14/01/2026
“Ik ben overprikkeld omdat ik hooggevoelig ben” – of is het andersom?
Vaak hoor ik mensen zeggen:
“Ik ben overprikkeld omdat ik hooggevoelig ben.”
of
“Ik kan niet tegen prikkels, want ik ben hooggevoelig.”
Het klinkt logisch. En het geeft houvast.
Maar wat hier vaak ongemerkt gebeurt, is dat het gevolg wordt verward met de oorzaak.
Overprikkeling is geen bewijs van een vaststaande eigenschap.
Het is een signaal van een zenuwstelsel dat te veel moet verwerken zonder voldoende herstel of veiligheid.
Prikkels zijn zelden het probleem
Prikkels horen bij het leven. Geluid, licht, mensen, emoties, informatie.
De vraag is niet of er prikkels zijn, maar hoe het zenuwstelsel ze kan verwerken.
Wanneer een systeem voldoende gereguleerd is, kunnen er veel prikkels worden waargenomen zonder dat dit leidt tot uitputting.
Wanneer een systeem langdurig op scherp staat, voelt zelfs weinig al snel als te veel.
Dat verschil zit niet in persoonlijkheid,
maar in draagkracht.
Een zenuwstelsel dat geen rust kent
Veel mensen die zichzelf als hooggevoelig beschrijven, hebben een zenuwstelsel dat:
• voortdurend scant
• weinig echte rust ervaart
• alert blijft, ook wanneer dat niet meer nodig is
Niet omdat ze zwak zijn.
Maar omdat hun systeem ooit heeft geleerd dat opletten belangrijk was.
Overprikkeling is dan geen eigenschap, maar een logisch gevolg van langdurige activatie.
Waarom het label soms in de weg staat
Het woord hooggevoelig kan erkenning geven.
Eindelijk een verklaring voor wat je ervaart.
Maar het kan ook onbedoeld iets vastzetten:
“Zo ben ik nu eenmaal.”
Daardoor verschuift de aandacht weg van de werkelijke vraag:
👉 Wat heeft mijn zenuwstelsel nodig om te ontlasten en te herstellen?
Niet minder voelen.
Maar meer veiligheid.
Wat er verandert wanneer veiligheid toeneemt
In mijn werk zie ik het keer op keer:
wanneer regulatie toeneemt, verandert ook de verhouding tot prikkels.
Mensen raken minder snel overspoeld.
Kunnen beter begrenzen.
Herstellen sneller na intensiteit.
Niet omdat ze minder gevoelig worden,
maar omdat hun lichaam niet meer continu hoeft te overleven.
Van identiteit naar ervaring
De verschuiving die hier nodig is, is subtiel maar wezenlijk:
van “ik bén hooggevoelig”
naar “mijn zenuwstelsel staat vaak onder hoge spanning.”
Dat opent ruimte.
Voor keuze.
Voor herstel.
Voor verandering.
Overprikkeling is geen persoonlijk tekort.
Het is een uitnodiging om te luisteren naar wat het lichaam nodig heeft.
—
Pauline Trum
Trauma therapeut