Family Medical Laboratory

15/11/2025

14/11/2025

21/10/2025

10/10/2025

-ဆေးမသောက်ဘဲ သွေးတွင်းအဆီကျစေမယ့် သဘာဝနည်းလမ်းကောင်းများ

"သွေးအဆီများတာပဲ၊ ဘာမှမဖြစ်ပါဘူး" လို့ မပေါ့ဆလိုက်ပါနဲ့ 🩸
သွေးစစ်လိုက်လို့ ကိုယ့်မှာ သွေးတွင်းအဆီများနေတယ် (Hyperlipidemia) ဆိုရင် ဒါဟာ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကပေးနေတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ သတိပေးခေါင်းလောင်းသံတစ်ခုပါပဲ။ ဘာလက္ခဏာမှမပြလို့ဆိုပြီး လျစ်လျူရှုထားမိရင် အသက်ကိုရန်ရှာနိုင်တဲ့ ဆိုးကျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

🩸 သွေးစစ်လိုက်ရင်တွေ့ရမယ့် အဆီအမျိုးအစားများ

-ကိုယ်သွေးစစ်တဲ့အခါ အဖြေလွှာ (Lipid Profile) မှာ အဓိကအားဖြင့် အဆီ (၄) မျိုးကို တွေ့ရပါမယ်။
* LDL (Low-Density Lipoprotein): ဒါကို "မကောင်းတဲ့အဆီ" လို့ မှတ်ထားနိုင်ပါတယ်။ သူက များလာရင် သွေးကြောနံရံတွေမှာ သွားကပ်ပြီး သွေးကြောတွေကို ကျဉ်းစေ၊ ပိတ်စေနိုင်ပါတယ်။
* HDL (High-Density Lipoprotein): ဒါကတော့ "ကောင်းတဲ့အဆီ" ပါ။ သူက သွေးကြောထဲက အဆီဆိုးတွေကို သန့်စင်ဖယ်ရှားပေးပြီး အသည်းဆီကို ပြန်သယ်သွားပေးတဲ့ သူရဲကောင်းတစ်ယောက်လိုပါပဲ။
* Triglycerides (TG): ဒါကတော့ ခန္ဓာကိုယ်က မသုံးဖြစ်တဲ့ ကယ်လိုရီတွေကို အဆီအဖြစ် သိုလှောင်ထားတာပါ။ TG အရမ်းများရင်လည်း နှလုံးရောဂါနဲ့ သရက်ရွက်ရောင်ခြင်း (Pancreatitis) အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။

* Total Cholesterol: ဒါကတော့ အပေါ်က အဆီတွေအားလုံးရဲ့ စုစုပေါင်းပမာဏပါ။

🤔 အဆီဓာတ်က ခန္ဓာကိုယ်အတွက် တကယ်လိုအပ်လို့လား?

-လိုအပ်ပါတယ်ခင်ဗျ။ အဆီဓာတ်ဟာ ဆဲလ်အမြှေးပါးတွေ တည်ဆောက်ဖို့၊ ဗီတာမင် (A, D, E, K) တွေ စုပ်ယူနိုင်ဖို့နဲ့ ဟော်မုန်းတွေထုတ်လုပ်ဖို့အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ "လိုအပ်တာထက် ပိုသွားရင်" တော့ ဒုက္ခပေးပါပြီ။

🚨 သွေးတွင်းအဆီများခြင်းရဲ့ အဓိကနောက်ဆက်တွဲအန္တရာယ်များ:

1. ❤️ နှလုံးသွေးကြောပိတ်ခြင်း (Heart Attack): မကောင်းတဲ့အဆီ (LDL) တွေက နှလုံးသွေးကြောနံရံမှာ စုပုံပြီး သွေးကြောကို လုံးဝပိတ်ဆို့လိုက်တဲ့အခါ နှလုံးသွေးကြောကျဉ်း၊ နှလုံးသွေးကြောပိတ်ရောဂါတွေဖြစ်လာပြီး နှလုံးရပ်ကာ အသက်သေဆုံးနိုင်ပါတယ်။
2. 🧠 လေဖြတ်ခြင်း (Stroke): ဦးနှောက်သွေးကြောတွေမှာ အဆီဖတ်တွေပိတ်ပြီး ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေ ပျက်စီးသွားတာပါ။ ကိုယ်တစ်ခြမ်းမလှုပ်နိုင်တာ၊ စကားမပြောနိုင်တာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
3. 🦵 ခြေထောက်သွေးကြောကျဉ်းခြင်း (PAD): ခြေထောက်ကိုသွားတဲ့ သွေးကြောတွေကျဉ်းပြီး လမ်းလျှောက်ရင် ခြေသလုံးနာတာ၊ အနာမကျက်တာကနေ ခြေထောက်ဖြတ်ရတဲ့အထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
4. 🔥 ပန်ကရိယရောင်ခြင်း (Pancreatitis): Triglyceride အဆီဓာတ် အလွန်များလာတဲ့အခါ ပန်ကရိယရောင်ရမ်းပြီး ဗိုက်အလွန်အမင်းအောင့်တဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေကို ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။�

