24/11/2025
Abubuwan da Ke Jawo Zubar Jini Daga Hanci ko Baki
Zubar jini daga hanci (Epistaxis) da zubar jini daga baki suna da dalilai daban-daban, waɗanda s**a rabu zuwa dalilai na yau da kullum marasa haɗari da kuma dalilai masu buƙatar kulawar likita cikin gaggawa.
1. Dalilai Masu Jawo Zubar Jini Daga Hanci (Nosebleed)
Mafi yawan zubewar jini daga hanci na faruwa ne a gaban hancin, wanda ake kira Anterior Nosebleed, kuma suna da sauƙin dakatarwa.
Dalilai Na Yau Da Kullum:
• Bushewar Iska (Dry Air): Yanayin zafi da bushewa, musamman a cikin hunturu ko cikin ɗaki mai AC, na iya busar da fatar cikin hanci (mucosa) har ta fashe, sai jini ya zubo.
• Shigar Da Yatsa Cikin Hanci Ko Karcewa (Nose Picking/Trauma): Wannan shine dalili na ɗaya, musamman ga yara, saboda rauni ne kai tsaye ga jijiyoyin jini na hanci.
• Rauni (Injury): Wani abu ya buge hanci ko faɗuwa.
• Sanyin Mura Ko Ciwon Hanci (Colds or Sinusitis): Yawan atishawa, tari, ko hura hanci da ƙarfi na iya sa jijiyoyin cikin hanci su fashe.
• Magungunan Hanci (Nasal Sprays): Yawan amfani da wasu magungunan feshi na hanci na iya busar da fatar.
Dalilai Masu Nuna Babbar Matsala (ko na Baya/Posterior):
• Hawan Jini (High Blood Pressure - Hypertension): Matuƙar hawan jini na iya fashe jijiyoyin jini a cikin hanci, kuma sau da yawa wannan na faruwa ne a bayan hanci (Posterior Nosebleed) wanda yake da wuya a dakatar.
• Magungunan Rage Kauri Jini (Blood Thinners): Magunguna k**ar Aspirin, Warfarin, ko Abubuwan hana Daskarewar Jini (Anticoagulants) na iya sa jini ya daɗe kafin ya daskare, yana haifar da zubar jini mai yawa.
• Matsalolin Daskarewar Jini (Clotting Disorders): Cututtuka k**ar Hemophilia ko Platelet disorders na sa jiki ya kasa daskare jini yadda ya k**ata.
• Ƙari a Cikin Hanci (Tumors/Polyps): Wani lokaci, samuwar wani abu ba na al'ada ba a cikin hanci na iya haifar da zubar jini.
2. Dalilai Masu Jawo Zubar Jini Daga Baki (Oral Bleeding)
Zubar jini daga baki na iya fitowa daga gumi, haƙora, harshe, ko kuma daga zurfafa (makogwaro, huhu, ko ciki).
Daga Yankin Baki da Haƙora:
• Ciwon Gumi (Gingivitis/Periodontitis): Kumburi da kamuwa da cuta na gumi sune dalilai na farko. Gumi mai kumburi yana jini cikin sauƙi lokacin da ake goge haƙora ko tauna abinci mai wuya.
• Rauni ko Fashewar Haƙori: Rauni kai tsaye ga lebe, harshe, ko ciwon haƙori da ya fashe zai iya sa jini ya zubo.
• Bayan Aikin Cire Haƙori (Post-Extraction): Al'ada ce a ga ɗan jini bayan an cire haƙori har zuwa awanni 24.
• Karcewar Cikin Baki: Tauna harshe ko cikin kunci, ko yankan wani abu mai kaifi.
Daga Cikin Jiki (Dalilai Masu Haɗari):
Zubar jini daga ciki yana nufin cewa jinin yana fitowa ne daga makogwaro, huhu, ko ciki. Ana buƙatar ganin likita da gaggawa.
A. Tari Da Jini (Hemoptysis - Daga Huhu/Makogwaro):
Wannan jini ne mai haske, mai kumfa wanda yake fitowa tare da tari. Dalilai sun haɗa da:
• Ciwo Mai Tsanani a Huhu: Cututtukan Huhun Tasha (Pneumonia) ko Cutar Tarin Fuka (Tuberculosis - TB).
• Cututtukan Makogwaro: Ciwon Tonsils ko laryngitis.
• Lalacewar Huhu: Ciwon Huhu (Lung Cancer) ko Cututtukan da ke lalata hanyoyin iska (Bronchiectasis).
B. Amae Da Jini (Hematemesis - Daga Ciki/Esophagus):
Wannan jini ne mai duhu, k**ar kofi, kuma yana fitowa ne tare da amai. Dalilai sun haɗa da:
• Ulcer na Ciki (Stomach Ulcer): Raunuka a cikin bangon ciki na iya zubda jini.
• Matsalolin Hanta: Wani lokaci lalacewar hanta na haifar da jijiyoyin cikin maƙogwaro su kumbura (Esophageal Varices) wanda zai iya fashewa ya yi zubar jini mai yawa.
• Kansar Ciki (Stomach Cancer).
• Rauni a Maƙogwaro (Mallory-Weiss Tear): Ƴar fashewa a maƙogwaro sanadiyyar amai mai tsanani.
Lura Mai Muhimmanci:
Idan zubar jinin bai daina ba bayan mintuna 15 na danna hancin, ko kuma idan jinin da ake zubarwa daga baki yana da yawa, mai duhu, ko kuma ana amai ko tari da shi, Dole ne a gaggauta ganin Likita.