ධ කරලා නෙමෙයි. එයා ඇඩුවෙ එයාට ඒක නැති දුකට. මොකද එයාට අනුව දැන් ප්‍රශ්නෙ "අම්ම කිරි දෙන්න කැමති නෑ නෙමෙයි, අම්මට තුවාල වෙලා නිසා කිරි දෙන්න බෑ. අම්ම පවු". එකම ප්‍රශ්නය උනත් හේතු දෙකක් නිසා බබා ඒකට ප්‍රතිචාර දක්වන්නෙ විදි දෙකකට. ඇත්තටම ඒක හරිම psychological. ඉතින් එයා දුකට අඩලා මට තුරුල් වෙලාම නිදාගත්තා. එදා රෑත් එයා සැරින් සැරේ ඇහැරිලා, කිරි බොන්න බැරි නිසා විනාඩියක් විතර අඩලා නිදාගත්තා.

දෙවනි දවසෙත් එයාගේ mood එක හොද නෑ. හැබැයි ඇඩුවෙ නෑ. "අම්මගෙ කුක්කු ඌවා වෙලානෙ. බොන්න බෑ නෙ" කියලා එයාම හිත හදාගෙන නිදාගත්තා. තුන්වෙනි දවසෙ ඉදන් එයා ඒකට දුක්වෙන එක අතෑරලා, ඇදට ආවම අපි එක්ක ටිකක් හුරතල් වෙවී ඉදලා නිකම්ම නිදාගන්නවා.

පුරුද්දට වගේ තවමත් එයා ඇදට ආවම කියනවා "අම්මගෙ කුක්කු ඌවා වෙලානෙ. බොන්න බෑ නෙ" කියලා. හැබැයි දැන් එයා ඒක කියන්නෙ හිනා වෙවී සතුටෙන්.
😍ඒක නෙමෙයි හොදම කතාව. දැන් එයා එකපාරක්වත් රෑට ඇහැරෙන්නෙ නෑ. එලිවෙන්කම එකදිටම නිදාගන්නවා. එතකොටයි මං තේරුම් ගත්තේ බබා මෙච්චර කල් රෑ මැද ඇහැරුනේ බඩගින්නට නෙමෙයි, පුරුද්දට කියලා. Ni**le එක කට ඇතුලෙ තියන එක එයාට පුරුද්දට ගිහින්. ඒක නැති උනාම තමයි එයාට ඇහැරෙන්නෙ. සරලවම "බඩගින්නට කිරි බොනවා නෙමෙයි, sleeping support එකක් විදිහට ni**le එක උරනවා " කියන එක තමයි එයා මෙච්චර කල් කරලා තියෙන්නේ. ඒ පුරුද්ද නැති උනාට පස්සෙ එයාට දැන් ඇහැරෙන්න හේතුවක් නැති නිසා එයා එලිවෙනකම් හොදට නිදාගන්නවා. ඒ නිසා මටත් හොද නින්දක් ලැබෙනවා. 😴

💜️ඉතින් මගෙ පෝස්ට් එකට ඒ අදහස comment කරපු අම්මා මේ පෝස්ට් එක් කියවනවා නම්, ඔයාට ගොඩක් ස්තූතියි. 💐 මාව ලොකු පීඩනයකින් නිදහස් කලේ.

හැබැයි පලවෙනි දවසෙ මේක කරන එක නම් ගොඩක් අමාරු වැඩක්. බබ අඩද්දිත් කිරි නොදී ඉන්න හිත තද කරගන්න එක හරිම අමරුයි🥺. ඒත් ඒක කරන්නෙ දෙන්නගෙම හොදට කියලා හිත හදාගන්නව හැර වෙන කරන්න දෙයක් නෑ ඉතින්.

මේ ප්‍රශ්නෙ තියන අය කැමති නම් try කරලා බලන්න මේ විදිහට. මොකද මේක තනියම බබෙක් එක්ක දවස ගෙවන අම්මෙක්ට කොයි තරම අපහසුවක්ද කියලා දන්න නිසයි මට මේ පෝස්ට් එක දාන්න හිතුනෙ.

🥰🥰🥰🥰

උපුටා ගැනීමක්.
DM for credits 🙏❤️

08/05/2025

දෙමාපියන් තම දරුවන් ඉදිරියේ කිරීමෙන් වැළකිය යුතු හැසිරීම් සහ පුරුදු 10ක්!

දෙමාපියන් වශයෙන් අපි අපේ දරුවන්ට ආදරයෙන්, ප්‍රඥාවෙන් සහ හොඳ පුරුදුවලින් මඟ පෙන්වමින් ඔවුන්ට හොඳම ආදර්ශය දීමට උත්සාහ කරමු. කෙසේ වෙතත්, වඩාත් හොඳ චේතනාවෙන් යුත් දෙමාපියන් පවා තම දරුවන්ට ඍණාත්මක බලපෑමක් ඇති කළ හැකි හැසිරීම් වල නොසැලකිලිමත් ලෙස නිරත විය හැකිය.

