21/02/2026
После објавата за Велигденскиот водич добив навистина многу прашања, па решив да ги соберам најчестите на едно место. Постот може да биде прекрасен период и духовно, и за телото, ако е добро составен.
1) Дали постот е здрав?
Да - ако е балансиран. Кога постиме, најчесто внесуваме повеќе мешунки, зеленчук, овошје и интегрални житарки → тоа значи повеќе влакна и растителни соединенија (полифеноли) кои го поддржуваат микробиомот и метаболизмот.
Но ако постот се сведе на леб + џем + паста цел ден, тоа е „посно“, ама не е квалитетно.
Практично правило за секој оброк: барај „3-ка“:
протеин + влакна + умерен јаглехидрат
2) Зошто се дебелеам на пост?
Најчесто причината не е постот, туку: повеќе леб/тестенини/ориз/компир, повеќе јатки/таан (здрави се, но калориски густи), посни слатки „без мера“, а помалку протеин → па апетитот расте.
Мерки што спасуваат:
•таан: 1 лажица е доволна
•јатки: мала шака
•леб: 1–2 парчиња, и секогаш со намаз/протеин + салата
3) Како да внесам доволно протеин без месо?
Растителен протеин има, само треба да се планира. Најдобри извори се: леќа, грав, наут, намази (хумус, паштети од мешунки), а по желба и тофу/темпе/соја (ако ти одговараат).
Совет: секој оброк нека има барем еден протеински извор од овие.
4) Може ли постење ако имам висок холестерол/триглицериди?
Во многу случаи да, и може да биде корисно, бидејќи растителната исхрана + влакната често помагаат за LDL, а намалување на заситени масти често го подобрува липидниот профил.
Но, важно е да не се претера со леб/слатки (може да ги крене триглицеридите) и со пржено/многу масло (калориски вишок).
Совет: фокус на мешунки, овес, многу салати, јатки во мерка + пешачење 10–15 мин после оброк.
5) Што со шеќер/инсулинска резистенција/преддијабет?
Постот може да помогне, но само ако не е „карбо-бомба“. Многу бел леб, компири и тестенини, а малку протеин → поголеми гликемиски пикови и глад.
Совет за стабилна гликемија:
•започни оброк со салата/чорба
•протеин во секој оброк
•јаглехидрати: интегрални и во мерка
•10–15 мин прошетка после оброк
Ако си на терапија за дијабет – следи гликемии и консултирај лекар.
6) Имам надуеност од грав/леќа – што да правам?
Ова е многу често. Мешунките имаат ферментирачки јаглехидрати и микробиомот треба време да се адаптира. Не е „лошо“, само бара постепеност.
Совет:
•натопи 8–12 часа (и фрли ја водата)
•вари добро
•почни со леќа (најлесна)
•користи зачини: ким, ловор, ѓумбир
•почни со мала порција и постепено зголемувај
7) Кафе за време на пост – да или не?
Да, може 1-2 кафиња дневно.
Но ако имаш анемија/ниско железо, кафе и црн чај може да ја намалат апсорпцијата на железо ако се блиску до оброк.
Совет: пиј кафе 1-2 часа пред или после оброк богат со железо (леќа, грав, спанаќ), и додади витамин C (лимон, пиперка, салата).
8. Масло - колку е дозволено?
Маслото не е непријател, но е калориски густо: 1 лажица ≈ 90-120 kcal.
На пост најчесто „проблемот“ е што не се забележува количината → и затоа нема слабеење.
Совет:
•мери со лажица (не „од око“)
•печи/грил/вари кога можеш
•ако целта е слабеење: за повеќето луѓе 1–2 лажици масло дневно се доволни
Заклучок:
Постот не треба да биде „леб и компир“. Нека биде растителна разновидност + протеин + влакна + мерка со маснотии.
И запомни: конзистентност > перфекција.
Ако имате прашање што не е опфатено тука, слободно пишете ми во коментар или порака ќе ви одговорам. Со лесно и благословен пост на сите што постат.
Вероника