16/03/2023
“နာမကျန်းဖြစ်ချိန်မမေ့အပ်သော အစာအာဟာရ ၏ အရေးပါပုံ”
အစားအစာ အာဟာရဟာ မိမိတို့ သက်တမ်းတလျှောက်လုံးမှာ ကျန်းမာဘို့အတွက်နဲ့ ဖွံ့ဖြိုးကြီးထွားဘို့ အတွက် အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဏက ပါဝင်ပါတယ်
ကောင်းမွန်တဲ့ အာဟာရဓာတ်ဟာ အသက်အရွယ် မရွေး ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိစေပြီး အားကောင်းတဲ့ကိုယ်ခံအားစနစ် ကို ဖြစ်စေပါတယ်
အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းက ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ဘက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ အခြား Infection နဲ့ရောဂါ တွေ ပိုမိုဝင်လာနိုင်ပါတယ်
ရောဂါပိုးအမျိုးအစား၊ နာတာရှည်ရောဂါအမျိုးအစား နှင့် ရုတ်တရက်ဖြစ်သော အရေးပေါ်ရောဂါ အလိုက် (ဥပမာ- ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှု၊ ခွဲစိတ်ကုသခံရမှု၊ အပူလောင်ခြင်း အစရှိသဖြင့်) ပြင်းထန်မှု အပေါ် မူတည်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ ဇီဝဖြစ်စဉ်တွေ ပြောင်းလဲလာတာမျိုး ၊ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ ဆဲလ်တွေ တစ်ရှူးတွေ မှာ ရောင်ရမ်းမှု ရှိလာတာမျိုး ကြုံတွေ့ရတတ်ပါတယ်
အဲဒီအချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်ကနေ ဇီဝတွင်းဖြစ်ပျက်မှု လိုအပ်ချက်တွေ များလာပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထဲ သိုလှောင်ထားတဲ့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ လျော့နည်း လာနိုင်ပါတယ်
နောက်ဆက်တွဲ အနေနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ခုခံအား စနစ်ကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ်
ဒါကြောင့် တစ်ဖက်ကလည်း လိုအပ်တဲ့ဆေးဝါးအကူအညီနဲ့ ရောဂါပိုးကို တိုက်ထုတ်ဘို့ ပြုလုပ်သလို တစ်ဖက်ကလည်း ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပက ဝင်ရောက်လာတဲ့ ရောဂါပိုးကို တိုက်ထုတ်နိုင်ဖို့နဲ့ ကိုယ်ခံအား စနစ်ကောင်းဘို့၊ ပြန်လည် ထူထောင်လာနိုင်ဘို့ အတွက် မျှတတဲ့အစားအစာနဲ့ ရေဓာတ်တို့ကို လုံလောက်အောင် စားဘို့ သောက်ဘို့ အရေးကြီးပါတယ်
အာဟာရချို့တဲ့မှုကြောင့် ကိုယ်ခံအား စနစ် ပိုမိုကျနိုင်ပြီး ရောဂါအခြေအနေ ပိုပြီး ပြင်းထန်လာနိုင်ပါတယ် ။ အသက်ကြီးတဲ့သူတွေမှာ ရောဂါအခံကြောင့်ကော၊ ပုံမှန်သူတွေလို အစားများများမစားနိုင်တာ၊ မဝါးနိုင်တာကြောင့် အာဟာရချို့တဲ့မှု ပိုတွေ့ရတတ်ပါတယ်
ခန္ဓာကိုယ်ကနေ ကိုယ်ခံအား စနစ်ကောင်းဘို့၊ ကိုယ်ခံအား တက်စေဘို့ အတွက် အဓိကလိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ် တွေ ကတော့
- အဆီမှာပျော်ဝင်သော ဗီတာမင်များ (ဗီတာမင် A, ဗီတာမင် D, ဗီတာမင် E, ဗီတာမင် K)
- ရေမှာ ပျော်ဝင်သော ဗီတာမင်များ ( ဗီတာမင် စီ၊ ဗီတာမင် B6, ဖောလစ်အက်ဆစ်၊ ဗီတာမင် B12)