ළමයින් ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන්ගේ හෝ රැකබලා ගන්නන්ගේ ක්‍රියා සහ ආකල්ප අනුකරණය කිරීමට නැඹුරු වන අතර ඒ සඳහා ඔවුන් ඇදහිය නොහැකි තරම් දක්ෂයි. එමනිසා, ඒවාට නුසුදුසු ආකාරයෙන් බලපෑම් කළ හැකි ඇතැම් හැසිරීම් සහ පුරුදු ගැන සැලකිලිමත් වීම ඉතා වැදගත් වේ.

මෙම ලිපියෙන්, ඔවුන්ගේ වර්ධනය සහ සංවර්ධනය සඳහා සෞඛ්‍ය සම්පන්න, ධනාත්මක පරිසරයක් ඇති කිරීම සඳහා දෙමාපියන් තම දරුවන් ඉදිරියේ කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතු ප්‍රධාන හැසිරීම් සහ පුරුදු පිළිබඳව අපි දැනුවත් වෙමු.

1. ඔබේ සහකරු සමඟ තර්ක කිරීම හෝ රණ්ඩු සරුවල් කිරීම
ඕනෑම සම්බන්ධතාවයකදී මතභේද ඇතිවීම සාමාන්‍ය දෙයකි, නමුත් ඔබේ දරුවන් ඉදිරියේ නිරන්තර වාද විවාද හෝ රණ්ඩු සරුවල් කිරීම දරුවන් තුල ආතති සහගත සහ අනාරක්ෂිත පරිසරයක් නිර්මාණය කළ හැකිය. එමනිසා, ඔබේ සහකරු සමඟ ගැටුම් සන්සුන්ව විසඳීමට උත්සාහ කරන්න හෝ සාකච්ඡාව ළමයින්ගෙන් ඈත්ව පුද්ගලික අවකාශයකට ගෙන යන්න.

2. අසභ්‍ය වචන හෝ පරුෂ වචන භාවිතා කිරීම
ළමයින් ඉක්මනින් ඉගෙන ගන්නා අතර බොහෝ විට ඔවුන්ට ඇසෙන භාෂාව අනුකරණය කරයි. ගෞරවනීය සහ ආචාරශීලී සන්නිවේදනය දිරිමත් කිරීම සඳහා ඔබේ දරුවන් ඉදිරියේ අසභ්‍ය වචන හෝ රළු භාෂාව භාවිතා කිරීමෙන් වළකින්න.

3. අන් අයව විවේචනය කිරීම
පවුලේ සාමාජිකයෙකු, මිතුරෙකු හෝ ප්‍රසිද්ධියේ යමෙකු විවේචනය කළත්, නිෂේධාත්මක අදහස් ඔබේ දරුවාගේ සිතුවිලි සහ හැසිරීමට බලපෑම් කළ හැකිය. විනිශ්චය සහ විවේචන වෙනුවට කරුණාව සහ අවබෝධය ආදර්ශමත් කරන්න.

4. අධික තිර කාලය
ළමයින් නිරීක්ෂණය කිරීමෙන් ඉගෙන ගනී, එබැවින් ඔබ නිරන්තරයෙන් ඔබේ දුරකථනයට හෝ රූපවාහිනියට ඇලී සිටිනු ඔවුන් දුටුවහොත්, එය පිළිගත හැකි හැසිරීමක් යැයි ඔවුන් සිතනු ඇත. ඔබගේ තිර කාලය සීමා කිරීමෙන් සහ වෙනත් ක්‍රියාකාරකම්වල යෙදීමෙන් ධනාත්මක ආදර්ශයක් දරුවාට ලබාදෙන්න.

5. ශරීර රූපය ගැන සෘණාත්මක අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම
ඔබේ හෝ දරුවාගේ ශරීරය හෝ පෙනුම ගැන ඔබේ දරුවන් ඉදිරියේ නිෂේධාත්මක අදහස් දැක්වීමෙන් වළකින්න. මෙය ශරීර රූපයේ ගැටළු සහ ආත්ම අභිමානය අවතක්සේරු කිරීමට දායක විය හැක. ඒ වෙනුවට නිරෝගී සහ ධනාත්මක ශරීර රූපයක් ප්‍රවර්ධනය කරන්න.

6. නීති කඩ කිරීම
නීති සහ ප්‍රතිවිපාකවල වැදගත්කම දරුවන් තේරුම් ගත යුතුය. එමනිසා, නීති කඩ කිරීම හෝ බොරු කීම වැනි ක්‍රියාවලින් වළකින්න.

7. වැරදි ආහාර පුරුදු පෙන්වීම
අහිතකර ආහාර අධික ලෙස අනුභව කිරීම හෝ ආහාර අනුභව කිරීම මඟ හැරීම ඔබේ දරුවන්ගේ ආහාර පුරුදු සඳහා නරක ආදර්ශයක් විය හැකිය. සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර තෝරා ගැනීමෙන් සහ නිතිපතා ආහාර වේල පවත්වා ගැනීමෙන් සමබර ආහාර වේලක වැදගත්කම ඔවුන්ට පෙන්වන්න.