✅ ဆေးမသောက်ဘဲ သွေးတွင်းအဆီကို ထိန်းညှိနိုင်မယ့် သဘာဝနည်းလမ်း (၄) သွယ်

-လက်ရှိ American Heart Association (AHA) ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေအရ စားသောက်နေထိုင်မှုပုစံ ပြောင်းလဲခြင်းဟာ သွေးတွင်းအဆီကို ထိန်းညှိရာမှာ အဓိကသော့ချက်ဖြစ်ပါတယ်။
1. နှလုံးအတွက်ကောင်းတဲ့ အစားအစာကို ရွေးချယ်ပါ (Heart-Healthy Diet) 🥗:
* "ဆောင်ရန်" - ပျော်ဝင်လွယ်တဲ့အမျှင်ဓာတ် (Soluble Fiber) ကြွယ်ဝတဲ့ Oats (အုတ်ဂျုံ)၊ ပန်းသီး၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ မုန်လာဥနီတို့ကို များများစားပါ။ Omega-3 ကြွယ်ဝတဲ့ ငါး (ငါးသေတ္တာ၊ ဆယ်လမွန်)၊ ထောပတ်သီး၊ သံလွင်ဆီ၊ အစေ့အဆန် (Walnuts) တို့ကို စားသုံးပါ။
* "ရှောင်ရန်" - ပြည့်ဝဆီ (Saturated fat) တွေဖြစ်တဲ့ အနီရောင်အသား၊ ဆီကြော်စာများ၊ ဝက်ဆီ၊ ထောပတ်နဲ့ Trans fat တွေဖြစ်တဲ့ မာဂျရင်း၊ ဘီစကစ်၊ အသင့်စားမုန့်တွေကို အထူးရှောင်ကြဉ်ပါ။
2. ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ပါ (Regular Exercise) 🏃‍♀️:
* တစ်ပတ်ကို အနည်းဆုံး မိနစ် ၁၅၀ (တနေ့ မိနစ် ၃၀ နဲ့ တစ်ပါတ်ကို ၅ ရက်) ကြာ အလယ်အလတ်ပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း (ဥပမာ - လမ်းမြန်မြန်လျှောက်ခြင်း၊ ရေကူးခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း) ကို ပြုလုပ်ပေးပါ။ ဒီလိုလုပ်ပေးခြင်းက ကောင်းတဲ့အဆီ(HDL) ကို တက်စေပြီး မကောင်းတဲ့အဆီ (LDL) နဲ့ TG ကို ကျစေပါတယ်။
3. ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းပါ (Maintain a Healthy Weight) ⚖️:
* သင့်ရဲ့ လက်ရှိကိုယ်အလေးချိန်ရဲ့ ၅% ကနေ ၁၀% လောက်ကို ချနိုင်ရုံနဲ့ သွေးတွင်းအဆီပမာဏကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။
4. ကျန်းမာရေးနဲ့မညီညွတ်တဲ့ အပြုအမူများကို ရပ်တန့်ပါ (Quit Bad Habits) 🚭:
* ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်း: ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကကောင်းတဲ့အဆီ (HDL) ကို ကျဆင်းစေပြီး သွေးကြောတွေကို ပျက်စီးစေတာကြောင့် ချက်ချင်းဖြတ်သင့်ပါတယ်။
* အရက်လျှော့သောက်ခြင်း: အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းက Triglycerides ကို မြင့်တက်စေပါတယ်။
* ဒါ့ကြောင့် ဆေးလိပ်ဖြတ်ပါ။ အရက်၊ဘီယာ လျှော့သောက်ပါ။
* ဒီနည်းလမ်း(၄)ခု ဆေးသောက်စရာမလိုဘဲ သင့်ခန္ဓာကိုယ် သွေးထဲက အဆီတွေကို ကျစေပါလိမ့်မယ်။

