26/11/2025
Ярианаас сонсвол хүү өдийд насанд хүрсэн хүн (2 хүүхдийн эцэг, насанд хүрээгүй байхдаа аав болсон), эцгийнхээ оффис уруу толгой мэдэж ороод их хэмжээний эд зүйлс зөвшөөрөлгүй, хэлж мэдэгдэлгүй хулгай хийсэн, аавдаа 300 сая төгрөгийн "өртэй" этгээд болж таарч байна. Мөн л эцэг эхийн хэн хэнийх нь анхаарал дутсан нь харагдаж байгаа. Хийж байгаа үйлдлүүдээс нь тийм ч нялх балчир, ёс зүйтэй нэгэн гэж харагдахгүй байгаа юм.
1. Нэг талаас үнэхээр Эрдэнэсүх гэгч этгээд "мангас" учраас үр хүүхэд нь эсэргүүцэн босож байж болох.
2. Нөгөө талаас Parental alienation буюу эцэг эхийн нэг нь нөгөөгөө гадуурхан, хүүхдээрээ үзэн ядуулах үзэгдэл байдаг. Харамсалтай нь Монголд их элбэг. Ихэвчлэн хүүхэдтэйгээ ойр байгаагүй, (ажил хөдөлмөр, амьдрал, эсэвэл бүр зугаа цэнгэл хөөгөөд эзгүй байсан, шалтгаан нь юу ч байж болдог) аавууд гадуурхагддаг. Эхнэрээ хөөж гаргаад, өсвөр насны хоёр хүүдээ нөлөөлж, төрсөн эхийг нь үзэн ядуулж яваа бүсгүйтэй уулзаж явлаа. Хүүхдүүдээ санаад одоо ч миний хөхний сүү ширгээгүй байгаа... гээд асгартал уйлах эмэгтэйг харахад үнэхээр сэтгэл урагдам.
3. Эцэг эхийн ямар ч нөлөөгүй, тухайн хүн өөрөө хариуцлагаас мултрах, хариуцлага хүлээхгүй байх сэдлээр энэ бүхнийг хийгээд байж болох.
Эдгээрийн аль нэг нь, эсвэл бүгд хавсарсан ч байж болох.
Түүнийг бид мэдэхгүй. Шалган тогтоох байгууллага (Гэр бүлийн шүүх) ирэх оны эхнээс үйл ажиллагаа эхлэнэ гэж ихэд итгэж байгаа. Гэхдээ шүүн тасалж, яллан буруутгахаас илүү ЭВЛЭРҮҮЛЭН ЗУУЧЛАЛ (mediation) сайн хийгдвэл хамгийн сайн.
Үүгээр би хэн нэгнийг нь өмөөрч, хэн нэгнийг нь буруутгах гэсэнгүй. Зөвхөн амьдралд бодит нөхцөл байдал, үнэн харагдаж сонсогдож байгаа шигээ амархан байдаггүй юм шүү, шүгэл үлээх, олон нийтийн сүлжээ ашиглаж бусдын нэр хүнд, сэтгэлзүй уруу дайрч хүчирхийлэл үйлдэх хоёр ялгаатай. Аль нь ч бай, гэр бүлийн хэрүүлээр хоололдог, түүнийг өөгшүүлэн дэмждэг нийгэм, ийм хэв маяг тогтоож болохгүй юм шүү! гэдгийг л хэлэхийг зорьлоо.
Parental alienation -ы тухай нэг зүйл нэмж хэлэхэд:
Хувийн өс хонзондоо үр хүүхдээ ашиглаж, үр хүүхдээр нь төрсөн эцэг/эхийг нь үзэн ядуулах үнэхээр бусармаг хэрэг. Үнэндээ хүний сэтгэл үзэн ядалтаар хоолоод эдгэрдэг нь үгүй.
Эдгэх цор ганц гарц - уучлал байдаг. Уучлана гэдэг нь хүчирхийллийг хүлээн зөвшөөрнө, хариуцлага хүлээлгэхгүй өнгөрнө гэсэн үг биш, өөрийгөө чөлөөлнө л гэсэн үг.
Та хүссэнээ хийж болно. Гэхдээ хамгийн хортой нь юу гээч? Ийм үзэн ядалт яг өөрөөс эхтэй биш, учир шалтгаангүй байдаг учраас их хортой, тайлагдах нь бага. Тэгэх тусам хоруу чанар ихтэй байдаг. Нэг үгээр хэлбэл шалтгаангүйгээр үзэн ядаж, гомдож, хорсож сурна гэсэн үг. Далд ухамсартаа аавдаа ээжийнхээ үгээр "гомдоод" эрэгтэй хүнтэй учраа олж чаддаггүй, эсвэл хэт хатуу, эсвэл хэт бүрэг, ямар нэг "хэт" нь дэндсэн, өөрийн биш, нөлөөлсөн тэр хүнийхээ "програмчилсанаар" амьдрах, амьдралаа үрэх тийм сайхан уу? Үүнийг санаатайгаар хийж байгаагаа тэр эцэг эхчүүд мэддэг болов уу?
Надад бол үхэлд хүргэх өвчний халдвараа санаатайгаар үр хүүхэддээ халдааж байгаагаас ялгаагүй харагддаг.
/Үргэлжлэл бий/
Гэр бүл судлаач, сэтгэлзүйч
Т.Бямбатогтох