8. නොඉවසීම හෝ අගතිය පෙන්වීම
දරුවන් තම දෙමාපියන්ගෙන් සමාජ ආකල්ප උකහා ගනී. විවිධ ජාතීන්, සංස්කෘතීන් හෝ ජීවන රටා කෙරෙහි නොඉවසීම හෝ අගතිය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් වළකින්න. විවෘත මනසක් සහ විවිධත්වයට ගරු කිරීම දිරිමත් කරන්න.

9. ආතතිය කළමනාකරණය නොකිරීම
ආතතිය නොවැළැක්විය හැකි නමුත් ඔබ එය කළමනාකරණය කරන ආකාරය ඔබේ දරුවාට බලපානු ඇත. ඔබේ ඉවසීම නැති කර ගැනීමෙන් හෝ අධික කලකිරීමෙන් වළකින්න. ව්‍යායාම කිරීමෙන් හෝ ඔබේ හැඟීම් ගැන කතා කිරීමෙන් ඔබේ දරුවන්ට සෞඛ්‍ය සම්පන්නව මුහුණ දීමේ යාන්ත්‍රණයන් උගන්වන්න.

10. ස්වයං රැකවරණය නොසලකා හැරීම
ඔබේ යහපැවැත්ම ඔබේ දරුවන්ට සෘජුවම බලපායි. ඔබේ ස්වයං රැකවරණය නොසලකා හැරීමෙන් වළකින්න. ඔබව නැවත ආරෝපණය කරන ක්‍රියාකාරකම් සඳහා කාලය ගන්න, සහ ඔබේ දරුවන්ට ස්වයං රැකවරණයේ වැදගත්කම පෙන්වන්න.

අපගේ දරුවන් ඉදිරියේ අපගේ ක්‍රියාවන් සහ හැසිරීම් ගැන සැලකිලිමත් වීම ඔවුන්ගේ දියුණුව සහ යහපැවැත්ම සඳහා ඉතා වැදගත් වේ. ඉහත සඳහන් සෘණාත්මක හැසිරීම් වලින් වැළකී සිටීම ඔවුන්ට ධනාත්මක ආදර්ශයක් සපයයි.

සෞඛ්‍ය සම්පන්න යහපත් පුරුදු මගින් අපගේ දරුවන්ට සමාජය තුල සංවේදී, ගෞරවනීය සහ වගකිවයුතු පුද්ගලයින් ලෙස වර්ධනය වන්නට ආධාරක සහ ආදරණීය පරිසරයක් අපට ලබා දිය හැකිය.

එමෙන්ම, අපගේ වචනවලට වඩා ක්‍රියාවන් ආදර්ශමත් වීමෙන් දරුවන්ගේ ජීවිතවලට සහ අනාගතයට ධනාත්මක ලෙස බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.

✍️ කවිතා සෙල්වරාජ්
✨ Happy Baby and Mom 💫

❤️ඔබට මෙම ලිපිය ප්‍රයෝජනවත් වුණානම්, තවත් කෙනෙක්ට මෙය වැදගත්වේ යැයි සිතේනම් page එකෙන්ම share කරන්න කාරුණික වන්න.👍

👍 අපේ page එක follow කරන්න අමතක කරන්න එපා🫶

06/05/2025

01/05/2025

අදම ඔයාගෙ 'Comfort Zone' එකෙන් එළියට එන්න..

දන්නවද මේ ලෝකෙ සාර්ථක මිනිස්සු ගොඩක් අඩු ඇයි කියලා,, මිනිස්සු අති බහුතරය අරගත්තොත් ඒ හැමෝටම හීන තියෙනවා. මහා ලොකු හීන. ලොකු වාහනයක්, තමන්ගෙම කියලා ගෙදරක්, තමන්ගෙම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්, මානසික නිදහස තියෙන ජීවිතයක්,, ඔය වගේ හීන හුඟක්. හැබැයි ඔය අති බහුතරයෙන් 3%කටත් වඩා අඩු පිරිසක් තමයී ඇත්තටම හීන වෙනුවෙන් වෙහෙසෙන්නෙ. මහන්සි වෙන්නෙ. කැපවෙන්නෙ.

ඔන්න ඔය හීන වෙනුවෙන් වැඩ කළා නම්, මේ වෙද්දි මේ ලෝකෙ ඉන්නෙ බහුතරයක් සාර්ථකත්වයෙ හිනි පෙත්තටම ගියපු මිනිස්සු.

ඉතින් හිතලා බලන්නකො, මොකක්ද ඔයාගෙ තේරීම ?? සාර්ථක මිනිහෙක් වෙනවද ? අසාර්ථක මනුස්සයෙක් විදිහට ජීවත්වෙනවද ???

මං මේ දේ මෙහෙම වෙන්නෙ ඇයී කියලා අපේ ජීවිත වලට ළඟම උදාහරණ කීපයක් අරගෙන ඔයාලට පෙන්නන්නම්. ඒ උදාහරණ එක්කම ඒවට solutionsත් අපි කතා කරමු.

