09/03/2026
အစာအိမ်ဆေး (PPI) ကို မလိုအပ်ဘဲ ရေရှည် စွဲသောက်ရင် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ သုံးဆခန့် မြင့်တက်နိုင်ပါတယ်။
PPI (အစာအိမ်ဆေးများ) နှင့် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ လေ့လာမှု အကျဉ်းချုပ်
(meta-analyses)
သုတေသနပေါင်း ၂၂ ခုအနက် တစ်ခုမှလွဲ၍ ကျန်ရှိသော သုတေသနများအားလုံး၏ ခိုင်လုံသော အထောက်အထားများအရ PPI ဆေးဝါးများ သုံးစွဲခြင်းသည် အစာအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ (Relative Risk) ကို ၁.၃ ဆ မှ ၂.၉ ဆအထိ မြင့်တက်စေကြောင်း တွေ့ရှိရပါသည်။
အစာအိမ်ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှုတွင် H. pylori ဘက်တီးရီးယား၏ အခန်းကဏ္ဍမှာ အဓိကဖြစ်နေသည်ကို ထောက်ရှုပါက၊ PPI ဆေးဝါးများသည် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် သီးသန့် ကင်ဆာဖြစ်စေသော အရာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းသော်လည်း၊ H. pylori ကြောင့် ကင်ဆာဖြစ်စေသော လမ်းကြောင်းကို ပိုမိုအားပေး ကူညီရာရောက်နေကြောင်း ယူဆရပါသည်။
လူနာတစ်ဦးချင်းစီအတွက် ရေတိုနှင့် ရေရှည် အကျိုးကျေးဇူးနှင့် ဆိုးကျိုးများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်လျှင် PPI သုံးစွဲခြင်းက အစာအိမ်ကင်ဆာနှင့် ပတ်သက်၍ အကျိုးရှိနိုင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းဆေးနှင့် ဆက်စပ်နေသော အခြားဆိုးကျိုးများစွာ ရှိနေပါသေးသည်။
ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် PPI ဆေးဝါးများကို မည်သို့အသုံးပြုနေသည်ကို သေချာစွာ ပြန်လည်သုံးသပ်ရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်ပါက ရေရှည်စွဲသုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
PPI ဆေးများကို အသက်ကြီးသူများတွင် အများဆုံး အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့တွင် အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသော်လည်း၊ အစာအိမ်ကင်ဆာနှင့် အခြားဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် နှိုင်းယှဉ်ချက်အန္တရာယ် (Relative Risk) မှာ လူငယ်များ (ကလေးများနှင့် လူငယ်လူရွယ်များ) တွင် ပိုမိုမြင့်မားနိုင်ပါသည်။
အထူးသဖြင့် ဘဝ၏ အစောပိုင်းကာလများသည် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာရှည်နိုင်သော ကျန်းမာရေး နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အရေးကြီးသော အဆင့်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်စဉ်အတွင်း ဆေးဝါးထိတွေ့မှုရှိပါက နောက်မျိုးဆက်များအထိပင် သက်ရောက်မှုရှိနိုင်သည့် အလားအလာများ ရှိနေပါသည်။
အဓိက သတိပြုရန်အချက်များ
* PPI ဆေးဝါးများ (ဥပမာ- Omeprazole, Esomeprazole, Lansoprazole စသည်) ကို လိုအပ်မှသာ သုံးစွဲသင့်သည်။
* ရေရှည်စွဲသုံးခြင်းကို အထူးသတိပြုရန် လိုအပ်သည်။
* ကလေးငယ်များနှင့် လူငယ်များတွင် ဆေးသုံးစွဲမှု၏ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို ပိုမိုဂရုစိုက်သင့်သည်။
Prof Thein Myint (GI)