မိုးသောက်ကြယ် ဆေးကုခန်း

  • Home
  • Myanmar
  • Kalemyo
  • မိုးသောက်ကြယ် ဆေးကုခန်း

မိုးသောက်ကြယ် ဆေးကုခန်း To Serve Quality Health Care with Fair Price

အခုလိုကာလ၊ အခုလိုအခြေအနေမှာ တစ်ချို့နေရာတွေမှာ ကလေးကာကွယ်ဆေးမထိုးရဘဲ နောက်ကျလို့စိတ်ပူနေတဲ့ မေမေတွေအတွက် မျှဝေလိုက်ပါတယ်...
23/04/2022

အခုလိုကာလ၊ အခုလိုအခြေအနေမှာ တစ်ချို့နေရာတွေမှာ ကလေးကာကွယ်ဆေးမထိုးရဘဲ နောက်ကျလို့စိတ်ပူနေတဲ့ မေမေတွေအတွက် မျှဝေလိုက်ပါတယ်။

ကလေးကာကွယ်ဆေးတွေက ပုံထဲမှာပြထားသလိုပဲ

🟩အစိမ်းရောင်- ကာကွယ်ဆေးထိုး/တိုက်ဖို့ အသင့်တော်ဆုံး အသက်အရွယ် ဖြစ်ပါတယ်။

🟨အဝါရောင်- အသင့်တော်ဆုံးအချိန်မှာ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မထိုး/တိုက်လိုက်ရရင် ဒီအသက်အရွယ်အတွင်း ထိုး/တိုက်ပေးလို့ရပါတယ်။

⬜️ခဲရောင် - ဒီအရွယ်ကတော့ ကာကွယ်ဆေးမထိုး/မတိုက်ရပါဘူး။

ကာကွယ်ဆေးမထိုးရတာ လနဲ့ချီကျော်နေပြီး စိတ်ပူတယ်ဆိုရင် ဒီဇယားကွက်လေးနဲ့တိုက်ကြည့်ပါနော်။

#ပုံမှန်ကာကွယ်ဆေးထိုးတိုက်ကျွေးခြင်းအစီအစဉ်

✔️မွေးမွေးချင်း
1. အသည်းရောင် အသားဝါ(ဘီ)
2. ဘီစီဂျီ (ပြင်းထန်တီဘီရောဂါ)

✔️အသက် (၂) လ
1. ဘီစီဂျီ (ပြင်းထန်တီဘီရောဂါ)
2. ပိုလီယို (ပထမအကြိမ်)
3. ရိုတာ (ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ) (ပထမအကြိမ်)
4. ပီစီဗီ (ပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ရောဂါ) (ပထမအကြိမ်)
5. ငါးမျိုးစပ် (ဆုံဆို့၊ ကြက်ညှာ၊ မေးခိုင်၊ အသည်းရောင်အသားဝါ(ဘီ)၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်/ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ) (ပထမအကြိမ်)
(*ရိုတာကာကွယ်ဆေးကတော့ (၂၀၁၉၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁) ရက်နေ့နဲ့နောက်ပိုင်းမှာ မွေးဖွားတဲ့ ကလေးတိုင်းကိုတိုက်ပါတယ်)

✔️အသက် (၄) လ
1. ပိုလီယို (ဒုတိယအကြိမ်)
2. ရိုတာ (ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ရောဂါ) (ဒုတိယအကြိမ်)
3. ပီစီဗီ (ပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ရောဂါ) (ဒုတိယအကြိမ်)
4. ပိုလီယို ထိုးဆေး
5. ငါးမျိုးစပ် (ဆုံဆို့၊ ကြက်ညှာ၊ မေးခိုင်၊ အသည်းရောင်အသားဝါ(ဘီ)၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်/ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ) (ဒုတိယအကြိမ်)

✔️အသက် (၆) လ
1. ပိုလီယို (တတိယအကြိမ်)
2. ပီစီဗီ (ပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ရောဂါ) (တတိယအကြိမ်)
3. ငါးမျိုးစပ် (ဆုံဆို့၊ ကြက်ညှာ၊ မေးခိုင်၊ အသည်းရောင်အသားဝါ(ဘီ)၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်/ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ) (တတိယအကြိမ်)

✔️အသက် (၉) လ
1. ဝက်သက်-ဂျိုက်သိုး (ပထမအကြိမ်)
2. ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင်

✔️အသက် (၁)နှစ်ခွဲ
1. ဝက်သက်-ဂျိုက်သိုး (ဒုတိယအကြိမ်)
2. ငါးမျိုးစပ် (ဆုံဆို့နာ၊ ကြက်ညှာချောင်းဆိုး၊ မေးခိုင်၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်/ အဆုတ်ရောင်ရောဂါ) (စတုတ္ထအကြိမ်)
*၂၀၁၈၊ဩဂုတ်လ-၁ ရက်နေ့နဲ့နောက်ပိုင်းမှာ မွေးဖွားပြီးတော့ ငါးမျိုးစပ်ကာကွယ်ဆေးကို (၃) ကြိမ်ထိုးထားပြီးတဲ့ ကလေးငယ်တိုင်းကိုတော့ ဆုံဆို့-မေးခိုင်ပါဝင်တဲ့ ငါးမျိုးစပ်ကာကွယ်ဆေး (စတုတ္ထအကြိမ်) ကို ထိုးနှံပေးတယ်လို့သိရပါတယ်။