‼️ පාඩම් කරන එක.

උදේම නැඟිටිද්දි අපි ගාව හොඳ energy එකක් තියෙනවා. අනික fresh. ඉතින් අපි හිතනවා අද නම් මං කොහොමහරි ගෙදර ඇවිත් පාඩම් කරනවා කියලා. හැබැයී ස්කෝලෙ ගිහින්/office ගිහින් ගෙදර ආවහම මහන්සියත් එක්ක හිතනවා ඔන්න ඔහේ අද බෑ, හෙට ඉඳලම පටන් ගන්නවා කියලා.

💁🏻‍♀️ Solution -

හදාගන්න plan එකක්. එක පාර දවස් ගොඩක් plan කරන්න අමාරු නිසා සතියකට වගේ හරියන විදිහට හදාගන්න. උදේ ඇහැරුණාට පස්සෙ අද රෑට ගෙදර ඇවිත් කරන වැඩ ටික තීරණය කරලම යන්න.

වෙලාවට ගෙදර එන්න try කරන්න. ස්කෝලෙ ගිහින් හරි office හරි ගිහින් එන වෙලාවට ගෙදර එන්න. ඊට පස්සෙ ගෙදර ආව ගමන් මහන්සියි කියලා පුටු සැටියෙ දිගා වෙන්නෙ නැතුව, wash එකක් දාලා ඒ ගැම්මෙන්ම පොත් මේසෙට යන්න. පැයක් වගේ පාඩම් කරගෙන යද්දි නිදිමතක් ආවොත් මොනාහරි පොඩි දෙයක් කාලා ආයිමත් වැඩ කරන්න.

‼️ Workout කරන එක.

අපි ආස නෑ අපේ ඇඟේ හැඩේ කැත වෙනවට, බඩ එනවට, ඕනවට වඩා මහත් වෙනවට. ඒ නිසා ඔයා පුළුවන් තරම් workout videos බලලා, routines save කරගෙන, සමහරවිට gym membership එකකුත් අරගෙන ඇඟ හදාගන්න බලාගෙන ඇතී.

හැබැයී ඒ දේටත් තාමත් ඔයාට වෙලාවක් නැතුව ඇති. එක එක නිදහසට කරුණු හදාගෙන ඔයා ඒක මඟ අරිනවා ඇතී. ඒක ඔයා සාධාරණීකරණය කරනවත් ඇතී..

💁🏻‍♀️ Solution -

Gym යන්න වෙලාවක් නැත්නම් ඒකට කමක් නෑ. දවසට පැය භාගෙක වෙලාවක් ඔයාගෙ workout එකට තියාගන්න. ඒක උදේ නම් වැඩියෙන්ම ලේසියි. මොකද උදේට ඔයා හුඟක් fresh නිසා. සතියක් වගේ කරගෙන යද්දි automatically ඔයාගෙ ඇඟටම මේ workout එක වුවමනා වෙනවා. ලොකු කාලයක් වැය කරන්න ඕනෙත් නැති නිසා ඒක ඔයාට කරදරයක් වෙන්නෙත් නෑ.

ඒ වගේම tracker එකක් තියාගන්න. ඒ ගැන ඉස්සරහදි කතා කරමූ..

‼️ ඔයා ඊළඟට කරන්න ඕන දේ plan කරන එක.

හිතන්න ඔයා මොකක් හරි degree එකක් එහෙම නැත්නම් professional qualification එකක් පටන් අරගන්න හිතාගෙන ඉන්නවා. හැබැයි ඔයා ඒ ගැන විස්තර හොයන්න හරිම කම්මැලියි. ඔයා එක එක්කෙනාගෙන් අහනවා විතරයී. ඒ අදාළ ආයතනයකට කතා කරලවත්, ඒක කලින් කරපු කීපදෙනෙක්ට කතා කරලවත්, internet පාවිච්චි කරලා self research එකක් කරලවත් ඒ ගැන හොයන්න මහන්සියක් ගන්න ඔයා කැමති නෑ.

සමහර විට ඒ ඔයාට ඇත්තටම ඒකට වුවමනාවක් නැති නිසා වෙන්න පුළුවන්. මං අපේ රටේ හුඟක් දෙනෙක්ගෙ ඇත්තටම දකින ලොකුම ලොකු දුර්වලකමක් තමයී මේ.

හොඳට තේරුම් ගන්න, 'තොරතුරු' කියන්නෙ මිල අධික දෙයක්. ඔයාට මොන්නහරි දෙයක් හරියටම දැනගන්න ඕන නම් ඒ වෙනුවෙන් කාලය වැය කරලා හරියට අධ්‍යයනයක් කරන්න. කිසිම දෙයක් බන්දේසියක තියලා ඔයා ළඟට අරගෙන එනකන් බලන් ඉන්න එපා.

