03/03/2026
Uitchecken…
Vandaag had ik het met een cliënt over het vaak onzichtbare moment van uitchecken.
In het proces van gedragsverandering is er eerst een fase waarin motivatie en plannen centraal staan. De wil om te veranderen is groot. Je voelt energie, hoop en richting. De eerste successen dienen zich aan en voorzichtig ontstaat er een gevoel van grip en verbondenheid.
Maar ergens in de schaduw ligt iets op de loer.
Op een moment van vermoeidheid, spanning, stress, ongemak of drukte dient zich iets bekends aan. Iets wat niet direct verkeerd voelt. Er is al zoveel gaande, dat je er weinig aandacht aan schenkt. En voor nu kies je ervoor om gewoon even verder te scrollen op je telefoon.
En dan, op een dag, begint het te wringen.
Je plannen worden niet meer zo consequent uitgevoerd als in het begin. In je hoofd ben je er nog steeds mee bezig. Je probeert echt goede keuzes te maken. En toch… sluipt er iets in.
De tijd gaat verder. Je herinnert je nog hoe het voelde toen alles beter leek te gaan. Toen je je verbonden voelde en ‘on top of your game’.
Maar langzaam dienen zich andere signalen aan: vermoeidheid, onrust, overprikkeling. Misschien trek je je wat terug. Misschien voel je je afgescheiden of zelfs leeg.
Gezonde en helpende acties zijn – tegen beter weten in – stilzwijgend uit je dag verdwenen.
En opeens bevind je je op een bekende plek.
De plek waarvan je weken of maanden geleden nog dacht: daar wil ik niet meer zijn.
Wat is er gebeurd?
Deze tussenruimte is de ruimte van uitchecken (ook wel dissociatie genoemd).
Een psychologische staat van verlaagd bewustzijn, waarin je wat losser komt te staan van je gedachten, gevoelens, lijf of omgeving.
Bij een dissociatieve stoornis spreken we over psychiatrie.
Maar de lichtere vormen kennen we allemaal.
Je rijdt naar huis na een werkdag en schrikt als je bijna thuis bent:
Hè? Hoe ben ik hier gekomen? Heb ik een stuk gemist?
In gedragsverandering dient deze fase zich bijna altijd ergens aan.
Verdekt, in automatische patronen van denken, voelen en doen.
Juist omdat ze bekend en vertrouwd zijn, blijven ze vaak onopgemerkt.
En precies hier ligt vaak de sleutel tot succes.
...lees verder in de comments!
