18/05/2026
#АМАН СЕКСЭЭР ЭРЭГТЭЙЧҮҮД #БЗДХ
БЭЛГИЙН ЗАМЫН ХАЛДВАР АВАХ УУ?
Товчхондоо "ТИЙМ"
Эрэгтэй хүн орал с**с (аман с**с) хийх эсвэл хийлгэх үедээ Бэлгийн замаар дамжих халдвар (БЗДХ) авах бүрэн боломжтой.
Орал с**с нь бактер, вирусээр үүсгэгддэг бусад түгээмэл БЗДХ-уудын хувьд маш идэвхтэй дамжих зам болдог.
ҮҮНД:
*ӨНДӨР ЭРСДЭЛТЭЙ БЗДХалдварууд
Зарим төрлийн халдварууд нь салст бүрхэвчинд үржих таатай нөхцөлтэй байдаг тул амны хөндий, хоолой болон бэлэг эрхтний хооронд халдвар хялбархан дамжих орчин болдог.
1.Гонорей ( #ЗАГХҮЙТЭН): Орал с**сээр р хамгийн түгээмэл дамждаг БЗДХ-ын нэг. Хэрэв бэлгийн хамтрагч нь хоолойн гонорей- заг хүйтний халдвартай бол эрэгтэй хүний бэлэг эрхтэнд халдвар дамжуулах боломжтой бөгөөд үүний эсрэгээр ч дамжих эрсдэлтэй. Хоолойн гонорей нь ихэвчлэн ямар нэгэн шинж тэмдэггүй байдаг ч маш их халдвартай байдаг.
2, Хламидия: Гонорейтой адил хламидийн халдвар нь орал с**сээр дамжин хоолой эсвэл шээсний сүвийг халдварлуулж болно. Халдвар дамжих магадлал нь гонорейг бодвол үл ялиг бага боловч маш түгээмэл.
3. Энгийн герпес - хомхойн вирус (HSV-1 ба HSV-2):
HSV-1: (ихэвчлэн амны уруул дээр гардаг хомхой) нь хамтрагчийн амнаас эрэгтэй хүний бэлэг эрхтэнд хялбархан халдварлаж, бэлэг эрхтний герпес үүсгэдэг.
HSV-2 -(ихэвчлэн бэлэг эрхтний герпес) нь бэлэг эрхтнээс хамтрагчийн амны хөндийд дамжих боломжтой.
АНХААРАУУЛГА: Халдвар нь ямар нэгэн ил харагдах шарх, цэврүү байхгүй үед ч дамжих чадвартай байдаг. Шинж тэмдэггүй вирус ялгарах үе гэж байдаг.
4. Тэмбүү (Сифилис): Энэхүү бактер нь тэмбүүгийн шархтай (шанкр) шууд хавьтах үед дамждаг. Шарх нь бэлэг эрхтэн, анус, уруул эсвэл амны хөндийн дотор байрлаж болно.
5. Хүний хөхөнцөр вирүс (ХПВ / Human Papilloma Virus): ХПВ нь арьс арьсаар шүргэлцэх үед маш амархан халдварладаг. Орал с**сээр ХПВ-ийн халдвар авах нь бэлэг эрхтний үү үүсгэх, эсвэл хожмоо амны хөндий,хоолой залгиурын болон шулуун гэдэсний хорт хавдарт хүргэх эрсдэлтэй.
** Бага эрсдэлтэй ч халдварлах боломжтой БЗДХ-ууд
1. ХДХВ (HIV):** Орал с**сээ р ХДХВ-ийн халдвар авах эрсдэл бага боловч огт байхгүй гэсэн үг биш юм. Халдвар дамжихад вирүсийн өндөр ачаалалтай биеийн шингэн (үрийн шингэн, үтрээний шүүрэл эсвэл цус) нөгөө хүнийхээ амны хөндий эсвэл бэлэг эрхтний арьсны ил шарх, буйлны цус алдалт, эсвэл үл үзэгдэх жижиг шалбархайгаар дамжин цусанд орох шаардлагатай болно.
2.Гепатит А, В, С: Гепатит В вирүс нь үрийн шингэн эсвэл шүлсээр дамжин орал с**сээр халдварлах боломжтой. Гепатит А нь ихэвчлэн ам-анусны хавьтлын үед л эрсдэл өндөртэйг.
*** 3. Эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг хүчин зүйлс
1. Үрийн шингэн гадагшлах: Эрэгтэй хүнд орал с**с хийж буй хүн үрийн шингэнийг амандаа авсан тохиолдолд хламиди болон ХДХВ-ийн халдвар авах эрсдэл нэмэгддэг.
2. Амны хөндийн эрүүл мэнд муу байх: Бэлгийн харьцаанд орохоос өмнөхөн буйлнаас цус гарах, ам гэмтэх (афтын шарх), шүдний эмчилгээ хийлгэсэн байх, шүдээ ширүүн сойздох эсвэл утсаар цэвэрлэх зэрэг нь халдвар цусанд орох нээлттэй замыг үүсгэдэг.
3. Бэлэг эрхэн орчмын арьсны гэмтэл.: Үс хусахдаа арьсаа гэмтээх, үрэлт эсвэл өөр төрлийн халдварын улмаас үүссэн зүсэгдэлт, шалбархай, шархлаа нь бактер болон вирүс арьсны хамгаалалтын давхаргыг нэвтрэх эрдслэийг нэмэгдүүлнэ.
****. Урьдчилан сэргийлэх аргууд
Хэрэв та эсвэл таны хамтрагч эдгээр эрсдэлийг хамгийн бага түвшинд байлгахыг хүсэж байвал дараах хамгаалалтын болон шинжилгээний аргуудыг анхаарна уу:
>Бэлгэвч хэрэглэх: Бэлэг эрхтэнд орал с**с хийх үед тослоггүй эсвэл анхилуун үнэртэй латекс/полиуретан бэлгэвч хэрэглэх нь бактерийн БЗДХ-аас маш үр дүнтэй сэргийлж, вирусийн дамжилтыг бууруулдаг.
>Сексээс өмнөхөн шүдээ сойздон угаахаас зайлсхийх:
Амны хөндийд үл үзэгдэх жижиг шалбархай үүсэхээс сэргийлж, орал с**с хийхийн өмнөхөн шүдээ сойздох эсвэл утсаар цэвэрлэхээс татгалзах хэрэгтэй. Ам зайлах уусмал нь илүү аюулгүй хувилбар боловч БЗДХ-аас сэргийлж чадахгүй гэдгийг анхаарна уу.
хамгийн найдвартай АРГА БОЛ ШИНЖИЛГЭЭНД ХАМРАГДАХ_
бэлгийн нэг л хамтрагчтай байх юм.
* **Тогтмол шинжилгээ өгөх:** Хоолойн хламиди болон гонорейн халдварууд ихэвчлэн шинж тэмдэггүй байдаг тул шээсний энгийн шинжилгээгээр илрэхгүй байх магадлалтай. Хэрэв орал с**с тогтмол хийдэг бол урьдчилан сэргийлэх БЗДХ-ын үзлэгийн үеэр эмчээс **амны хөндий/хоолойн арчдасын шинжилгээг** тусгайлан авч өгч болно.