💁🏻‍♀️ Solution -

ඔයා කරන්න හිතන් ඉන්න ඕනම දෙයක් ගැන research එකක් කරන්න. ඒ කරන දේ ගැන record එකක් තියාගන්න. ඒක evaluate කරන්න. ඒ පියවර වලින් පස්සෙ එන්න හරිම තීරණේකට. ඒ ගන්න තීරණේ වෙන කෙනෙක් කියන නිසාවත්, වෙන කෙනෙක් ආස නිසාවත් නොගෙන ඔයාම තේරුම් අරන්, ඔයාම අවබෝධ කරගෙන, ඔයාම වගකීම අරගෙන අරගන්න.

ඉතින් මේ අපේ ජීවිත වලට සමීප උදාහරණ කීපයක් විතරයී. කියනවා නම් මේ වගේ හුඟක් දේවල් කියන්න පුළුවන්.. ඔයාගෙ ජීවිතේ වගකීම ඔයාගෙ අතට අරගන්න. ඔයාගෙ හීන වෙනුවෙන් වැඩ කරන්න, ඔයාගෙ කාලය ඒ වෙනුවෙන් ආයෝජනය කරන්න.

සරලවම අනුන්ගෙන් යැපෙන්න බලාගෙන ඉන්නෙ නැතුව, හීන දිනාගන්න මහන්සි වෙන මනුස්සයෙක් වෙන්න. සාමාන්‍ය මිනිස්සු 97% කුලකයෙ නැතුව, 3% කුලකය ඇතුළට යන්න උත්සාහ කරන්න. ඔයා දිනපු දවසට, ඔයාගෙ කතාව කියලා පුළුවන් නම් ඒ වගේ ගමනක් යන්න තව එක මනුස්සයෙක්ව හරි පොළඹවන්න.. එදාට ඔයා මේ මුළු ලෝකෙටම ණය නැති මනුස්සයෙක් වේවී..

හීන වෙනුවෙන් කැප වෙන ඔයාට ජයෙන් ජය💪..

©️ Study with Gimi

30/04/2025

අපේ ගේ ඇතුළේදීම අපිට වස වදින හැටි! (මේවා ඇත්තටම වෙන දේවල්!)

අපි හිතුවට ගෙදර තමයි ලෝකේ ආරක්ෂිතම තැන කියලා, ඇත්තටම ඒ අපි හුස්ම ගන්න වාතයේම, අපේ ඇඟට අගුණ, ලෙඩ රෝග හදන දේවල් හැංගිලා තියෙනවා. පුදුමයි වගේ හිතුනට, සමහර වෙලාවට පාරේ දූවිලි පිරුණු වාතයටත් වඩා ගේ ඇතුළේ වාතය අපේ සෞඛ්‍යයට අහිතකර වෙන්න පුළුවන්. බලමුකෝ ඒ කොහොමද වෙන්නේ කියලා.

⚠️ නිතර පාවිච්චි කරන දේවල් වල හැංගිලා තියෙන අන්තරායන්

⚪ සුවඳ බෝලද? නැත්නම් වස බෝලද? - කපුරු බෝල කතාව

අල්මාරිය අරිනකොට, නාන කාමරේ වොෂ් බේසම (wash basin) ගාව එහෙම දාලා තියෙන කපුරු බෝල... ඒ සුවඳ එන්නේ නැප්තලීන් (Naphthalene) සහ පැරාඩික්ලෝරෝබෙන්සීන් (Paradichlorobenzene) කියන රසායනික දේවල් නිසයි. මේවා වාෂ්ප වෙලා අපේ හුස්මට එකතු වුණාම, ඒක කෙලින්ම අපේ ස්නායු පද්ධතියට බලපාලා ඔළුව රිදෙන්න, කරකැවිල්ල හැදෙන්න හේතු වෙනවා. දිගටම මේ සුවඳට නිරාවරණය වුණොත්, ඒක පෙනහළු වලට විතරක් නෙවෙයි, අපේ ලේ වල තියෙන රතු රුධිරාණු වලටත් හානි කරන්න (hemolytic anemia අවදානම) බලනවා. සමහර අයට ශ්වසන අපහසුතා ඇති කරනවා.

භයානකම දේ තමයි, පොඩි දරුවෙක් අතින් ගිලුණොත්, ඒ විෂ කෙලින්ම ඇඟට ගිහින් රතු සෛල බිඳ දාලා (hemolysis), අක්මාවට, වකුගඩු වලට හානි කරලා ජීවිතේටම තර්ජනයක් වෙනවා. බඩ රිදීම, වමනය, පාචනය වගේ ලක්ෂණ ආවොත් ප්‍රමාද නොකර රෝහලකට ගෙනියන්නම ඕන. ඒ නිසා කපුරු බෝල පාවිච්චිය හරිම පරිස්සමෙන් කරන්න ඕන දෙයක්.

💨 ගේ සුවඳ කරන 'එයාර් ෆ්‍රෙෂ්නර්' - සුවඳද? සෞඛ්‍යයට තර්ජනයක්ද?

