Chantsaa Mentor

13/04/2026

Байгаль бол сургалтын танхим:

Шведийн сургуулийн өмнөх боловсролын шинэчлэлээс хүргэж байна.

Швед улсын сургуулийн өмнөх боловсролын салбарт нэгэн чимээгүй өөрчлөлт өрнөж байна. Зарим цэцэрлэгүүд нь ширээний ард сууж, дэлгэц ширтүүлэхийн оронд хичээлээ ой мод, нуга хөндий, цэлгэр талруу шилжүүлж эхэлжээ. Тэнд хүүхдүүд ажиглалт хийх замаар суралцдаг. Тэд навчны хэмжээг үзэж, шувуудын жиргээг чагнаж, бүр цаг агаар ч өөрөө багш байж болдгийг танин мэдэж байна. Ойн цэцэрлэг гэж нэрлэгддэг эдгээр байгууллагууд нь хүүхдийн биеэ даасан байдал, сэтгэлзүйг хөгжүүлдэг. Цаг агаар ямар ч байсан хүүхдүүд тусгайлан бэлтгэгдсэн багшийн удирдлага дор гадаа тоглож, эрэл хайгуул хийнэ. Дотор байрлах танхим байгаа боловч байгаль эх өөрөө тэдний жинхэнэ анги юм. Өмнөх судалгаанаас үзэхэд байгалийн баялаг, ногоон орчинд цагийг өнгөрөөх нь стрессийг бууруулж, дархлааны системийг бэхжүүлдэг болохыг баталж байна.

Энэхүү үзэл баримтлал нь "Боловсрол ба байгаль хоёр салшгүй нэгдмэл бөгөөд суралхуй нь номноос ургадагтай адил хөрснөөс ч ургаж болдог" гэсэн Шведийн гүн ухааны ойлголтыг тусгажээ.

12/04/2026

🧐 ХҮҮХЭД ДЭЛГЭЦЭД БУЮУ DIGITAL DOPAMINE"-Д ДОНТСОН УУ? (СОНЖОО)

Доорх 7 асуултад "Тийм" эсвэл "Үгүй" гэж хариулаарай.

1. Хүүхэд тань 5-10 минутын турш нэг зүйлд (зураг зурах, ном унших, тоглох) тогтвортой анхаарлаа хандуулж чадахгүй, амархан залхаж байна уу?

2. Утсаа барьж суухдаа "Одоо боллоо" гэхэд "Дахиад ганцхан" гэсээр цаг гаруй хугацааг зарцуулсан байдаг уу?

3.Утсыг нь хурааж авах эсвэл дэлгэцийн цаг нь дуусахад шалтгаангүйгээр уурлаж, бухимдаж, эсвэл түгшүүртэй болж байна уу?

4. Юу ч хийхгүй 5 минут суух, эсвэл дараалалд зогсох зэрэг “уйтгартай" үед шууд л утас нэхэж, тайван бус болдог уу?

5. Орой унтахын өмнө бичлэг үзэх гээд нойроо хугаслах, эсвэл өглөө сэрэнгүүтээ л утсаа хайж байна уу?

6. Гэр бүлээрээ хооллох, ярилцах, гадаа тоглохоос илүү утсаа үзэж суухыг илүүд үзэж байна уу?

7. Урт бичлэг эсвэл кино үзэхдээ амархан уйдаж, хурдан хурдан гүйлгэж үзэхийг оролддог уу?

Тийм ба үгүйг тоолоод хариултыг “Комент” хэсгээс үзээрэй.

11/04/2026

ХҮҮХДИЙН УРАЛДААН:
Дэлхийн шилдэг боловсролын системүүд (Финланд, Сингапур,Эстони гэх мэт ) уралдуулах буюу эрэмбэлэх тогтолцооноос татгалзаж эхэллээ.

Монгол хүүхдүүдийн дунд зохион байгуулагдаж буй тэмцээн уралдаанууд нь хүүхдийн сэтгэхүй, танин мэдэхүйн хөгжилд эерэг болон сөрөг олон талт нөлөө үзүүлдэг. Орчин үеийн боловсрол судлал болон тархи судлалын үүднээс авч үзвэл дараах үндсэн чиглэлүүдээр нөлөөлж байна.

