27/12/2021
📙НИЙТЛЭЛ: ТРАНСФЕРАНС” (шилжүүлэг) ба “КАУНТАР-ТРАНСФЕРАНС” (хариу-шилжүүлэг)
📙НИЙТЛЭЛ: ТРАНСФЕРАНС” (шилжүүлэг) ба “КАУНТАР-ТРАНСФЕРАНС” (хариу-шилжүүлэг)
Сэтгэл зүйн зөвлөгөөнд сэтгэл зүйч үйлчлүүлэгч хоёрын харилцаа амжилттай батжиж, итгэлцэл бүхий холбоо үүсэх үед TRANSFERENCE= трансферанс (Англиар “шилжүүлэг” гэсэн утгатай) ба COUNTER-TRANSFERENCE= каунтар-трансферанс (Англиар “хариу-шилжүүлэг” гэсэн утгатай) үзэгдэл үүсдэг тухай психоаналитик судлаачид болон сэтгэл зүйчид анхааруулдаг. Энэ нь ямар учиртай үзэгдэл вэ? гэвэл тусламж хүсч ирсэн үйлчлүүлэгч сэтгэл зүйчийг өөрийн өнгөрсөн амьдралд байсан хэн нэгэнтэй буюу ихэвчлэн өөрийн ээж, аав, эсвэл ойр дотно хэн нэгэнтэй харьцаж байгаа мэт хандлага үзүүлэхийг “ТРАНСФЕРАНС” (шилжүүлэг) байдал үүсч байна гэж хэлнэ. Үүний хариуд сэтгэл зүйч санамсаргүйгээр буюу өөрөө ч анзааралгүйгээр тухайн хүний харж буй дүрд (ээж, аав, эхнэр, нөхөр, найз) орж, ээж/аав шиг нь, эсвэл дотны найз, эхнэр/нөхөр шиг нь зан үйлдлүүдийг гаргах төлөвтэй байдаг. Өөрөөр хэлбэл, тухайн үйлчлүүлэгч сэтгэл зүйчийгээ өөрийн ээж юм шиг хандлага гаргаж, харьцвал сэтгэл зүйч өөрийн мэдэлгүйгээр өөрийгөө тэрхүү үйлчлүүлэгчийн ээж нь юм шиг мэдэрч, сэтгэл зүйч гэдэг үүргээсээ хазайж ээж хүн шиг биеэ авч явах талтай гэсэн үг. Сэтгэл зүйч ийм зан үйлдэл гаргахыг “КАУНТАР- ТРАНСФЕРАНС” (хариу-шилжүүлэг) гэж нэрлэдэг. Сэтгэл зүйч гэдэг үүрэг, байр сууриа мартах асуудал үүсгэх эрсдэлтэй.
Сэтгэл зүйн зөвлөгөөний явцад заримдаа “ТРАНСФЕРАНС” (шилжүүлэг) ба “КАУНТАР- ТРАНСФЕРАНС” (хариу-шилжүүлэг) -ын үзэгдэл гарах нь байж болох ч гол нь үүнийг анзаарч, таньж, ухаарч, нээлттэй ярилцаж ил болгож, хэлэлцэж шийдсэн тохиолдолд энэ нь асуудал биш юм. Харин сэтгэл зүйч энэхүү “ТРАНСФЕРАНС” (шилжүүлэг) үзэгдлийн тухай ил гаргаж, үйлчлүүлэгчтэй ярилцахгүй, үргэлжлүүлэн дүрд орж явах юм бол асуудал үүсэх болно. Учир нь үйлчлүүлэгч сэтгэл зүйчийг өөрийн өнгөрсөн дэх хэн нэгэн (аав, ээж, эхнэр, нөхөр, найз) юм шиг харах өнцөг хандлагатай байх нь сэтгэл зүйн зөвлөгөөний үр дүнд сайнаар нөлөөлөлдөггүй.