ගෙදර සුවඳ වෙන්න ගහන ස්ප්‍රේ, ප්ලග් කරන ජාති... ඒවායින් ඇත්තටම වෙන්නේ දුර්ගන්ධය තවත් රසායනික සුවඳකින් වහන එක විතරයි, වාතයේ තියෙන අහිතකර දේවල් නැති කරන්නේ නැහැ. භයානකම දේ, ඒවයේ තියෙන ෆෝමැල්ඩිහයිඩ් (Formaldehyde), බෙන්සීන් (Benzene), පැරාඩික්ලෝරෝබෙන්සීන් වගේ රසායනික වාෂ්ප අපේ ශ්වසන පද්ධතියේ සියුම් පටල උද්දීපනය කරනවා (irritate කරනවා), තියෙන ඇදුම තත්ත්වයන් උග්‍ර කරනවා, අලුතින් අසාත්මිකතා ඇති කරනවා. සමහර රසායනික ද්‍රව්‍ය දිගුකාලීනව පිළිකා ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි කරන දේවල් විදියටත් හඳුනගෙන තියෙනවා. හඳුන්කූරු, සුවඳ ඉටිපන්දම් දුමත් ශ්වසන පද්ධතියට අහිතකර අංශු වාතයට මුදාහරිනවා.

💨 දුම් වර්ග - ගේ ඇතුළේ නිහඬ මාරයෝ!

🚬 සිගරට් දුම: ප්‍රධානම හතුරා

මේක ගැන ඉතින් අමුතුවෙන් පැහැදිලි කරන්න දෙයක් නැහැ. ගේ ඇතුළේ සිගරට් බොනවා කියන්නේ, පිළිකා කාරක 70කට වැඩිය ඇතුළුව, සෞඛ්‍යයට කෙලින්ම වදින විෂ රසායනික 7000කට අධික ප්‍රමාණයක් ගෙදර වාතයට මුදාහරිනවා කියන එක. මේවා පෙනහළු විනාශ කරනවා, හදවත් ලෙඩ හදනවා, පිළිකා ඇති කරනවා. දුම් බොන කෙනාට විතරක් නෙවෙයි, ඒ ගෙදර ඉන්න අනිත් හැමෝටම (Secondhand smoke), විශේෂයෙන් දරුවන්ට, ඒ විෂ බලපානවා. බිත්තිවල, ඇඳුම්වල තැන්පත් වෙන රසායනිකත් (Thirdhand smoke) හානිකරයි.

🦟 මදුරු කොයිල් දුමේ බලපෑම

ඒවයේ තියෙන පයිරතොයිඩ් (Pyrethroids) කියන කෘමිනාශක දුම විදියට ඇඟට ගියාම, සමහර අයට ශ්වසන මාර්ගයේ අපහසුතා, සමේ කැසීම්, ඇස් දැවිල්ල ඇතිවෙනවා. සමහර විට ස්නායු පද්ධතියටත් සුළු බලපෑම් ඇති කරලා ඔළුව රිදීම, කිතිය වගේ දේවල් ඇති කරනවා. ඒ නිසා, පාවිච්චි කරනවා නම්, හොඳ වාතාශ්‍රයක් අත්‍යවශ්‍යයි.

🍳 කුස්සියේ දුමෙන් පරිස්සම්!

දර ලිපේ හරි, ගෑස් එකේ හරි උයනකොට, හරියට දුම එළියට ගියේ නැත්නම්, කාබන් මොනොක්සයිඩ් (CO) කියන, ගඳ සුවඳ නැති, හරිම භයානක වායුවක් හැදෙනවා. මේ CO අපේ ලේ වලට එකතු වෙලා, ඔක්සිජන් ඇඟ පුරා ගෙනියන එක නවත්තනවා. ඒකයි ඔළුව රිදෙන්නේ, ඇඟට පණ නැති වෙන්නේ, වමනේ යන්නේ. CO සාන්ද්‍රණය වැඩි වුණොත් සිහිය නැති වෙලා මරණය පවා වෙන්න පුළුවන්. ඒ එක්කම නයිට්‍රජන් ඩයොක්සයිඩ් (NO2) වගේ පෙනහළු වලට අගුණ වායුත් පිටවෙනවා.

🧪 අලුත් බඩු සහ රෙදි වල රසායනික බලපෑම්

👕 ඩ්‍රයි ක්ලීන් කරපු ඇඳුම් වලින් එන අවදානම

අර 'කෙමිකල්' සුවඳ එන්නේ 'පර්ක්ලෝරෝඑතිලීන්' (PERC - Perchloroethylene) කියන රසායනිකය නිසා. ඒක ආඝ්‍රාණය වුණාම කෙලින්ම ස්නායු පද්ධතියට බලපාලා ඔළුව කරකැවිල්ල, හිසරදය එන්න පුළුවන්. දිගුකාලීනව පිළිකා අවදානමක් එක්කත් මේක සම්බන්ධයි. ඒ නිසා අනිවාර්යයෙන්ම හොඳට හුළං වැදිලා සුවඳ ගියාට පස්සේ අඳින එක තමයි ආරක්ෂිත.