✔️အသက် (၉) နှစ်
1. သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ (ပထမအကြိမ်)

✔️အသက် (၁၀) နှစ်
1. သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ (ဒုတိယအကြိမ်)

Credit

အိပ်ဆေးနှင့်သက်ကြီးရွယ်အိုများအိပ်ဆေးသုံးစွဲခြင်းကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေဟာ ချော်လဲနိုင်တဲ့အန္တရာယ်ပိုများလာနိုင်တယ်လို...
10/04/2022

အိပ်ဆေးနှင့်သက်ကြီးရွယ်အိုများ

အိပ်ဆေးသုံးစွဲခြင်းကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေဟာ ချော်လဲနိုင်တဲ့အန္တရာယ်ပိုများလာနိုင်တယ်လို့ သုတေသီတွေကဆိုပါတယ်။

ပြဿနာရဲ့ အရင်းအမြစ်ကတော့ အိပ်ဆေးကိုလိုအပ်တဲ့အချိန်ကာလထက်ပိုပြီးသုံးစွဲနေခြင်းဘဲဖြစ်ပါတယ်။ တချို့တွေက အိပ်ဆေးအပါအဝင် မလိုအပ်တော့တဲ့ဆေးတွေကို နှစ်ပေါင်း များစွာသောက်နေကြပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ တာဝန်ယူနေတဲ့ဆရာဝန်အနေနဲ့ အိပ်ဆေးတွေရော အခြားမသင့်တော်တဲ့ဆေးတွေကိုရောရပ်ဖို့လိုပါတယ်။ အိပ်ဆေးတွေဟာ ဟန်ချက်မှန်မှန်လမ်းလျှောက်နိုင်ခြင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုဂရုပြုခြင်း အပါအဝင် မှတ်ဉာဏ်နဲ့ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးတွေကို ပြဿနာဖြစ်စေနိုင်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

အိပ်မပျော်လေလေ ညအမှောင်ထဲမှာ ထပြီးလမ်းလျှောက်ဖို့ အခွင့်အလမ်းများလေလေပါဘဲ။ တချို့က ဆရာဝန်ဆီက အိပ်ဆေးရရင် အိပ်ပျော်တဲ့အတွက် လမ်းထမလျှောက်တော့လို့ ချော်မလဲဘူးထင်ရင် မှားပါတယ်။ ချော်လဲနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ဟာ အိပ်ဆေးသောက်ရင် ပိုများလာမှာဖြစ်ပါတယ်။အသက်ကြီးသူတွေ ချော်လဲခြင်းကြောင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ နှစ် စဉ်ဒေါ်လာသန်းပေါင်း ၂၃.၃ ဘီလီယံလောက် ကုန်ကျပါတယ်။

အိပ်ဆေးသုံးဖို့လိုတဲ့လူနာတွေကို ရက်အနည်းငယ်ကနေ သီတင်းပတ် အနည်းငယ်အထိ အိပ်ဆေးပေးနိုင်ပါတယ်။ ပြီးရင်တော့ အိပ်ဆေးကိုရပ်ရပါမယ်။

အိပ်ပျော်ဖို့အတွက် အိပ်ဆေးထက် cognitive behavioral therapy (CBT) ကိုသုံးသင့်ပါတယ်လို့လဲဆိုပါတယ်။ CBT ဆိုတာကတော့ စိတ်/ စိတ်ဝေဒနာကို စကားပြောခြင်း ဆွေးနွေးခြင်းဖြင့်ကုသတဲ့ကုထုံး (psychotherapy) တမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကုထုံးမျိုးနဲ့ စိတ်မပျော်တာမျိုး အတွေးမှားနေတာမျိုးနဲ့ ကိုယ်အမူအကျင့်မှားနေတာတွေကိုပြုပြင်နိုင်ပါတယ်။

အိပ်ဆေးတွေကတော့ ရေရှည်မှာ ဆိုးကျိုးတွေပိုများစေမှာဖြစ်လို့ ဆေးမသောက်ဘဲအိပ်လို့ရနိုင်မယ့်နည်းလမ်းများကိုအာရုံစိုက်ပြီး လေ့လာသုတေသနပြုသင့်တယ်လို့လဲ ပြောကြားထားပါတယ်။

မိုးသောက်ကြယ်အထွေထွေရောဂါကု ဆေးခန်း ကိုအမှတ် (No-125) ၊ မနောသုခလမ်း၊ ကြောင်ပန်းကျောင်းအနီး၊ ချမ်းမြေ့အောင်စည်(၂)၊ ကလေးမြ...
06/04/2022