- ဒီအချက်အလက်တွေဟာ အသိပညာပေးဖို့အတွက်သာဖြစ်ပြီး ဆေးကုသမှုအတွက် အကြံပြုချက်မဟုတ်ပါ။ မိမိရဲ့ သွေးတွင်းအဆီအခြေအနေကို ဆရာဝန်နဲ့ သေချာတိုင်ပင်ပြီး လိုအပ်တဲ့ ကုသမှုကို ခံယူဖို့ အထူးအကြံပြုလိုပါတယ်။

ဒီ Post လေးက အကျိုးရှိတယ်ဆိုရင် Like & Share လုပ်ပြီး ကိုယ်ချစ်ရတဲ့သူတွေကို Comment မှာ Mention ခေါ်ပေးခဲ့ပါဦးခင်ဗျာ။ နောက်ထပ် ဘာကျန်းမာရေးအကြောင်းအရာတွေ သိချင်သေးလဲဆိုတာကိုလည်း ရေးသွားပေးနိုင်ပါတယ် ❤️။

အားလုံးပဲ ကျန်းမာကြပါစေ
ဒေါက်တာရဲ။

09/10/2025

23/09/2025

သည် အသည်းရောဂါများကို အကဲဖြတ်ရာတွင် အသုံးပြုသော ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုနည်းပညာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အသည်းအမာရွတ်ဖြစ်မှု (fibrosis) နှင့် အဆီဖုံးမှု (steatosis) အဆင့်ကို တိုင်းတာရန် အလွန်ထိရောက်သော၊ ထိုးဖောက်မှုမရှိသော (non-invasive) နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ Fibroscan သည် အာထရာဆောင်းနည်းပညာ (ultrasound-based technology) ကို အသုံးပြုပြီး အသည်း၏ သိပ်သည်းဆနှင့် အဆီပမာဏကို အကဲဖြတ်ရန် ကူညီပေးသည်။

ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲ?**

- **စက်ပစ္စည်း**: Fibroscan စက်သည် အသံလှိုင်းများကို အသည်းထဲသို့ ပို့လွှတ်ပြီး ထိုလှိုင်းများ၏ ပြန်လည်ရောက်ရှိမှုကို တိုင်းတာသည်။
-
- **တိုင်းတာမှုနှစ်မျိုး**:
1. **Liver Stiffness Measurement (LSM)**: အသည်းအမာရွတ်ဖြစ်မှု (fibrosis) အဆင့်ကို အကဲဖြတ်ရန် ကီလိုပါစကယ် (kPa) ဖြင့် တိုင်းတာသည်။ တန်ဖိုးမြင့်လေလေ၊ အသည်းအမာရွတ်များလေဖြစ်သည်။
2. **Controlled Attenuation Parameter (CAP)**: အသည်းအဆီဖုံးမှုကို ဒီစီဘယ်လ်မီတာ (dB/m) ဖြင့် တိုင်းတာသည်။ တန်ဖိုးမြင့်လျှင် အဆီဖုံးမှုပိုများလေဖြစ်သည်။
- **လုပ်ငန်းစဉ်**: လူနာသည် အိပ်ရာပေါ်တွင် ပက်လက်လှဲပြီး၊ ဆရာဝန်သည် စက်၏ probe ကို ညာဘက်နံရိုးအောက်နားတွင် ထားပြီး စစ်ဆေးမှုပြုလုပ်သည်။ လုပ်ငန်းစဉ်သည် ၅-၁၀ မိနစ်ခန့်သာ ကြာမြင့်ပြီး နာကျင်မှုမရှိပါ။

ာအတွက်အသုံးပြုသလဲ?**

- **အသည်းရောဂါများ စစ်ဆေးရန်**: ဥပမာ - အဆီဖုံးအသည်းရောဂါ (NAFLD/NASH), ဆီးချိုရောဂါဆက်နွယ်သော အသည်းရောဂါ၊ ဗိုင်းရပ်စ်အသည်းရောဂါ (Hepatitis B/C), အရက်သောက်သုံးမှုကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းရောဂါများ။
- **အသည်းအမာရွတ်ဖြစ်မှု အဆင့်သတ်မှတ်ရန်**: အသည်းအမာရွတ် (fibrosis) မှ အသည်းခြောက်(cirrhosis) အထိ အဆင့်များကို အကဲဖြတ်နိုင်သည်။
- **ရောဂါတိုးတက်မှုကို စောင့်ကြည့်ရန်**: ကုသမှုရလဒ်များကို စစ်ဆေးရန်နှင့် ရောဂါအခြေအနေကို အချိန်နှင့်အမျှ နှိုင်းယှဉ်ရန်။

# # # **Fibroscan ၏ #အားသာချက်များ**

- ထိုးဖောက်မှုမလိုအပ်ဘဲ ဘေးကင်းသည်။(Non invasive)
- မြန်ဆန်ပြီး လွယ်ကူသည်။
- အသည်းအသားစစစ်ဆေးမှု (liver biopsy) ၏ လိုအပ်မှုကို လျှော့ချပေးသည်။
- တိကျမှုမြင့်မားသည်။

#အားနည်းချက်များ**

- အချို့သောအခြေအနေများတွင် ရလဒ်မတိကျနိုင်ခြင်း (ဥပမာ - အဝလွန်သူများ၊ အသည်းရောဂါပြင်းထန်သူများ)။
- အသည်းရောဂါ၏ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကို ခွဲခြားဖော်ပြရန် မလုံလောက်နိုင်သည့်အတွက် အခြားစစ်ဆေးမှုများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုရန်လိုအပ်သည်။
- စက်ရရှိနိုင်မှုနှင့် ကုန်ကျစရိတ်သည် ဒေသအလိုက်ကွဲပြားနိုင်သည်။

#ဘယ်သူတွေအတွက် သင့်လျော်သလဲ?**

- အသည်းရောဂါသံသယရှိသူများ။
- နာတာရှည်ဗိုင်းရပ်စ်အသည်းရောဂါရှိသူများ။
- အရက်သောက်သုံးမှုများသူများ။
- အဆီဖုံးအသည်းရောဂါ သို့မဟုတ် ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ။

#ပြင်ဆင်မှုများ**

- စစ်ဆေးမှုမပြုမီ ၂-၃ နာရီခန့် အစာစားခြင်းနှင့် ရေသောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရန် အကြံပြုလေ့ရှိသည်။
- ဆရာဝန်၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရန် လိုအပ်သည်။

#ရလဒ်ဖတ်နည်း**

- **LSM တန်ဖိုး**:
- < 7 kPa: တိုက်ခိုက်မှုမရှိ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ။
- 7-12.5 kPa: အလယ်အလတ်အမာရွတ်အဆင့်တိုက်ခိုက်မှု။
- 12.5 kPa: အသည်းခြောက်(cirrhosis) ဖြစ်နိုင်ခြေ။
- **CAP တန်ဖိုး**:
- < 238 dB/m: အဆီဖုံးမှုမရှိ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သာ။
- 238-260 dB/m: အလယ်အလတ်အဆီဖုံးမှု။
- 260 dB/m: ပြင်းထန်သော အဆီဖုံးမှု။
> (တန်ဖိုးများသည် ရောဂါအမျိုးအစားနှင့် လူနာအခြေအနေပေါ်မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်သည်။)

Fibroscan သည် အသည်းကျန်းမာရေးကို စောင့်ကြည့်ရာတွင် အလွန်အသုံးဝင်သော ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆရာဝန်၏ အကြံပြုချက်ဖြင့် အသုံးပြုသင့်သည်။

#သိထားရမယ့်အခြားအချက်များ

· CAP Score : ခေတ်မီ Fibroscan စက်တွေမှာ Controlled Attenuation Parameter (CAP) ဆိုတဲ့ နည်းပညာပါရှိပြီး အသည်းထဲမှာ အဆီဘယ်လောက်ရှိနေသလဲဆိုတာကိုပါ တစ်ခါတည်း တိုင်းတာပေးနိုင်ပါတယ်။

#ကန့်သတ်ချက်များ : ကိုယ်ဝန်ဆောင်အမျိုးသမီးတွေ၊ ဝမ်းဗိုက်ထဲမှာ အရည်တွေအများကြီးစုနေတဲ့ (ascites) ရောဂါရှိသူတွေမှာ စစ်ဆေးလို့မရနိုင်ပါဘူး။
· ရလဒ်ကိုအပြည့်အစုံသိရန် : Fibroscan ရလဒ်တစ်ခုတည်းကိုကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်ချတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ၊ သွေးစစ်ချက်တွေ၊ ရောဂါရာဇဝင်နဲ့ တခြားစစ်ဆေးမှုတွေနဲ့အတူ ဆရာဝန်က ပေါင်းစပ်အကဲဖြတ်မှာဖြစ်ပါတယ်။

#အရေးကြီးသောအကြံပြုချက် - Fibroscan ရလဒ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မိမ်ဘာသာအဓိပ္ပာယ်ကောက်ယူဆုံးဖြတ်ခြင်းမပြုဘဲ၊ အသည်းရောဂါအထူးကုဆရာဝန် (Hepatologist) နဲ့ တိုင်ပင်ပြသပြီး သင့်တော်တဲ့ ကုသမှုနည်းလမ်းကို ညှိနှိုင်းသင့်ပါတယ်။
Prof Thein Myint(GI)