🛋️ අලුත් රෙදි සහ ගෘහ භාණ්ඩ වල සැඟවුණු දේ

අලුත්ම ඇඳ ඇතිරිලි, තුවා, සෝෆා, කාපට් වගේ දේවල් වලින් ෆෝමැල්ඩිහයිඩ් (Formaldehyde) වගේ වාෂ්පශීලී කාබනික සංයෝග (VOCs - Volatile Organic Compounds) වාතයට නිදහස් වෙනවා. මේවා ඇස්, නාසය, උගුරේ සියුම් පටල වල දැවිල්ල ඇති කරනවා, හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතා, අසාත්මිකතා ඇති කරනවා. අලුත් දේවල් ගෙනාවම ටික දවසක් හොඳට හුළං වදින තැනක තියන එකයි, රෙදි නම් හෝදලා පාවිච්චි කරන එකයි වැදගත්.

🩺 ඉතින් මේ ඔක්කොගෙන්ම ඇඟට මොකද වෙන්නේ? (සෞඛ්‍ය බලපෑම්)
බලන්නකෝ, මේ හැමදේකින්ම අපේ ඇඟේ එක එක පද්ධති වලට බලපෑම් එල්ල වෙනවා:

සමේ අසාත්මිකතා: කුෂ්ඨ, දද, කැසීම්, රතු වීම්.
ශ්වසන පද්ධතිය: ඇදුම හැදීම හෝ වැඩිවීම, නිදන්ගත කැස්ස, හතිය, පෙනහළු ආසාදන.
ස්නායු පද්ධතිය: නිතර එන හිසරදය, මතකය අඩුවීම, මහන්සිය, කරකැවිල්ල.
හෘද වාහිනී පද්ධතිය: සමහර දූෂක හදවතටත් බලපානවා.
පිළිකා අවදානම: සමහර රසායනික වලට දිගුකාලීනව නිරාවරණය වීම පිළිකා වැනි බරපතල රෝග හැදීමේ අවදානම වැඩි කරනවා.

💡 හරි, බයවෙන්න දෙයක් නෑ! මේක පාලනය කරන්න පුළුවන්! (විසඳුම්)

මේ අවදානම අඩු කරගන්න අපිටම කරන්න පුළුවන් සරල, ඒත් හරිම වැදගත් දේවල් ටිකක් තියෙනවා:

හුළං, හුළං, තව තවත් හුළං!: මේක තමයි අංක එකේ විසඳුම. හැමදාම ගෙදර දොර ජනෙල් හොඳට ඇරලා තියලා ස්වභාවික වාතය ගෙදර ඇතුළේ එහා මෙහා ගමන් කරන්න දෙන්න. කුස්සියේ, බාත්රූම් එකේ exhaust fan එක පාවිච්චි කරන්න.

දුමට තිත: ගේ ඇතුළේ සිගරට් බොන එක සම්පූර්ණයෙන්ම නවත්වන්න. ඒක හැමෝගෙම සෞඛ්‍යයට කරන ලොකුම සේවය.

අඩු කරන්න හෝ නවත්වන්න: කපුරු බෝල, සැර සුවඳ එන එයාර් ෆ්‍රෙෂ්නර්, සුවඳ ඉටිපන්දම් පුළුවන් තරම් පාවිච්චියෙන් අයින් කරන්න.

ස්වභාවික දේවල්: පිරිසිදු කරන්න විනාකිරි, දෙහි, සෝඩා වගේ දේවල් පාවිච්චි කරන්න. සුවඳ ඕන නම්, පිරිසිදු අත්‍යවශ්‍ය තෙල් (essential oil) බිංදුවක් දෙකක් (ඒත් පරිස්සමෙන්) හෝ වියළි මල් පෙති ටිකක් තියන්න.

අලුත් දේවල් පරිස්සමෙන්: අලුත් රෙදි හෝදලා ගන්න. අනිත් අලුත් බඩු හොඳට හුළං වැදුනට පස්සේ ගේ ඇතුළට ගන්න.

නිතරම අස් කරන්න: දූවිලි කියන්නේ අසාත්මිකතා කාරක ගොඩක්. ඉතින් දූවිලි හොඳට අස් කරන්න. තෙත රෙද්දකින් පිහදාන එක, HEPA ෆිල්ටර් එකක් තියෙන වැකුම් ක්ලීනර් එකක් පාවිච්චි කරන එක වඩා හොඳයි.

✨ අවසාන වශයෙන්

අපේ ගෙදර කියන්නේ අපේ ආරක්ෂාව, අපේ සැනසීම. ඉතින් මේ වගේ නොපෙනෙන හතුරන් ගැන පොඩ්ඩක් හිත යොමු කරලා, මේ සරල පියවර ටික අනුගමනය කළොත්, ලෙඩක් දුකක් නැතුව, පවුලේ හැමෝටම සනීපෙන්, නිරෝගීව ඉන්න පුළුවන් පරිසරයක් හදාගන්න එක අපිටම කරන්න පුළුවන් දෙයක්. නිරෝගීකම තරම් සම්පතක් තවත් නෑනේ!