မိုးသောက်ကြယ်
အထွေထွေရောဂါကု ဆေးခန်း ကို

အမှတ် (No-125) ၊ မနောသုခလမ်း၊ ကြောင်ပန်းကျောင်းအနီး၊ ချမ်းမြေ့အောင်စည်(၂)၊ ကလေးမြို့ မှာ ဖွင့်လှစ်လိုက်ပါပြီ။

လူကြီးမင်းတို့၏ ကျန်းမာရေးနှင့်ပတ်သက်လို့
အသက်အရွယ်မရွေး စိတ်ချမ်းသာစွာ လာရောက်တိုင်ပင် ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။

ကျန်းမာကြပါစေ

Dr. အောင်ဟိန်း
မိုးသောက်ကြယ် အထွေထွေရောဂါကု ဆေးခန်း

ဆေးခန်းဖွင့်ချိန်

နံနက် (၆)နာရီမှ (၈) နာရီထိ
ညနေ (၅)နာရီမှ (၈) နာရီထိ။

ကလေးကျန်းမာ သိကောင်းစရာ - ၂၆ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ နှင့် ဓာတ်ဆား ကလေးတွေဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်ရင်အဓိကအန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့လ...
06/04/2022

ကလေးကျန်းမာ သိကောင်းစရာ - ၂၆

ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ နှင့် ဓာတ်ဆား

ကလေးတွေဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်ရင်အဓိကအန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့လက္ခဏာကတော့ Dehydration လို့ခေါ်တဲ့ ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရေဓာတ်ဆုံးရှုံးမှုများရင် Shock ရနိုင်ပြီး အသက်အန္တရာယ်အထိ ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။

👉 ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်နေတဲ့ကလေးတစ် ယောက်ရဲ့လက္ခဏာတွေကတော့ -

၁၊ နုံးလာခြင်း သို့မဟုတ် ဂဏာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း၊
၂၊ ကလေးရဲ့လက်ဖျံနဲ့ခြေသလုံးတို့အေးစက်လာခြင်း၊
၃၊ ငယ်ထိပ်ချိုင့်လာခြင်း၊
၄၊ မျက်တွင်းချိုင့်ခြင်း၊
၅၊ မျက်လုံး၊နှုတ်ခမ်းတို့ ခြောက်လာခြင်း၊
၆၊ ဆီးသွားနည်းခြင်း၊
၇၊ ရေအရမ်းငတ်ခြင်း ၊
၈၊ သွေးခုန်နှုန်းမြန်ပြီး သွေးပေါင်ကျခြင်းစသည် တို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်တဲ့အခါရေဓာတ် ကိုပြန်လည်ဖြည့်တင်းပေးဖို့ အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ပါတယ်။

👉 ဘယ်လိုအရည်မျိုးတွေတိုက်ကျွေးဖို့လိုသလဲ?

ကလေးဝမ်းသွားပြီဆိုလျှင် အရည်များများဝင် ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။မိခင်နို့တိုက်နေတဲ့ကလေးအတွက်မိခင်နို့ဆက်တိုက်ပါ။ ပို​စို့ရင် ပိုတိုက်ပါ။ ဓာတ်ဆားတိုက်ပါ။ အခြားအရည် တွေဖြစ်တဲ့ စွပ်ပြုတ်၊ ဆန်ပြုတ်၊အုန်းရေ၊ ရိုးရိုးရေ စသည်တို့ကိုလည်းတွဲဖက်တိုက်ကျွေးနိုင်ပါတယ်။

ကလေးအစားအသောက်စားတဲ့အရွယ်ဖြစ်လို့ အစားအသောက်စားချင်စိတ်ရှိတယ်ဆိုရင် သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်တဲ့အစားအစာကိုဆက်လက်ကျွေးပါ။

👉 အရည်ပမာဏဘယ်လောက်တိုက်ဖို့လိုသလဲ?

အသက် - ၂ နှစ်အောက်ကလေးများအတွက် ဝမ်းတစ်ခါသွားပြီးတိုင်း စုစုပေါင်း အရည် (ဓာတ်ဆားအပါအဝင်) ၅၀-၁၀၀ စီစီ (50-100 ml) ခန့်လိုပြီး အသက်နှစ်နှစ် အထက်ကလေးများအတွက် ဝမ်းတစ်ခါသွားပြီးတိုင်း ၁၀၀-၂၀၀ စီစီ (100-200 ml) ခန့် လိုပါတယ်။
ဓာတ်ဆားတိုက်တာဟာဝမ်းပိတ် အောင်တိုက်တာမဟုတ်ပဲ ဝမ်းသွားလို့ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့အရည် နဲ့ဓာတ် တွေကိုပြန်ဖြည့်တာဖြစ်တဲ့အတွက် ဝမ်းသွားတဲ့ပမာဏပေါ်မူတည်ပြီးအနည်းအများတိုက် နိုင်ပါတယ်။