Тухайн сэтгэл зүйч зарим талаараа үйлчлүүлэгчийн ээжтэй адилхан байж болох ч бусад талаараа ялгаатай л хүн байна, тийм ч учраас сэтгэл зүйч үйлчлүүлэгчдээ энэ ялгааг тодорхойлж өгөх нь нэн чухал. Ингэж тухайн үйлчлүүлэгчид ялгааг тодорхойлж өгснөөр сэтгэл зүйч үйлчлүүлэгч хоёрын тэрхүү онцгой сэтгэл зүйн зөвлөгөөний жинхэнэ харилцааг хадгалах боломжийг олгодог. Жишээ нь эмэгтэй сэтгэл зүйч зөвлөгөөний дундуур үйлчлүүлэгч “ТРАНСФЕРАНС” (шилжүүлэг) хийгдэж байгаа байж магадгүйг анзаарвал сэтгэл зүйч нь үйлчлүүлэгчид “Та надтай нөхөр нь эхнэртэйгээ харьцдаг шиг хандаж, харьцаж байгаа юм шиг сэтгэгдэл төрж/санагдаж байна” гэж хэлээд энэ тухай ямар бодолтой, мэдрэмжтэй байгааг нь асууж ярилцаж, асуудлыг илүү тод болгож болно.
Харин та өөрөө ““КАУНТАР- ТРАНСФЕРАНС” (хариу-шилжүүлэг) гаргаж байгааг анзаарсан тохиолдолд жишээлбэл: ”Би яг одоо ээж шиг чинь мэт тийм мэдрэмж төрж байна.” гэж хэлээд цааш энэ тухай хэлэлцэж болно. Гол нь сэтгэл зүйч энэ тохиолдолд тухайн үйлчлүүлэгчийн ээж эсвэл өнгөрсөн амьдралынх нь хэн нэгэн биш гэдгийг анхааралтай болгоомжтойгоор хэлж өөрийгөө тэднээс өөр, ялгаатай, өвөрмөц хүн гэдгийгээ тайлбарлах, сануулах хэрэгтэй.
Энэ мэтчилэн сэтгэл зүйч өөрт төрсөн энэ шилжүүлгийн мэдрэмжийг нээлттэй байдлаар үйлчлүүлэгчид хэлсний үр дүнд зохисгүй хоёрдмол харилцаа цааш үргэлжилгүйгээр энэ асуудлыг шууд хэлэлцэж, шийдвэрлэж болно. Харин сэтгэл зүйч энэхүү “ТРАНСФЕРАНС” (шилжүүлэг) ба “КАУНТАР- ТРАНСФЕРАНС” (хариу-шилжүүлэг) -ын асуудлыг шууд нээлттэйгээр үйлчлүүлэгчид хэлж, хэлэлцэх нь зүйтэй гэж үзэхгүй эсвэл яаж гэдгээ мэдэхгүй, чадахгүй байгаа тохиолдолд энэ асуудлыг супервишн дор (илүү туршлагатай сэтгэл зүйч, бүлэг сэтгэл зүйчийн хамтаар) шийдвэрлэх шаардлагатай.
Заримдаа сэтгэл зүйчид маань энэхүү “ТРАНСФЕРАНС” (шилжүүлэг) ба
“КАУНТАР- ТРАНСФЕРАНС” (хариу-шилжүүлэг) үзэгдэл гарч байгааг анзаардаггүй, эсвэл мэддэггүй. Тийм ч учраас сэтгэл зүйч бүр супервишнд тогтмол хамрагдаж, супервишний тусламжтайгаар зөвлөгөөний явц дунд юу болоод байна, ямар асуудал байгааг илүү дээр таньж мэдэж, асуудлыг шийдвэрлэх зохистой арга замыг хайж олж чаддаг билээ.
Бэлтгэсэн: Хэрэглээний Сэтгэл Судлалын Хүрээлэнгийн сэтгэл зүйч А.Номин
Эх сурвалж: Ном- David, G., Kathryn, G., & Rebecca, Y. F. (2016). Basic personal counselling: a training manual for counsellors. Retrieved from http://ebookcentral.proquest.com
