26/11/2025
🎀 CDH гэж юу вэ?
(Congenital Diaphragmatic Hernia — төрөлхийн өрцний ивэрхий)
🍓 Өрц нь цээж болон хэвлийн хөндийг тусгаарладаг булчинлаг бүтэц бөгөөд хэвлийн эрхтнүүдийг цээжинд шилжихээс хамгаалдаг. CDH үед өрцын бүтцийн хөгжил тасалдсанаас дийлэнхдээ ар тал–хажуу хэсэгт байрлах төрөлхийн дефект үүсч, хэвлийн эрхтнүүд (гэдэс, ходоод, элэг гэх мэт) цээжний хөндий рүү орсон байдаг.
Энэ гажгийн үед уушгины паренхимийн хэвийн өсөлт, хөгжлийг механикаар хааж уушгины хөгжлийн дутмагшил болон уушгины судасны хөгжлийн эмгэгтэй хавсарсан уушгины судасны даралт ихсэлт үүсгэдэг. Иймд төрсний дараах амьсгалын дутагдал нь CDH-ийн үндсэн хүндрэл болдог.
CDH нь ойролцоогоор 3,000 төрөлт тутамд 1 тохиолддог бөгөөд зүүн талын Бохдалекийн диафрагмын ивэрхий хамгийн түгээмэл (≈85%).
________________________________________
CDH-ийн хэлбэрүүд
🍓Бохдалекийн диафрагмын ивэрхий
• Хамгийн түгээмэл төрөл
• Гэдэс, ходоод, элэг, нойр булчирхай хүртэл цээж рүү шилжиж болдог
• Ихэнхдээ уушгины ноцтой гипоплази үүсгэдэг
🍓Morgagni-гийн ивэрхий
• Тун ховор
• Ихэвчлэн хөнгөн илрэлтэй, амьсгалын ноцтой хүндрэл бага
________________________________________
CDH яагаад үүсдэг вэ?
Өрц нь хэвийн үед 10 долоо хоногтойд бүрэн хаагддаг. Гэхдээ CDH үүсэх үед:
• Булчингийн бүрэн хаагдах үйл явц тасалддаг
• 10–15% нь хромосомын гажиг эсвэл генийн мутаци-тай холбоотой
• Ихэвчлэн шалтгаан тодорхойгүй байдаг
Ураг томрох, амьсгалын хөдөлгөөн ихсэх үед ивэрхийн хэмжээ томорч, эрхтнүүд цээжний хөндийрүү түрэх нь нэмэгдэж болно.
________________________________________
CDH-ийг хэрхэн оношлодог вэ?
Хамгийн түгээмэл оношилгоо — 16 долоо хоногоос хойш ургын эхо үзлэг
Цаашид:
• Дэлгэрэнгүй хэт авиа
• Ургийн MRI
• Ургийн зүрхний хэт авиан шинжилгээ
• Генетикийн шинжилгээ