Дэлхийн шилдэг боловсролын системтэй орнууд (Финланд, Сингапур, Эстони гэх мэт) тэмцээн уралдааныг хүүхдийг байр эзлүүлж, эрэмбэлэх хэрэгсэл биш, харин хувь хүний өсөлт (Personal Growth) болон хамтын ажиллагааг (Collaboration) дэмжих талбар гэж хардаг болсон.

Орчин үеийн боловсролын чиг хандлагад дараах төрлийн "тэмцээн"-үүд хамгийн өндөр үнэлэгдэж байна.

1. Төсөлд суурилсан уралдаан:
Финланд болон Эстонид хүүхдүүдийг ганцаарчлан уралдуулахаас илүүтэй, тодорхой нэг асуудлыг шийдэх төсөл дээр багаараа ажиллахыг дэмждэг. "Хэн хамгийн их зүйл цээжилсэн бэ?" биш, "Хэн хамгийн бүтээлчээр асуудлыг шийдсэн бэ?" гэдэгт анхаардаг. Үүний ачаар хүүхдүүд шүүмжлэлт сэтгэлгээ, багаар ажиллах чадвар болон бүтээлч байдлыг дээд зэргээр хөгжүүлдэг.

2. Өөртэйгөө уралдах уралдаан:
Шилдэг системүүдэд хүүхдийг өөр нэг хүүхэдтэй харьцуулахыг "Хорт зуршил" гэж үздэг. Үүний оронд хүүхэд өөрийн өмнөх амжилтаа ахиулахыг дэмждэг. Хүүхэд бүр өөрийн сурах явцын бодит байдлаа хөтөлж, өөрийн ахиц дэвшлээ тэмдэглэдэг. Энэ нь хүүхдэд өөртөө итгэх итгэл, дотоод сэдэл өгдөг бөгөөд "Би бусдаас дутуу" гэсэн сөрөг мэдрэмжээс хамгаалдаг.

3. Технологи ба дижитал бүтээлч байдлын уралдаан:
Сингапур, Эстони зэрэг орнууд хүүхдүүдийн дунд код бичих, робот угсрах, дижитал контент бүтээх уралдааныг түлхүү явуулдаг. Зүгээр нэг технологи ашиглах биш, технологиор дамжуулж ямар нэгэн үнэ цэнтэй зүйл бүтээхийг уриалдаг.

4. Нийгмийн хариуцлагын уралдаан:
Европын орнуудад хүүхэд байгаль орчноо хамгаалах, бусдад туслах, нийгмийн нэг асуудлыг шийдэхэд чиглэсэн санаачилга гаргаж уралддаг. Амжилт гаргасан хүүхдийг медалиар биш, тухайн санаачилгыг нь нийгмийн том, жижг түвшинд хэрэгжүүлэх боломжоор шагнадаг. Үр дүнд нь хүүхэд өөрийгөө нийгмийн нэг хэсэг гэдгээ мэдэрч, эмпати буюу бусдыг ойлгох чадвар нь нэмэгддэг.

Монголын уралдааны гажуудал:

1. Монголд зөвхөн 1, 2, 3-р байр л чухал бөгөөд медаль аваагүй бол тэр хүүхдийн хичээл зүтгэл үр дүнгүй мэтээр үнэлэгддэг. Энэ нь хүүхдийн тархинд "Би амжилт гаргахгүй бол хэн ч биш" гэсэн айдас суулгадаг.

2. Ганцаарчилсан өрсөлдөөн: Хажууд байгаа хүүхэд бол миний найз биш, миний өрсөлдөгч. Энэ нь хүүхдийг багаасаа бусдад туслах биш, бусдаас түрүүлэхийн тулд мэдээллээ нуух, зөвхөн өөрийгөө хичээх, нэгдэж хамтарч ажиллаж чадахгүй сэтгэхүйрүү түлхдэг. Гэтэл дэлхийд бусадтай хамтарч асуудлыг хэрхэн шийдэж байгааг нь үнэлдэг. Учир нь ирээдүйн ажлын байран дээр ганцаараа медаль авах биш, багаар ажиллах чадвар чухал учраас тэр.

3. Олимпиад, уралдаанууд нь ихэвчлэн тогтсон нэг хэв загвар, томьёо, цээжлэлт дээр суурилдаг. Хайрцагнаас гадуур сэтгэсэн хүүхэд стандартыг зөрчсөн гэх шалтгаанаар оноо хасуулах тохиолдол их байдаг. Харин дэлхийд өгөгдсөн даалгаврыг хэдэн өөр аргаар, хэр бүтээлчээр шийдэж болохыг нь дэмждэг.