👉 ဓာတ်ဆား

ဒီလိုဖြည့်တင်းပေးနိုင်ဖို့အတွက် Oral Rehydration Salt (ORS)လို့ခေါ်တဲ့ဓာတ်ဆားသည် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ World Health Organization (WHO) က သတ်မှတ်ထားတဲ့ အချိုးအဆ (Formula) အတိုင်း ဖော်စပ်ထားတဲ့ ဓာတ်ဆားမှုန့်ထုပ်တွေဟာဝမ်းပျက် ဝမ်းလျှောဖြစ် တဲ့အချိန်မှာတိုက်သင့်တဲ့ ဓာတ်ဆားတွေဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ရဲ့ဓာတ်ဆားဖော်မြူလာမှာအဟောင်း၊ အသစ်နှစ်မျိုးရှိပြီးတော့ဖော်မြူလာအသစ်မှာ ဆိုဒီယမ်ကလိုရိုဒ် (အငံဓာတ်) နဲ့ ဂလူးကို့စ် (အချိုဓာတ်) ကိုလျှော့ချထားပါတယ်။ ဒီဖော်မြူလာသစ်အရ ရေ ၁ လီတာ (၁၀၀၀ စီစီ) နဲ့ဖျော်ရတဲ့ ဓာတ်ဆားမှာ ဆိုဒီယမ်ကလိုရိုဒ် -၂.၆ ဂရမ် (75 mmol) နဲ့ ဂလူးကို့စ် - ၁၃.၅ ဂရမ် ပါဝင်ပါတယ်။
ဖော်မြူလာအဟောင်းမှာတော့ ဆိုဒီယမ် - ၃.၅ ဂရမ်နဲ့ ဂလူးကို့စ်-၂၀ ဂရမ် ပါဝင်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရင် တိုက်သင့်တဲ့ဓာတ်စားဆိုတာ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ရဲ့ဖော်မြူလာတွေနဲ့ကိုက်ညီတဲ့ဓာတ်ဆားမျိုးတွေဖြစ်ရပါမယ်။

ဒီနေရာမှာသတိထားဖို့က ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ဖော်မြူလာဟာ၁၀၀၀-စီစီကိုမူတည်တွက် ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် ၂၀၀-စီစီတို့ ၂၅၀-စီစီတို့နဲ့ဖျော်ရတဲ့ဓာတ်ဆားမျိုးဆိုရင်ပြန်တွက်ဖို့လိုပါတယ်။ ၂၀၀-စီစီဆိုရင် ၅ နဲ့ မြှောက်ကြည့်ပါ။ ၂၅၀ စီစီဆိုရင် ၄ နဲ့မြှောက်ကြည့်ပါ။ ဆိုဒီယမ်နဲ့ဂလူးကို့စ်ဟာ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ဖော်မြူလာတွေနဲ့တူညီတယ် ဆိုရင်သုံးလို့ရပါတယ်။

တစ်ချို့ ဓာတ်ဆားထုပ်တွေမှာ ဂလူးကို့စ်(အချို
ဓာတ်) များနေတတ်ပါတယ်။ အရသာရှိပေမဲ့ သင့်တော်တဲ့ ဓာတ်ဆားမျိုးမဟုတ်ပါ။

👉 ဓာတ်ဆားကိုရေဘယ်လောက်နဲ့ဖျော်မလဲ?

ဓာတ်ဆားထုပ်တွေမှာ ဖျော်ရမယ့်ရေပမာဏကိုတိတိကျကျရေးထားလေ့ရှိပါတယ်။ ၁၀၀၀-စီစီလား၊ ၂၀၀-စီစီလားစသည်ဖြင့်။ ဒီအချိုးအဆအတိုင်းတိတိကျကျဖျော်ဖို့လိုပါတယ်။ အချိုးအဆမမှန်ရင် ထိရောက်မှုမရှိတဲ့အပြင် ဝမ်းပိုပျက်နိုင်တာတို့၊ ဆိုဒီယမ်တွေသိပ်များပြီးတော့ အသက်အန္တရာယ်ထိရှိနိုင်တာတို့လည်းဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဖျော်ပြီးဓာတ်ဆားရည်ကို ၂၄ နာရီအတွင်းပဲ သုံးရမှာပါ။ ဓာတ်ဆားထုပ်တွေကို ခွဲမဖျော်ဘဲ တစ်ထုပ်လုံးဖျော်ဖို့လိုပါတယ်။

👉 မိမိတိုက်တဲ့အရည်ပမာဏမှန်မမှန် ဘယ်လိုချိန်ဆမလဲ?

ဒီပမာဏဟာပုံသေပြောလို့တော့မရပါဘူး။အထက်မှာပြောခဲ့တဲ့ ရေဓာတ်ခမ်းခြောက်တဲ့လက္ခဏာတွေရှိနေသေးတယ်ဆိုရင်အရည်ကိုပိုတိုက်ပါ။ ဆီးသွားနည်းနေတယ်ဆိုရင်အရည်ကိုပိုတိုက်ပါ။အကယ်၍ကလေးရဲ့မျက်နှာတွေအမ်းလာတယ်၊ ဖေါင်းကားလာတယ်ဆိုရင် တော့ ဓာတ်ဆားတိုက်တာများလို့ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ဒါဆိုရင် ဓာတ်ဆားကိုခဏရပ်ပါ။

👉 ဓာတ်ဆားကိုဘယ်အရွယ်ကစပြီးတိုက်လို့ရသလဲ?

