11/05/2017
Diabetes Type 2 en Onychomycose/Dermatomycose aan de voet: is er een relatie?
Schimmelinfecties van de nagel komen veel voor ook bij mensen die verder gezond zijn. Heeft het hebben van Diabetes type 2 invloed op het ontstaan van onychomycose aan de teennagels? In januari verscheen er in het wetenschappelijke internationale medische tijdschrift “Dermatology” een interessant artikel over dit onderwerp
Door Mischa P.M. Nagel
Voorafgaand aan deze studie was op basis van eerdere onderzoeken reeds vastgesteld dat mensen die lijden aan diabetes wegens een gecompromitteerde afweersysteem en verstoorde bloedcirculatie een verhoogd risico hebben op een schimmelinfectie aan de huid of nagel van de voet.
Deze studie heeft betrekking op het bepalen van prevalenties dermatomycose en onychomycose aan de voet van patiënten die lijden aan diabetes type 2.
Deelnemende populaties werden gedefinieerd volgens de hemoglobine-A1C-spiegels van ≥6,5% voor de diabetesgroep en ≤5,7% voor controlepopulatie. Er werden in totaal 600 diabetespatiënten geïncludeerd en 152 mensen die als gezond werden gedefinieerd. Iedereen werd onderzocht op de aanwezigheid van Onychomycose en/of Dermatomycose, associatie met leeftijd, geslacht, bloedglucosegehalte, duur van de diabetes en het serum lipide profiel. Verder werd onderzocht of de deelnemers gevoelig waren voor het gebruik van orale anti- mycotica.
Bij 85 van de diabetespatiënten werd onychomycose of dermatomycose vastgesteld tegenover 9 in de controlegroep (afwijkingspercentage = 0,006). De ontwikkeling van onychomycose of dermatomycose was behalve het hebben van diabetes 2 verder significant gerelateerd aan het toenemende leeftijd en mannelijk geslacht*. Hoewel de meest voorkomende schimmels dermatofieten* waren, werden ook non-dermatofieten* infecties vastgesteld. Terbinafine was het meest effectieve geneesmiddel tegen dermatofyten, maar dit geldt niet voor non-dermatofieten isolaten middels toepassing van antimycotische gevoeligheidstesten. De meest voorkomende soort schimmel is de Trychophyton Rubrum
*Dermatofieten zijn schimmels die de epidermis of de nagels invaderen en daar ook blijven. Hun primaire voedingsbron is Keratine. Zij kunnen nooit migreren naar de Dermis omdat het bloedserum stoffen bevat waar deze schimmels niet tegen kunnen.
*Non-dermatofieten kunnen wel migreren naar de dermis en derhalve een systemische infectie uitlokken echter alleen bij die patiënten waarbij de afweer ernstig gecompromitteerd is. Is er enige afweer dan is migratie van de epidermis naar de dermis al gauw onmogelijk.
*Mannen hebben een andere subcutane vetlaag dan vrouwen. Hierdoor hebben mannen een vochtigere huid dan vrouwen en bieden een aantrekkelijke omgeving voor schimmels om te infecteren.
Het feit dat er bij diabetespatiënten ook non-dermatofieten infecties worden vastgesteld is een belangrijke waarneming omdat patiënten in een voortschrijdende fase van diabetes ernstige immuundeficiënties kunnen ontwikkelen waardoor non-dermatofieten infecties complicaties kunnen vormen. Een juiste diagnostiek is zeker bij diabetespatiënten van groot belang. Nog belangrijker voor de voetzorgverlener is een goede communicatie hierover met de specialist en/of de huisarts.
Zelf testen brengen hier geen uitkomst omdat deze testen alleen dermatofieten aantonen. 15% van de schimmelinfecties wordt hiermede gemist. Voor deze diagnostiek is een PCR techniek in een laboratorium vereist.
Bron:
Int J Dermatol. 2017 Jan;56(1):68-74. doi: 10.1111/ijd.13402. Epub 2016 Sep 26.
2014 rapportage Laboratorium voor Medische Microbiologie Universiteit van Nijmegen
Schimmels in de praktijk 2016 Mischa Nagel