4. Насанд хүрэгчдийн "Амбиц":
Тэмцээн нь хүүхдийнх биш, эцэг эх, багш нарын уралдаан болоод хувирчихсан. Хүүхэд ялах биш, багшийнхаа, эцэг эхийнхээ "Нүүрийг тахлах хэрэгсэл" болж ашиглагддаг. Харин дэлхийд хүүхдийн өөрийнх нь сонирхол, дотоод хүсэл эрмэлзэлд тулгуурладаг.

Уралдааны талаарх таны үзэл бодол юу вэ?

Багш, боловсрол судлаач Ц.Чанцалдулам

09/04/2026

🙇🏻МОНГОЛ ХЭЛГҮЙ -МОНГОЛ ХҮҮХЭД

Эцэг эхчүүд завгүй байгаагаасаа болоод эсвэл хүүхдээ саатуулахын тулд “Дижитал хүүхэд саатуулагч” гэж нэрлэгдсэн тв, утас, таблет өгдөг. Монгол хэл дээрх хүүхдийн контент (хүүхэлдэйн кино, танин мэдэхүйн нэвтрүүлэг) тоо болон чанарын хувьд харьцуулашгүй учир англи хэл дээрх контентийг удаан хугацаагаар үздэг. Үүний үр дүнд Монгол хэлгүй-Монгол хүүхдүүд бий болж байна. Энэ нь дараах эрсдлийг үүсгэж байна.

🤯Хэл ярианы хоцрогдол:
Англи Монгол хэлний аль алинаар нь өөрийгөө бүрэн илэрхийлж чадахгүй "хагас хэлтэй" (semilingualism) болохоос гадна идэвхгүй дэлгэц нь хүүхэд хэлд орохгүй байх, тод ойлгомжтой, цэгцтэй зөв ярих чадваргүй болох үндсэн шалтгаан болж байна.

🤭Ганцаардал ба сэтгэлзүйн асуудал:
Хүүхэд өөрийнхөө мэдрэмж, хэрэгцээг эх хэлээрээ илэрхийлж чадахгүй болохоор ганцаардал, сэтгэлзүйн бөөгнөрөлд өртдөг.

🙇🏽Сурлагын хоцрогдол:
Хэл бол сэтгэхүйн хэрэгсэл юм. Хэрэв хүүхэд хоёр хэлийг системгүйгээр, дэлгэцээр дамжуулан хольж сурвал сургуульд ороод монгол хэл дээрх багшийн зааж буй хичээл, сурах бичгийг уншаад утгыг нь бүрэн гүйцэд ойлгохгүй болж, улмаар сурлагаар хоцрох үндэс болдог.

🫩Хүмүүжил доголдох:
Монгол хэл бол соёл, түүх, үнэт зүйлсийг тээгч юм. Монгол ахуй, ёс заншил, үлгэр туульс нь зөвхөн Монгол хэлээр дамжиж өвлөгддөг. Гэтэл Англи хэл дээрх шүүлтүүргүй контент нь аллага, сүнс чөтгөр, хараалын үг хэллэг ихтэй учир барууны зорилтот контентийн "бүтээгдэхүүн" болдог. Ялангуяа богино видео тэр чигтээ хараалын үг хэллэг ихтэй байдаг.
/Хичээл хийхдээ бүтэн англиар хараалын үг урсгаж суудаг бодит жишээ байна./

🤧Үе тэнгийн дээрхэлтэд өртөх эрсдэл:
Хэлний ялгаанаас болоод хүүхдүүд дундаа "англиар ярьдаг" ба "монголоор ярьдаг" гэж хуваагдаж, бие биенээ гадуурхах, ойлголцохгүй байх нийгмийн ан цав үүсэж эхэлнэ. Дүгнэж хэлэхэд бага насанд нь англи хэл сургах нь буруу биш боловч, эх хэлний дархлааг нь бүрдүүлэлгүйгээр зөвхөн дэлгэцэд даатгах нь хүүхдийг "Үндэсгүй мод" шиг л болгож байгаа хэрэг юм.