ဓာတ်ဆားကိုအသက်တစ်လအရွယ် နို့စို့ကလေးများကစပြီးတော့တိုက်လို့ရပါတယ်။ အသက်ငယ် လေလေ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ကြီးရဲ့ဖော်မြူလာအသစ်နဲ့ထုတ်ထားတဲ့ ဓာတ်ဆား ကပိုပြီးသင့်တော်ပါတယ်။

👉 ဓာတ်ဆားကိုဘယ်လိုတိုက်မလဲ?

ဓာတ်ဆားကိုဖြစ်နိုင်ရင် ခွက်ကလေးနဲ့တိုက်တာကောင်းပါတယ်။ ဇွန်းနဲ့ တိုက်ရင်လဲ ရပါတယ်။ အကယ်၍ကလေးအန်မယ် ဆိုရင်ငါးမိနစ်၊ ဆယ်မိနစ်လောက်နားနားပြီးခဏခဏတိုက် ပေးပါ။

ခြုံပြီးပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ကလေးတွေဝမ်းပျက် ဝမ်းလျှောဖြစ်ရင် -

👉 ဝမ်းပိတ်ဆေးမတိုက်ပါနဲ့။
👉 ပိုးသတ်ဆေးအမြဲမလိုပါ။
👉 Zinc တိုက်ရပါမယ်။
👉 ဓာတ်ဆားသည်သာ ကလေးတွေရဲ့
အသက်ကိုကယ်တင်နေသောအကောင်းဆုံးဆေးဖြစ်ပါကြောင်းတင်ပြလိုက်ရပါတယ်။

ေးကျန်းမာသိကောင်းစရာ

ကူးစက်မြန် ဆုံဆို့နာ ရောဂါ အကြောင်း သိကောင်းစရာများဆုံဆို့နာရောဂါဆုံဆို့နာရောဂါ(Diphtheria) သည် Corynebacterian diphther...
05/04/2022

ကူးစက်မြန် ဆုံဆို့နာ ရောဂါ အကြောင်း သိကောင်းစရာများ

ဆုံဆို့နာရောဂါ

ဆုံဆို့နာရောဂါ(Diphtheria) သည် Corynebacterian diphtheriae ဘက်တီးရီးယားပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားပါသည်။ အဆိုပါပိုးမှ ထုတ်သော အဆိပ် (exotoxin) သည်လူ၏ကိုယ်အဂါင်္အစိတ်အပိုင်းနှင့် တစ်ရှူးးများကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေပြီး ပျက်စီးစေပါသည်။

ဆုံဆို့နာရောဂါပိုးတစ်မျိုးသည် လည်ချောင်းနှင့် အာသီးကိုရောဂါဖြစ်စေပါသည်။ အပူပိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပွားမှုများသောအခြားဆုံဆို့နာရောဂါတစ်မျိုးသည် အရေပြားတွင် အနာ များ ဖြစ်ပွားပါသည်။ ဆုံဆို့နာရောဂါသည် အသက်အရွယ်မရွေး ကျားမ မရွေးဖြစ်ပွားတတ်သော်လည်း ကာကွယ်ဆေး မထိုးထားသော ကလေးငယ်များတွင် ပို၍ အဖြစ်များပါသည်။

ကူးစက်ပုံနှင့်ရောဂါခံစားရခြင်း

ဆုံဆို့နာရောဂါသည် လူတဦးမှ တဦး နီးကပ်စွာ ထိတွေ့မှုဖြင့်လည်းကောင်း၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှ လည်းကောင်းကူးစက်ပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာ မပြခင်ရောဂါပျိုးရက်မှာ ၂ရက်မှ ၅ရက်ဖြစ်ပါသည်။ ဆုံဆို့နာရောဂါအနေဖြင့် ကူးစက်ပြီးပါက လည်ချောင်းထဲတွင် ပိုးများ ပွားလာကာ အစွမ်းထက်သော အဆိပ်အတောက်များ ထွက်စေကာ လည်ချောင်းနာခြင်း၊ စားချင်သောက်ချင်စိတ်မရှိခြင်း၊ အဖျားအနည်းငယ်ရှိခြင်း နှင့် အစာမြိုရန် ခက်ခြဲခင်းများ ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။

နောက် ၂ရက် ၃ရက်အတွင်း အာခေါင်၊ အာသီး၊ လည်ချောင်း၊ သို့မဟုတ် အသံအိုးပေါ်တွင် ဖြူပြာရောင် သို့မဟုတ် အညိုရောင်အမြှေးပါးကလေးများ ဖြစ်လာပြီး တခါတရံသွေးယိုစီး တတ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့ သွေးယိုစီးမှုဖြစ်ပါက အမြှေးပါးသည် အစိမ်းပုပ်ရောင်၊ သို့မဟုတ် အနက်ရောင်သို့ပြောင်းလဲလာပါသည်။ အဆိုပါ အခြေအနေတွင် လူနာအနေဖြင့် ပြန်လည်နေကောင်းလာနိုင်ပါသည်။