කිමද අරුත නොමදැන එහි ඇති විහිද
සුවද කියා ලං කරගෙන අප නිබද
පිබිද බලනු ඇස් ඇර කියවා සබද
මරුද සිටි නිවසේම සගවා දුගද

අනිත් අයවත් දැනුවත් කරන්න ශෙයා කරන්න අමතක කරන්න එපා

29/04/2025

🔹ඔබ කිසි විටෙකත් නොසලකා හැරීය යුතු විටමින් B12 ඌනතාවයේ රෝග ලක්ෂණ කිහිපයක් ගැන.

🔹විටමින් B12 ඌනතාවය ඇති වන්නේ සත්ත්ව ආහාර වලින් තොර සහ
නිර්මාංශිකයින් පමණක් බව බොහෝ විට සිතන නමුත් මෙම වැදගත් පෝෂකයේ ඌනතාවයට පත් වීමට බොහෝ ක්‍රම තිබේ.

🔹විටමින් B12 ඌනතාවය DNA සෑදීමේ සහ අලුත්වැඩියා කිරීමේ හැකියාව අඩු කරයි,

🔹ඔබේ පිළිකා අවදානම වැඩි කරයි. විටමින් B12 ඔබේ නියුරෝන වටා ඇති මයිලින් කොපුවලට සහය වන අතර ඌනතාවය ස්නායු ආබාධ සහ රක්තහීනතාවයට(ලේ අඩු විමට) හේතු විය හැක.

⭕විටමින් B12 ඌනතාවයේ මුල් ලක්ෂණ සහ රෝග ලක්ෂණ වන්නේ
🔘තෙහෙට්ටුව,
🔘දුර්වලතාවය,
🔘සුදුමැලි සම
🔘 ඇඟිලි තුඩු සහ ඇඟිලිවල හිරි වැටීමයි.
🔘අධික නිදිමත

🔸කාලයාගේ ඇවෑමෙන්, ඔබට පහත සඳහන් දෑ ඇතුළුව B12 ඌනතාවයේ තවත් රෝග ලක්ෂණ දැකිය හැක:
•🔘රතු, පාට, දිලිසෙන දිව
🔘දිවේ දැවිල්ල
🔘•මුඛයේ තුවාල
🔘•ඔබ ඉක්මනින් නැගී සිටියහොත් ක්ලාන්තය
🔘මතක තබා ගැනීමේ ගැටළු
🔘කාංසාව
🔘විෂාදය

🔹ඔබට දරුණු B12 ඌනතාවයක් තිබේ නම්, ඔබට ඇවිදීමේ ගැටළු, දැඩි මාංශ පේශි දුර්වලතා සහ මායාවන් සහ ව්‍යාකූලත්වය වැනි දරුණු මානසික ගැටළු ඇති විය හැක.

🔹දරුණු B12 ඌනතාවය ස්ථිර, ආපසු හැරවිය නොහැකි ස්නායු හානි ද ඇති කළ හැක.

🔹ඔබ නිතිපතා සත්ව නිෂ්පාදන පරිභෝජනය නොකරන්නේ නම්, ඔබට විටමින් B12 හි ඌනතාවයක් ඇති විය හැක.

🔹විටමින් B12 බහුල ආහාර වන පිකුදු රතු මස්, ටූනා, සැමන්, තණකොළ මත යැපුනු සතුන් ගේ කිරි නිෂ්පාදන සහ බිත්තර ඔබේ ආහාර වේලට ඇතුළත් කිරීමට උත්සාහ කරන්න.

🔹ඔබට ආමාශයේ අඩු අම්ලයක් ඇත්නම්, ඔබට විටමින් B12 අවශෝෂණය කර ගැනීමේ අපහසුතාවයක් ඇති වේ. නිතර ගැස්ට්‍ර්ක් කරල් බොන අයට මෙය සිදු විය

🔹දියවැඩියාව සඳහා මෙට්ෆොමින් ලබා ගන්නා පුද්ගයන්ට විටමින් B12 හි ඌනතාවයක් ඇති විය හැක. එම නිසා මෙට්ෆොමින් ගන්නා පුද්ගලයන් B12 වැඩි මස් මාංශ හෝ B12 පෙති ලබා ගත යුතුයි

🔻 නිරෝගී අක්මාවක්, කුඩා අන්ත්‍රයක් සහ ආම්ලික ආමාශයක් විටමින් බී 12 අවශෝෂණය කර ශරීරයට නිසි ලෙස ක්‍රියා කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ.

🔸අවශෝෂණ ගැටළු ඇති අයට ඔවුන්ගේ විටමින් වැඩි කිරීමට එන්නත් අවශ්ය විය හැකිය
🔸හැකි ඉක්මනින් විටමින් B12 ඌනතාවය හඳුනා ගැනීම සහ නිවැරදි කිරීම
ස්ථිර ස්නායු හානි වැළැක්වීම සඳහා වැදගත් වේ

🔸බොහෝ අය විටමින් B12 අතිරේක සඳහා හොඳින් ප්රතිචාර දක්වයි
හෝ එන්නත් කර සම්පූර්ණ සුවය ලබා ගත හැක

🔰කායික රෝග පිලිබද විශේෂඥ වෛද්ය
බන්දුල සත්කුමර