20/03/2020
Хүүхэд тань МЭДРЭМЖЭЭ зөвөөр илэрхийлж чадаж байна уу?
⁉️Мэдрэмж гэж юуг хэлэх вэ?
Бид 5 мэдрэхүйгээрээ аливааг хүртэж, мэдэрдэг. Тэр мэдэрсэн мэдрэмжээ сэтгэл хөдлөлөөрөө илэрхийлдэг. Тэгэхээр МЭДРЭМЖ бол СЭТГЭЛ ХӨДЛӨЛ гэж ойлгож болно.
👧Хүүхэд ч бас томчуудтай адил сэтгэл хөдлөлтэй байдаг. Тэд уурладаг, баярладаг, сандардаг, айдаг, гомддог, гайхдаг. Хүүхдүүд сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлэх үгсийн сан дутмаг байдаг. Үүнээсээ болоод тэд ямар мэдрэмж төрөөд байгаагаа ҮГЭЭР илэрхийлж чадахгүй, уурлаж уйлах гэх мэт сөргөөр гаргадаг байна.
ТА ХЭРХЭН ЯАЖ ХҮҮХДЭДЭЭ ТУСЛАХ ВЭ?
Эцэг эхүүд хүүхдийнхээ сэтгэл хөдлөлөө ойлгох, илэрхийлэхэд нь тусламж чадна. Үүнд:
1. Өөрт нь мэдрэгдэж байгаа сэтгэл хөдлөлийн талаар яриулж, хамтдаа нэр өгч сэтгэл хөдлөлөө таньж ойлгоход нь туслах. Жишээ нь: Та хүүхдэдээ сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлэх үгсийг хэлж өгсөнөөр хүүхдийн мэдрэмжээ тайлбарлах үгсийн сан нэмэгдэнэ.
2. ЭЕРЭГ болон СӨРӨГ мэдрэмжүүдийн ялгааг та хүүхдэдээ тайлбарлаж өгөх хэрэгтэй. Аль нь зохистой, аль нь зохисгүй талаар ярилцах. Жишээ нь: тэвдэх мэдрэмжийг цаг хугацаа давчуу үед ихэвчлэн мэдэрдэг, айх мэдрэмжээс ялгаатай нь тэвдсэн үе бүхэн таагүй зүйлээс болдоггүй гэх мэтээр ЯЛГААГ нь тайлбарлах.
3. Өөртөө болон бусдад мэдрэгдсэн мэдрэмжийг өөрөөр нь таниулах боломж гаргаж өгөх. Жишээ нь: Дүү нь сая ширээнд толгойгоо цохичихсон, чиний бодлоор дүүд нь ямар байгаа бол? гэх мэтээр асуух.
4. Хүүхэддээ зориудаар МЭДРЭМЖЭЭ ТАЙЛБАРЛАЖ, ЯАЖ ХАРИУ ҮЙЛДЭЛ ҮЗҮҮЛЭХ талаар зааж өгөх. Жишээ нь: Та өөртөө тохиолдсон явдлыг тайлбарлаж, ярьж өгөх. "Өглөө чамайг хивсэн дээр ундаа асгахад ээж/аав/ нь уурласан, миний ямар царай гаргасныг санаж байна уу? Чи тийм царай гаргаж чадах уу?" гэх мэтээр ярих. Үүний дараагаар сэтгэл хөдлөлөө яаж даван туулсанаа мөн хуваалцахаа мартваа. "Ээж/аав/ нь уурлах үедээ эхлээд 3 секунд гүнзгий амьсгаа авдаг." гэх мэтээр зориуд заах.
5. Гэр бүл, найз нөхөд, өөрийнх нь зүгээс сэтгэл хөдлөлөө яавал бусдад нийцтэйгээр илэрхийлэх талаар тайлбарлаж өгөх. Жишээ нь: Заримдаа ах нь хичээлдээ таагүй дүн аваад уйлдаг, тэр үед ах нь юу хийх хэрэгтэй вэ? гэж асуун тайлбарлуулах хэрэгтэй.
6. Ямар ч үед сэтгэл хөдлөлөө эерэгээр, зөвөөр илэрхийлэх дасгал, өөр бусад шинэ аргуудад сургах. Хүүхдэд тань нэг өдөрт олон үйл явдал тохиолдож байгаа энэ бүхэнтэй холбоотойгоор илэрсэн сэтгэл хөдлөл, мэдрэмжийг хуваалцах нь эцэг эхчүүдийн хувьд том үүрэг юм.
‼️АНХААРАХ ЗҮЙЛС:
- Хүүхдийнхээ насны онцлогт тохируулан, тэднийг ойлгоход хялбар байдлаар мэдрэмжийг нь тайлбарлаж өгөх. Зурагт ном, бичлэг гэх мэт.
- Хүүхдэдээ УРАМ, ЗОРИГ өгөх. Мэдрэмжээ хуваалцаж байгаад нь хүүдээ/охиндоо УРАМ өгөх.
- Та ч бас хүүхдэдээ юу мэдэрч байгаагаа хуваалцаж байгаарай.