သို့မဟုတ် ပိုမို၍ အားမရှိဖြစ်လာပြီး ၆ရက်မှ ၁၀ ရက်အတွင်း နှလုံးကိုထိခိုက်ပျက်စီးကာ အသက်သေဆုံးနိုင်ပါသည်။

ရောဂါ၏ ပြင်းထန်မှု

ပြင်းထန်သော ဆုံဆို့နာရောဂါဖြစ်သူ လူနာအနေဖြင့် အဖျားအပူချိန် မမြင့်မားသော်လည်း လည်ပင်းရောင်ကိုင်းလာခြင်း (Bull neck appearance) နှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ခြင်း တို့ ဖြစ်ပွားတတ်ပါသည်။

ဆုံဆို့နာရောဂါဖြစ်ပွားမှုအစောပိုင်းတွင် လည်းကောင်း ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာ (၂ပတ်မှ ၆ပတ်)တွင်လည်းကောင်း၊ လူနာအနေဖြင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော နှလုံးခုန်မှု ဖြစ်ပွားတတ်ပြီး နှလုံးရောဂါ (cardiomyopathy) ရရှိသွားနိုင်ပါသည်။

အချို့သောဆုံဆုိ့နာ ရောဂါဖြစ်ပွားသူများအနေဖြင့် နှလုံးကြွက်သားများနှင့် နှလုံးအဆို့များရောင်ပြီး မသေဆုံးခဲ့လျှင်တောင် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာမြင့်သည့်အခါ နာတာရှည်နှလုံးရောဂါ ရရှိပြီး နှလုံးကောင်းစွာအလုပ်မလုပ်ခြင်း တို့ ဖြစ်ပွားကြပါသည်။အာရုံကြောကို ထိခိုက်ပျက်စီးပါက အကြောသေခြင်း နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။

ဆုံဆို့နာရောဂါ၏ ကြောက်စရာအကောင်းဆုံး အန္တရာယ်မှာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ပြီး အသက်သေဆုံးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဆုံဆို့နာရောဂါသည် စောလျင်စွာ စနစ်တကျ ကုသမှု မရရှိပါက သေနှုန်းမြင့်မားသောရောဂါဖြစ်ပါသည်။ အချို့ လူနာများမှာ ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ ရောဂါသယ်ဆောင်သူ (carrier) အဖြစ်ရှိနေတတ်ပါသည်။ နှာခေါင်းအတွင်း ရောဂါပိုး သယ်ဆောင်ထားသူ (nasal carrier) များက လည်ချောင်းတွင် ရောဂါပိုးသယ်ဆောင်ထားသူ ( throat carrier) များထက် ပတ်ဝန်းကျင်သို့ ရောဂါပိုးများ ပြန့်ပွားစေသဖြင့် အခြားလူများသို့ ရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်ခြေ ပိုမိုများပြားပါသည်။

ကုသခြင်း

ဆုံဆို့နာရောဂါ ဖြစ်ပွားပါက အဆိုပါလူနာအား Erythromycin သို့မဟုတ် penicillin ဆေးများ ပေးနိုင်ပြီး ရောဂါလက္ခဏာပြင်းထန်ပါက ဆုံဆို့နာအဆိပ်ဖြေဆေး diphtheria antitoxin ထိုးပေးရန်လိုအပ်သည့်အတွက် ဆေးရုံကြီးများသို့ ညွှန်းပို့ ကုသရန် လိုအပ်ပါသည်။ အခြားလူနာများအား ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှု မဖြစ်စေရန် လူနာအား သီးခြားနေရာတွင် ထားရပါမည်။

ရောဂါဖြစ်ပွားမှု အမှန်သိရှိစေရန် ပိုးမွေးမြူစမ်းသပ်ကြည့်ရှုနိုင်ရန် သံသယလူနာများ၏ လည်ချောင်းမှ နမူနာများကိုကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းမှ ရယူရန် လိုအပ်ပါသည်။ သို့ရာတွင် ပိုးမွေးမြူရေး စမ်းသပ်မှုမှ ဓာတ်ခွဲအဖြေများကို စောင့်ဆိုင်းမနေဘဲ ဆေးဝါးကုသမှုကို စတင်ပေးထားရန် လိုအပ်ပါသည်။