- Zinc, Copper, Selenium, သံဓာတ် စသော သတ္တုဓာတ်များ
- Amino acid များ ဖြစ်ကြသော Glutamine, Arginine, leucine စသဖြင့်
- Omega 3 fatty acid
- Probiotics (အကျိုးပြု ဘက်တီးရီးယားများ) နှင့် Prebiotics တွေဘဲ ဖြစ်ပါတယ်
နာမကျန်းဖြစ်တဲ့ အချိန် တွေ့ရတတ်တဲ့ လွဲမှားနေတဲ့ အာဟာရဆိုင်ရာ အယူအဆတွေကတော့ ဖျားရင် အရည်ဘဲတိုက်မယ်၊ ကြက်ပြုတ်ရည်၊ ငှက်သိုက် စတာတွေဘဲ တိုက်မယ်ဆို လုံလောက်တဲ့ အာဟာရဓာတ် ရရှိမှာ မဟုတ်ပါဘူး
နာမကျန်းဖြစ်ချိန်မှာ လုံလောက်တဲ့ အာဟာရ နဲ့ အရည် ပမာဏ ကို ရရှိဘို့ အစာကို ၂ နာရီ ၃ နာရီခြား (တစ်နေ့ကို ၆-၇ ကြိမ်) ကျွေးပါ
အရည် ကို တစ်နေ့ကို နှစ်လီတာမှ ၃ လီတာခန့်သောက်ပါ
(ဆန်ပြုတ်၊ စွတ်ပြုတ်၊ နို့၊ ဖြည့်စွက်အာဟာရ အရည်နဲ့ ရေ ပါဝင်ပါတယ်)
နေ့စဉ် လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်ရရှိဘို့
မနက်စာ၊ နေ့လည်စာ၊ ညစာတွေမှာ
- ဆန်၊ဂျုံ၊ပြောင်း၊အာလူး၊ ကန်စွန်းဥ (အသင့်အတင့်ပမာဏ)
- အသား/ငါး/ ပဲ တစ်မျိုးမျိုး
- ဥ တစ်မျိုးမျိုး
- စိမ်း/ဝါ/နီ အရွက် တစ်မျိုးမျိုး ပါအောင်ကျွေးပါ
- ဟင်းချက်ရာတွင် ပဲပိစပ်ဆီ၊ သံလွင်ဆီ၊ နေကြာဆီ ၊ Canola ဆီ၊ ဖွဲနုဆီ၊ မြေပဲဆီစတာတွေ သုံးနိုင်ပါတယ်
အဆာပြေ အချိန်တွေမှာ
- နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ပူတင်း စတဲ့ နို့နဲ့ နို့ထွက် ပစ္စည်း တစ်မျိုးမျိုး
- အစေ့အဆံ တစ်မျိုးမျိုး( မဝါးနိုင်လျှင် ကြိတ်ပြီး သောက်နေကျ နို့ (သို့) ဟင်းချိုထဲ ထည့်တိုက်ပါ)
- မချိုလွန်းတဲ့ အသီးများ (ပန်းသီး၊ ပန်းသစ်တော်၊ ကျွဲကောသီး၊ လိမ္မော်သီး၊ မာလကာသီး) တစ်မျိုးမျိုး
- အသား/ငါး ပါဝင်သော အသားညှပ်ပေါင်မုန့်
- အသီး smoothie စတာတွေ ကျွေးနိုင်ပါတယ်
အစာကောင်းစွာမဝါးနိုင်၊ မြိုချရခက်တဲ့ အသက်အရွယ် ကြီးသူတွေကို မြိုချရလွယ်အောင် ကြိတ်ထားတဲ့ အစာပျစ်ပျစ်၊ Puree လို ပုံစံမျိုး ကျွေးလို့ရပါတယ်
နာမကျန်းဖြစ်တဲ့အချိန် ရှောင်ကြဉ်သင့်တဲ့ အစားအစာတွေကတော့ အချိုဓာတ်များသော၊ အငန်ဓာတ်များသော၊ ပြည့်ဝဆီ များသော အသင့်စား အစားအစာတွေဘဲ ဖြစ်ပါတယ်
ရောဂါကြောင့် အစာနည်းလာတဲ့ လူနာတွေ၊ အသက်အရွယ် ကြီးတဲ့ သူတွေ အနေနဲ့ အစာအုပ်စု စုံလင်အောင် မစားနိုင်တဲ့ အခါ အာဟာရချို့တဲ့လာနိုင်တဲ့ အတွက် ကိုယ်ခံအား တက်စေဖို့နဲ့ ပြန်လည် ထူထောင်လာနိုင်ဘို့ ကိုယ်ခံအားကို တက်စေတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေနဲ့ လုံလောက်တဲ့ အသားဓာတ်ပါဝင်တဲ့ Oral Nutrition Supplement (ONS) လို့ ခေါ်တဲ့ ဖြည့်စွက်အာဟာရ အမှုန့် (သို့) အရည်ကို သက်ဆိုင်ရာ သမားတော်၊ အာဟာရ ဆရာဝန်၊ အာဟာရပညာရှင် တို့ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်နဲ့ အညီ တစ်နေ့ကို နှစ်ခွက်မှ စ၍ လိုအပ်တဲ့ ပမာဏ အလျောက် သောက်သုံးသင့်ပါတယ်
ဒေါက်တာသီရိဘုန်းမြတ်
M.B.,B.S (Ygn)
M.Sc Nutrition & Dietetics (UK)
အာဟာရ ဆရာဝန်