🧠Тархины зохицуулалт алдагдах:
Тархины идэвхтэй хөгжлийн насан дээрээ дэлгэц их харсанаас болж, тархи идэвхгүй мэдээлэл хүлээн авах горимд шилжиж анхаарал төвлөрөлгүй, суралцах чадамжгүй болдог.

Хүүхэд англиар ярьж байгаа нь эхэндээ ухаалаг харагдаж болох ч, 10 жилийн дараа эх хэлээрээ гүнзгий сэтгэж, бусадтай ойлголцож чадахгүй байх нь түүний ирээдүйн карьер болон амьдралын чанарт маш том саад болно.

Багш, боловсрол судлаач- Ц. Чанцалдулам

07/04/2026

Монгол сурагчдын унших чадвар OECD-ын дундаж түвшнээс 5 жилийн хоцрогдолтой, Азийн орнуудын дунджаас 2.5 жилийн хоцрогдолтой гэж дүгнэгдсэн. Нийт хамрагдсан сурагчдын 64 хувь нь унших чадварын суурь түвшиндээ (Level 2) хүрч чадаагүй. Өөрөөр хэлбэл, 3 сурагч тутмын 2 нь бичвэрийн үндсэн санааг ойлгох, мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийх чадвар сул байна.

Унших чадвараар маш өндөр буюу "Топ" түвшинд үнэлэгдсэн сурагчдын эзлэх хувь маш бага буюу ердөө 1 хувь байсан.

PISA 2025 судалгааны үр дүнг танилцуулах хугацаа нь 2026 оны сүүл буюу 12 дугаар сард байхаар төлөвлөгдсөн байна.

05/04/2026

Амралтын өдрийн өглөөг дуртай кофегоо уунгаа, ирэх долоо хоногийн ажлаа төлөвлөж, бяцхан шавь нарынхаа хөгжлийн явцыг эргэцүүлж сууна. Миний хувьд багш, ментор хүн байх нь зөвхөн хичээл заах бус, хүүхэд бүрийн тархины хөгжил, танин мэдэхүйн онцлогийг зөвөөр уншиж, түүнд нь тохирсон замыг эцэг эхчүүдтэй хамтран гаргах явдал юм.

Өнөөдөр та бүхэндээ хүүхдийнхээ хөгжилд "Мини Аудит" хийх сонирхолтой санааг хуваалцъя.

✨ Та яг одоо хүүхдээ ажиглаад дараах гурван зүйлд дүгнэлт хийгээд үзээрэй.
1. Нүдний хурд дасгал (Нүд ба тархины холболт)
Энэ нь хүүхдийн унших чадвар болон анхаарал төвлөрөлтийн суурь болдог.

Туршилт: Хүүхдийнхээ урд хоёр өөр тоглоом (эсвэл хоёр өөр өнгийн харандаа) бариад, толгойг нь хөдөлгөхгүйгээр зөвхөн нүдээрээ нэгээс нөгөөрүү нь хурдан шилжүүлж харахыг хүсээрэй.

Ажиглах зүйл: Хүүхэд нүдээрээ хөдөлгөж алдалгүй дагуулж харж чадаж байна уу, эсвэл толгойгоо дагуулж хөдөлгөөд байна уу? Нүдний булчингийн энэ хөдөлгөөн нь ирээдүйд ном уншихдаа мөр алдахгүй байх, мэдээллийг хурдан боловсруулах чадварыг илтгэдэг.

2. "Нэг хөл дээрх тэнцвэр" дасгал: (Вестибуляр систем)
Тэнцвэр бол тархины суурь буюу суралцах чадварын тулгуур юм.

Туршилт: Хүүхдээ нэг хөл дээр нь зогсоогоод (хэдэн секунд тэсэхийг нь хараарай). Хэрэв үүнийг саадгүй хийж байвал "Нүдээ аниад нэг хөл дээрээ зогсоод үзээрэй" гээд хэлээрэй.

Ажиглах зүйл: Хүүхэд биеэ хэр удирдаж байна вэ? Тэнцвэр сайн байх тусам тархины анхаарал төвлөрүүлэх хэсэг илүү тогтвортой ажилладаг. Хөдөлгөөний дутагдалтай эсвэл дэлгэц их үздэг хүүхдүүдийн тэнцвэр харьцангуй сул байх талтай.

3. Урвуу заавар дасгал (Гүйцэтгэх функц буюу өөрийгөө хянах чадвар)
Энэ нь хүүхэд өөрийнхөө анхдагч үйлдлийг хянаж, тархиндаа боловсруулж чадаж байгааг харуулдаг.

Туршилт: "Би чамд урвуу заавар өгье. Намайг 'Суу' гэвэл чи 'Босоорой', намайг 'Зогс' гэвэл чи 'Суугаарай'" гэх мэт тоглоом тоглоорой.

Ажиглах зүйл: Хүүхэд хэр хурдан өөрийгөө хянаж, үйлдлээ сольж байна вэ? Энэхүү чадвар нь ирээдүйд сэтгэл хөдлөлөө удирдах, асуудал шийдвэрлэх, логик сэтгэлгээний гол үзүүлэлт болдог. Мөн баруун зүүн тархины хөндлөн холбоос хэр сайн хөгжсөн байгааг харуулна.

Эдгээр дасгалууд нь зүгээр нэг тоглоом биш, хүүхдийн тань мэдрэлийн системийн хөгжил ямар түвшинд байгааг харуулах 'Цонх' юм. Хэрэв аль нэг дээр нь хүүхэд тань хүндрэлтэй байвал бидэнтэй холбогдож, "Хүүхдийн хөгжлийн аудит" хийлгээрэй.

Хүүхдийн хөгжлийн аудит маань манай шинээр гаргаж буй үйлчилгээ учраас 4 сарын 20-оос цагаа өгөөд эхлэнэ.

🌟 Та бүхэн амралтын өдрөө гэр бүлтэйгээ ая тухтай, сайхан өнгөрүүлээрэй.

02/04/2026

02/04/2026

Хүүхдийн үнэлгээний гажуудал:

1. Бодит чадамж ба Үнэлгээний зөрүү:
Хуурамч буюу бодит бус дүнгээс болж хүүхэд “Би сайн байна" гэсэн төсөөлөлтэй болдог ч амьдрал дээрх бодит шалгуур (ЭЕШ, олон улсын шалгалт, ажлын байр) дээр очиход мэдлэгийн хоосон орон зай нь ил гардаг. Энэ нь хүүхдийг гүн хямралд оруулж, өөртөө итгэх итгэлийг нь үгүй хийдэг.

2. Тархины хөгжил:
Сурч мэдэх хүсэл эрмэлзэлгүй болох
хөдөлмөрлөхгүйгээр сайн дүн авч болдог гэдгийг ойлгосон хүүхэд хичээл зүтгэлийн үнэ цэнийг умартаж, асуудлыг шийдвэрлэх чадвар нь хөгжихгүй зогсож, суралцах ур чадвартай холбоотой тархины мэдрэлийн эсүүд хөгжихгүй байх шалтгаан болдог.
3. Ёс зүйн гажуудал:
Бага наснаасаа шударга бус замаар амжилтад хүрч болдог гэх “Нууц мессеж"-ийг авсан хүүхэд ирээдүйд аливаа зүйлийг аргацаах, хууран мэхлэх хандлагатай болохоос гадна нийгэмд шударга ёс байдаг гэдэгт итгэхээ больж, танил тал, авлига хамгийн чухал гэх буруу үзэл төлөвшдөг.

4. Мэргэжил сонголтын алдаа:
Хуурамч дүн дээр үндэслэж мэргэжлээ сонгосон хүүхэд өөрийнхөө жинхэнэ авьяас, сонирхлыг олж харж чаддаггүй. Үр дүнд нь дургүй эсвэл чадахгүй мэргэжлээрээ сурч, цаг хугацаа, хөрөнгө мөнгөөрөө хохирох тохиолдол маш их байна.

👉Харин “Хуурамч дүн” танд хэрхэн нөлөөлсөн нөлөөлсөн вэ?

🎯Хүүхдийн дүн ба тархины хөгжил, танин мэдэхүй, бие бялдар, сэтгэлзүйн бодит хамаарлыг мэдэж, ирээдүйн болоьсролд хэд дахин үржигдэх оновчтой хөрөнгө оруулалт хийхийг хүсвэл “Дүн” гэж бичээрэй. Бид танд мэдээлэл илгээх болно.

31/03/2026

Монгол эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ төлөө юугаа ч харамладаггүй, маш их хичээдэг боловч стратегийн хувьд дараах 5 том алдааг түгээмэл гаргадаг. Эдгээр алдааг засчихвал таны оруулж буй хөрөнгө оруулалт жинхэнэ "Үр ашиг" болж хувирна.

1. Дижитал хүүхэд саатааруулагч буюу тархины хөгжлийн эрсдэл:
Бага насны хүүхдийг хооллохдоо эсвэл саатуулахдаа утас, зурагт үзүүлэх нь хамгийн том "Сөрөг" хөрөнгө оруулалт юм. Дэлгэц хүүхдийн мэдрэлийн системийг хэт цочроож, төвлөрөх чадвар болон хэл ярианы хөгжлийг нь боомилж байгааг анзаардаггүй. Сүүлд нь хэл ярианы засалч, сэтгэл зүйчид хандаж, асар их мөнгө, цаг хугацааг нөхөн сэргээхэд зарцуулах шаардлага гардаг.

2. "Үнэ = Чанар" гэх төөрөгдөл: "Сургуулийн төлбөр өндөр байх тусам хүүхэд сайн хөгжинө" эсвэл хувийн сургуульд л сургана гэж боддог нь хамгийн том алдаа болдог. Хүүхэд өөртөө тохирохгүй орчинд стрессдэж, сурах сонирхол нь буурдаг. Энэ нь гэр бүлийн төсөвт ирж буй "Үр ашиггүй" зардал юм. Учир суралцах ур чадвар нас насандаа бүрэн хөгжсөн хүүхэд ямар ч сургуульд амжилттай суралцдаг.

3. Тархины "Суурь холбоос"-ыг орхигдуулах: Хүүхэд хичээлдээ муу байвал залхуу эсвэл ухаан муутай гэж дүгнэн, нэмэлт давтлагад явуулж эхэлдэг. Академик хоцрогдлын цаана тархины холбоос сул байх, мэдрэхүйн интеграцийн асуудал байж болохыг тооцдоггүй. Суурь асуудлыг засахгүйгээр дээрээс нь мэдээлэл овоолох тусам хүүхэд сурахаас залхаж, өөртөө итгэх итгэлээ алддаг.

4. "Айлын хүүхдүүд төгөлдөр хуурт яваад байгаа учраас, эсвэл одоо л код бичиж сурахгүй бол болохгүй, аль болох багаас нь хэл сургая" гэсэн айдсаар (FOMO) олон дугуйланд бүртгүүлдэг. Хүүхдийн тархины хөгжлийн үе шат, төрөлх өгөгдлийг харгалзахгүйгээр хэт олон чиглэлээр шахдаг. Үр дагавар нь хүүхэд аль ч чиглэлдээ гүнзгийрч чадахгүй, зөвхөн өнгөц мэдлэгтэй болох ба хүүхэд насны хамгийн үнэтэй нөөц болох "Цаг хугацаа" үрэгдэж байдаг.

5. "Диплом төвтэй" боловсрол: Математик, англи хэлний дүнг нэгт тавьж, ирээдүйн ертөнцөд хамгийн чухал болох "Зөөлөн ур чадвар"-ыг дутуу үнэлдэг. Сэтгэл хөдлөлийн оюун ухаан (EQ), асуудал шийдвэрлэх чадвар, өөрийгөө илэрхийлэх болон нийгэмших чадварыг хөгжүүлэхэд хөрөнгө оруулдаггүй. Иймээс хүүхэд сургуулиа онц дүнтэй төгсөх боловч амьдрал дээр гараад бусадтай хамтрах, хүнд нөхцөлд шийдвэр гаргах чадваргүй "Дипломтой ажилгүй" нэгэн болох эрсдэлтэй.

💥Бидний шийдэл: Та хүүхдийн хөгжлийн аудит гэж сонсож байсан уу? Эдгээр алдаанаас зайлсхийхийн тулд "Хүүхдийн хөгжлийн аудит" хийлгэх нь хамгийн ухаалаг алхам юм. Бид таны хүүхдийн хөгжлийг тархи, бие бялдар, нийгэмшихүй, сэтгэл хөдлөл, танин мэдэх гэсэн чиглэлд мэргэжлийн өндөр түвшинд ИЖ БҮРЭН ҮНЭЛГЭЭГ хийж, хөрөнгө оруулалтыг тань хамгийн өндөр өгөөжтэй (ROI) салбарт нь чиглүүлэхэд тусална. Энэ талаар мэдээлэл авахыг хүсвэл "АУДИТ" гэж бичээрэй.

27/03/2026

NeuroSun academy-ийн багшийн ажлын байранд урьж байна.

Тасралтгүй сурч өсөн дэвжиж, карьераа өсгөх сонирхолтой бол манайд хандаарай.

Утас: 99966059

26/03/2026

📱 БАГА НАСНЫ ХҮҮХЭД УТАС АЖИЛЛУУЛЖ СУРАХ НЬ “ГОЦ УХААНЫ” ШИНЖ МӨН ҮҮ?

🥳 Хүүхэд маань утас үзэхээрээ л амар амгалан болчих юм?
👩🏻‍🦰Технологийн эрин үед хоцрогдчихвол яах вэ? гэх мэт эргэлзээ эцэг эх бүрийн дотор бий.

Гэвч үнэн хэрэгтээ бидний "Хөгжил” гэж андуураад байгаа зүйл хүүхдийн маань суурь чадварыг "Унтаа” байдалд оруулж байвал яах вэ?

1. Ялгаа нь юунд байна вэ?

• Технологи ба Бэлэн хэрэглээ:
Дэлгэц бол пассив буюу идэвхгүй хүлээн авалт. Хүүхэд хуруугаа ганц хөдөлгөхөд л өнгө өнгийн дүрс, чанга дуу гарна. Энэ нь тархинд маш их хэмжээний допамин (таашаалын даавар) богино хугацаанд өгдөг ч, сонгомол анхаарал гэж нэрлэгддэг ( хүүхэд хүсээгүй байсан ч төвлөрөх чадвар хичээл , гэрийн даалгавар) анхаарал төвлөрөлтийг үгүй болгодог.

• Суурь чадвар ба Идэвхтэй хөгжил

Бодит тоглоом, барих, мэдрэх, асгах, өрөх үйлдэл нь хүүхдийн нүд-гарны зохицол, орон зайн баримжаа, тэвчээрийг шаарддаг. Энэ бол тархины булчин жинхэнэ ажиллаж буй хэлбэр юм.

2. Бид хүүхдээ "ухаалаг" болгох гэж утас өгдөггүй, харин өөрсдөө "тайван" байх гэж утас өгдөг нь нууц биш. Гэтэл дэлгэцийн өмнө өнгөрүүлсэн 1 цаг бүр хүүхдийн:

• Бусадтай харилцах амьд харилцаа
• Нүдний харааны фокус тогтоц,
• Ойлгох, задлан шинжлэх, нэгтгэх
• Төвлөрөх чадварыг хумсалж байдаг.

🎯🧠Тархи зүгээр л дэлгэц рүү ширтэж байхдаа биш, харин хурууны үзүүр нь ямар нэгэн биетэд хүрч, түүнийг таньж мэдэх гэж оролдох үед хамгийн идэвхтэй хөгждөг.

3. Зохистой харьцааг хэрхэн тогтоох вэ?👉

Технологийг бүрэн хорих боломжгүй ч, "Алтан дүрэм"-ийг баримтлах хэрэгтэй.

❗️🚫0-2 нас: Дижитал дэлгэцээс татгалзах. Энэ насанд тархинд зөвхөн "амьд" харилцаа, хүрэлцэх мэдрэмж хэрэгтэй.

❗️🚫3-аас дээш нас: "20-20-20" зарчим. 20 минут дэлгэц үзсэн бол 20 секунд 6 метрийн цаадахыг харуулж нүдийг нь амраах байх

❗️🚫Үндсэн харьцаа: 80/20. Өдрийн идэвхтэй цагийн 80% нь бодит тоглоом, хөдөлгөөн, ном байх ёстой бол 20% нь хяналттай технологийн хэрэглээ байж болно.

❗️✔️ Эцэг эхчүүддээ хандаж хэлэхэд хүүхэд утасны аппликейшнийг хурдан ажиллуулж сурах нь "гоц ухаан"-ы шинж биш, харин дэлгэц өөрөө хүүхдийн тархийг "Донтуулах" зорилготой загварчлагдсаных юм. Жинхэнэ чадвар шоо өрөх, элсээр тоглох, асуудал шийдвэрлэх, амьд харилцаатай хоорондоо үед л бүрэлддэг.

Chantsaa mentor- Багш, боловсрол судлаач Ц. Чанцалдулам