စောလျင်စွာ ကုသမှုမရရှိပါက အဆိုပါလူနာသည် ရောဂါလက္ခဏာ စတင်ခံစားချိန်မှစ၍ ၁၄ ရက်မှ ၂၈ ရက်အတွင်း အခြားထိတွေ့နေရသောလူများသို့ ကူးစက်နိုင်ပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဆုံဆို့နာရောဂါလူနာနှင့် ထိတွေ့နေသူအားလုံးအား သေချာစောင့်ကြည့်နေရန်လိုအပ်ပါသည်။ အဆိုပါ ထိတွေ့နေသူများ၏ ကာကွယ်ဆေးထိုးထားမှုရှိမရှိ ဆန်းစစ်ရန်လိုပြီး နှစ်နှစ်အတွင်း ဆုံဆို့နာအတွက် ကာကွယ်ဆေးရရှိထားပြီးဖြစ်ပါက ဆေးတိုက်ရန်မလိုပါ။ အကယ်၍ ကာကွယ်ဆေးထိုးထားသည်မှာ ၂နှစ်ကျော်ပြီး ဖြစ်ပါက နောက်ထပ် booster dose of diphtheria toxoid ထပ်မံထိုးရန်လိုအပ်ပါသည်။

အကယ်၍ ကာကွယ်ဆေးထိုးထားခြင်းမရှိပါက ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် prophylactic penicillin သို့မဟုတ် erythromycin ပေးထားပြီး ကာကွယ်ဆေး ထိုးရန်လိုပါသည်။ အဆိုပါ လူများအားသေချာစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုထားပြီး သံသယ လက္ခဏာပြလာပါက လည်ချောင်းမှ နမူနာယူ၍ စစ်ဆေးပေးရမည်။

ကာကွယ်ခြင်း

ဆုံဆို့နာရောဂါ မဖြစ်ပွားအောင် အထိရောက်ဆုံးကာကွယ်ခြင်းမှာ ပြည်သူလူထုအတွင်း ကာကွယ်ဆေးထိုးလွှမ်းခြုံမှု မြင့်မားစွာရရှိအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆုံဆို့နာရောဂါကာကွယ်ဆေးကို မေးခိုင်ရောဂါကာကွယ်ဆေး၊ ကြက်ညှာချောင်းဆိုးရောဂါကာကွယ်ဆေး၊ အသည်းရောင်အသားဝါဘီပိုး ကာကွယ်ဆေး နှင့်ဟေမိုဖီလပ် အင်ဖလူရင်ဇာဘီ Haemophilus influenzae type b ကာကွယ်ဆေးများနှင့် ပေါင်းစပ်၍ ကလေးအသက် ၂လ၊ ၄လ၊ ၆လများတွင် ကာကွယ်ဆေးထိုးစီမံချက်အနေဖြင့် အခမဲ့ ထိုးနှံပေးလျက်ရှိပါသည်။

အကယ်၍ ငယ်ရွယ်စဉ်ကာကွယ်ဆေးမထိုးနှံနိုင်ခဲ့ပါက လူကြီးများ အတွက်စီမံပြုလုပ်ထားသော မေးခိုင်နှင့် ဆုံဆို့နာရောဂါကာကွယ်ဆေးများကို ထိုးနှံနိုင်ပါသည်။

(ကျန်းမာရေးနှင့်အားကစား၀န်ကြီးဌာန၊ ရန်ကုန်တိုင်းကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနက တရား၀င်ထုတ်ပြန်ထားသော ဆုံဆို့နာ ရောဂါအကြောင်း ကို ပြန်လည် ကူးယူဖော်ပြပါသည်)

သားသားမီးမီးများ နှင့် ကာကွယ်ဆေးကမ္ဘာပေါ်မှာ ကာကွယ်ဆေးနဲ့ အပြည့်အဝကာကွယ်လို့ရတဲ့ ရောဂါ အကြမ်းဖျင်း ၂၂ မျိုးရှိပါတယ်။ ဒီထ...
05/04/2022

သားသားမီးမီးများ နှင့် ကာကွယ်ဆေး

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ကာကွယ်ဆေးနဲ့ အပြည့်အဝကာကွယ်လို့ရတဲ့ ရောဂါ အကြမ်းဖျင်း ၂၂ မျိုးရှိပါတယ်။
ဒီထဲမှာမှ ကလေးများအတွက် ကာကွယ်ဆေး မထိုးမဖြစ်အရေးကြီးတဲ့ ရောဂါ ၁၄ မျိုး နှင့် အချိန်အခါ၊ နေရာ၊ဒေသ ပေါ်မူတည်ပြီး (optional) ထိုးဖို့ စဉ်းစားသင့်တဲ့ ကာကွယ်ဆေး ၅ မျိုး ရှိပါတယ်။
သားသားမီးမီးများ ရဲ့ ကျန်းမာရေး အတွက် စိတ်အေးရအောင် အနည်းဆုံး အနေနဲ့ အရေးကြီး ရောဂါ ၁၄ မျိုး အတွက် ကာကွယ်ဆေး တွေကိုတော့ အသက်အပိုင်း အခြား ပေါ်မူတည်ပြီး ထိုးနှံ ထားသင့်ပါတယ်။

1️⃣မွေးကင်းစ

- ပြင်းထန်တီဘီရောဂါ(TB) ကာကွယ်ဖို့ ဘီစီဂျီ (BCG)ကာကွယ်ဆေး

- အသည်းရောင်အသားဝါ(ဘီ)ရောဂါ (Hepatitis B)ကာကွယ်ဆေး

2️⃣အသက်(၂)လသား အရွယ်

(ဘီစီဂျီ ကာကွယ်ဆေးကို မွေးကင်းစမှာ မထိုးခဲ့ရင် အခု (၂)လသားမှာ ထိုးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ )

- ပိုလီယိုအကြောသေရောဂါ(Polio)အတွက် အစက်ချ ကာကွယ်ဆေး (OPV)

- ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ (Rota) အတွက် အစက်ချ ကာကွယ်ဆေး

- ပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေး (PCV)

- ငါးမျိုးစပ် ကာကွယ်ဆေး
(ဆုံဆို့နာ၊ ကြက်ညှာချောင်းဆိုး၊ မေးခိုင် (DPT)၊ အသည်းရောင်အသားဝါ(ဘီ)၊ ဦးနှောက်အမြှေးရောင်/အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (Hib)ထိုးရပါတယ်။

ခြောက်မျိုးစပ်ကာကွယ်ဆေး ကတော့ အပေါ်က ရောဂါငါးမျိုးနှင့် ပိုလီယို ရောဂါ ကာကွယ်ဆေး (ထိုးဆေး-IPV) ပေါင်းထားတဲ့ ဆေးဖြစ်လို့ ငါးမျိုးစပ်မထိုးပဲ ခြောက်မျိုးစပ် ကာကွယ်ဆေးထိုးလဲရပါတယ်။
ကိုယ်ခံအားနည်းရောဂါ အခံရှိတဲ့ ကလေးများအတွက် ပိုလီယို ကာကွယ်ဖို့ ထိုးဆေး (IPV) ကပိုပြီး သင့်လျော်ပါတယ်။

3️⃣ (၄)လသား အရွယ်

- ပိုလီယို ကာကွယ်ဆေး အစက်ချ+ထိုးဆေး

- ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ (Rota) ကာကွယ်ဆေး

- ပြင်းထန်အဆုတ်ရောင် ကာကွယ်ဆေး(PCV)

- ငါးမျိုးစပ် ကာကွယ်ဆေး/ ခြောက်မျိုးစပ် ကာကွယ်ဆေး များ ဒုတိယအကြိမ်

4️⃣(၆)လသား အရွယ်

- ပိုလီယို အစက်ချ ကာကွယ်ဆေး

- ပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ကာကွယ်ဆေး (PCV)

- ငါးမျိုးစပ် ကာကွယ်ဆေး/ ခြောက်မျိုးစပ် ကာကွယ်ဆေး များတတိယ အကြိမ်

5️⃣(၉)လသား အရွယ်

- ပါးချိတ်ရောင်-ဝက်သက်-ဂျိုက်သိုး ရောဂါ (MMR) ကာကွယ်ဆေး

- ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင် (JE) ကာကွယ်ဆေး

6️⃣ အသက် (၁)နှစ်ခွဲ အရွယ်

- ပါးချိတ်ရောင်-ဝက်သက်-ဂျိုက်သိုး ရောဂါ (MMR) ကာကွယ်ဆေးနှင့်

- ငါးမျိုးစပ် ကာကွယ်ဆေးကို booster အနေနဲ့ ထိုးပေးရပါတယ်။

7️⃣ အသက် ၉ နှစ် နှင့် ၁၀ နှစ် အရွယ်တွင်တော့
- သားအိမ်ခေါင်း ကင်ဆာရောဂါကာကွယ်ဆေး(HPV) ကို ထိုးပေးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီ ရောဂါ ၁၄ မျိုး အတွက်တော့ အသက်အပိုင်း အခြား အလိုက် ပြည့်စုံစွာ ထိုးနှံထားသင့်ပါတယ်။

နေရာဒေသ အချိန်အခါပေါ်မူတည်ပြီး အခြားထိုးသင့်တဲ့ ကာကွယ်ဆေးများကတော့

- ရေကျောက်ရောဂါကာကွယ်ဆေး(Chicken pox)

- အသည်းရောင်အသားဝါအေ ရောဂါကာကွယ်ဆေး (Hepatitis A)

- ခွေးရူးပြန်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေး (Rabies)

- ကူးစက်မြန် ဦးနှောက်အမြှေးရောင်ရောဂါကာကွယ်ဆေး (Meningococcal)

- ရာသီတုပ်ကွေး ရောဂါ ကာကွယ်ဆေး (flu) တို့ဖြစ်ပါတယ်။

သားသားမီးမီးများ ကို အထက်ပါ ရောဂါ ၁၉ မျိုး အတွက် ကာကွယ်ဆေးများ မှန်ကန်စွာ ထိုးနှံထားလျှင် အဆိုပါရောဂါများ မဖြစ်အောင် အပြည့်အဝ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။

သားသားမီးမီးတို့ ရောဂါဘယကင်းစင်၍ ကျန်းမာပျော်ရွှင်နိုင်ကြပါစေ

Address

Kalemyo

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when မိုးသောက်ကြယ် ဆေးကုခန်း posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram