12/04/2026
✅Өнөөдөр дэлхийн Паркинсоны өдөр
------------------------
✅Жил бүрийн 04-р сарын 11-ний өдөр Доктор Ж Паркинсоны /Dr. J Parkinson/ төрсөн өдрийг Дэлхийн Паркинсоны өдөр болгон тэмдэглэдэг. Энэ өдөр энэхүү өвчний талаарх олон нийтийн мэдлэгийг нэмэгдүүлэх үйл ажиллагаануудыг зохион байгуулж, энэ өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эмчлэх арга замыг эрэлхийлдэг дэлхийн бүхий л эмнэлэгийн байгууллагууд хамтран оролцдог өдөр юм.
✅Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага /WHO/ болон Европын Паркинсоны өвчинтэй тэмцэх нийгэмлэг (EPDA)-ийн хамтын ажиллагааны хүрээнд 1997 онд Дэлхийн Паркинсоны өвчинтэй тэмцэх өдрийг анх удаа тэмдэглэж байжээ. Хоёр байгууллага энэхүү өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эмчилгээний талаархи судалгаа, мэдээлэлд анхаарал хандуулах, дэмжлэг үзүүлэхэд энэ өдрийн зорилгыг чиглүүлдэг. Өнөөдөр энэхүү өдөр нь НҮБ-ын дэмжлэгтэйгээр ДЭМБ-ын тэмдэглэдэг албан ёсны өдрүүдийн нэг болоод байна. Паркинсоны өдрийн бэлгэдэл нь улаан алтанзул цэцэг бөгөөд 9 дэх удаагийн Паркинсоны өдрөөр Люксембургийн бага хурал дээр тогтоожээ.
Английн эмч, эрдэмтэн, доктор Жеймс Паркинсон 1817 онд хэвлэгдсэн "Чичирч буй саажилтын тухай эссе" /An Essay on the Shaking Palsy/ номдоо энэ өвчний талаар анх тайлбарласан. Хэдэн арван жилийн дараа буюу 1870-аад онд энэ өвчнийг Паркинсоны өвчин (заримдаа PD гэж нэрлэдэг) гэж нэрлэсэн. Францын мэдрэлийн эмч Жан Мартин Шарко /Jean Martin Charcot/ доктор Паркинсоны эхлүүлсэн ажлыг үргэлжлүүлэн авч судлаад түүнийг алдаршуулахын тулд ийн нэрлэжээ.
✅Паркинсоны өвчний тархалт дэлхий даяар сүүлийн жилүүдэд хурдацтай нэмэгдэж байна. Дэлхийд 2023 оны байдлаар энэ өвчнөөр 11.67 сая хүн өвчилсөн байна. Эрэгтэйчүүд эмэгтэйчүүдээс 1.5 дахин илүү өвчлөх магадлалтай байна.
Уг өвчний гол шинжид хөдөлгөөний удаашрал, булчингийн хөшингө, салагнаа багтдаг бөгөөд өвчин даамжрах явцад сэтгэн бодох чадвар удаашрах, хөлрөх, нойр муудах, сэтгэхүй өөрчлөгдөх, сэтгэл хөдлөлийн үед нүүр царайны хувирал багасах, юм идэх болон явах, хувцсаа өмсөхдөө хөдөлгөөн хойрго болох, хуруу гарын нарийн хөдөлгөөн шаардсан ажилд эв дүйгүй болох, нүүр царайны хувирал багасах, залгиурын булчингийн агших чадвар буурч, шүлс савирдаг болох гэх мэт өөр шинжүүд нэмэгддэг.
✅🩺👩🏼⚕️Эмчилгээг эрт эхлэх нь чухал тул анхны шинж тэмдэг илэрсэн даруйд мэдрэлийн эмчид хандах хэрэгтэй.