23/12/2025
Có một thứ trong mỗi chúng ta, không ồn ào nhưng rất dai dẳng. Nó không đánh ta ngã ngay lập tức, mà mài mòn ta từng chút một. Người ta gọi nó là cái tôi. Nguy hiểm ở chỗ, cái tôi hiếm khi xuất hiện với bộ mặt xấu xí. Nó thường khoác lên mình những cái tên rất đẹp: tự trọng, bảo vệ bản thân, không để ai xem thường. Và vì không nhận ra, ta để nó dẫn đường, trong khi nghĩ rằng mình đang sống đúng.
Cái tôi khiến ta khó lắng nghe. Khi ai đó góp ý, ta không nghe điều họ nói, mà nghe xem họ đang đánh giá mình thế nào. Ta phản ứng nhanh hơn suy nghĩ, vội vàng phòng thủ, vội vàng chứng minh mình đúng. Không phải vì ta hiểu rõ chân lý, mà vì ta sợ bị xem là sai. Dần dần, ta không còn học hỏi, chỉ còn bảo vệ hình ảnh của mình trong mắt người khác.
Cái tôi cũng khiến ta dễ tổn thương hơn ta tưởng. Một lời nói vô tình cũng đủ làm ta buồn cả ngày. Một ánh nhìn không như mong đợi cũng đủ làm ta suy diễn. Ta nghĩ mình mạnh mẽ, nhưng thực ra ta đang rất mong manh, vì giá trị bản thân được đặt quá nhiều vào việc người khác nghĩ gì về mình. Khi cái tôi lớn lên, sự bình an nhỏ lại.
Trong các mối quan hệ, cái tôi âm thầm phá hủy nhiều điều đẹp đẽ. Nó khiến ta hơn thua trong lời nói, cố giành phần đúng, phần thắng. Ta muốn được công nhận hơn là muốn được hiểu. Ta sẵn sàng làm đau người khác, miễn là mình không thua. Rồi đến một lúc nhìn lại, ta thắng trong tranh cãi, nhưng thua trong tình cảm. Có những mối quan hệ không tan vỡ vì hết thương, mà vì hai cái tôi không ai chịu đặt xuống.
Cái tôi còn nguy hiểm ở chỗ, nó ngăn ta chạm vào chính mình. Khi mọi thứ không ổn, thay vì nhìn lại bên trong, ta đổ lỗi ra ngoài. Ta cho rằng hoàn cảnh sai, người khác sai, cuộc đời bất công. Nhưng càng đổ lỗi, ta càng xa mình. Cái tôi không muốn ta yếu đuối, không muốn ta thừa nhận mình đang mệt, đang sợ, đang lạc lối. Và vì thế, ta cứ mạnh mẽ giả tạo, trong khi bên trong ngày càng cạn kiệt.
Chữa lành không phải là tiêu diệt cái tôi. Điều đó là không thể. Chữa lành là nhận ra nó, và không để nó nắm quyền điều khiển. Là khi ta dám nói: “Ừ, mình sai thật.” Là khi ta không cần lúc nào cũng phải hơn người khác. Là khi ta hiểu rằng, buông xuống một chút tự ái không làm ta nhỏ lại, mà làm lòng ta rộng ra.
Khi cái tôi dịu lại, ta bắt đầu nghe được nhiều hơn, hiểu được sâu hơn. Ta không còn cần chứng minh mình là ai, vì ta đã ở yên với chính mình. Ta không dễ bị tổn thương bởi lời nói bên ngoài, vì giá trị của ta không còn phụ thuộc vào ánh nhìn của người khác. Và kỳ lạ thay, khi ta bớt bảo vệ mình, ta lại an toàn hơn.
Nếu hôm nay bạn thấy mình hay căng thẳng, dễ phản ứng, dễ tổn thương, có thể không phải vì bạn yếu, mà vì cái tôi đang quá mệt. Hãy cho nó được nghỉ ngơi. Không cần phải đúng trong mọi câu chuyện. Không cần phải thắng trong mọi cuộc đối thoại. Có những lúc, đặt cái tôi xuống… chính là cách dịu dàng nhất để trở về với bình an.
̂nbằngcảmxúc