Het Maashuis

15/04/2026

Wij hebben voor het schooljaar 2026-2027 een stageplek voor een derdejaars student hbo of mbo niveau 4!
Voor meer informatie zie: https://maashuis.nl/vacatures

02/04/2026

Vandaag, 2 april, is het Wereld Autisme Dag!

Een dag waarop autisme wereldwijd in de schijnwerpers staat. Deze dag is bedoeld om iedereen bewust te maken van wat autisme eigenlijk is.

De Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) en het Autisme Fonds organiseren rond deze dag de Autismeweek: een hele week met activiteiten over autisme en voor mensen met autisme, hun familie en alle andere belangstellenden.

https://www.autisme.nl/2026/03/02/nva-autismeweek-2026-wat-is-rust-voor-jou/

01/04/2026

April 2026

Eerste hulp bij ASS: Rust, ruimte en tijd

In de week waarin wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor autisme, denkt Nicole na over wat misschien wel het allerbelangrijkste is: rust, ruimte en tijd. Want in onze snelle wereld ligt overprikkeling altijd op de loer.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis.

Morgen is het Wereld Autisme Dag en die valt middenin de landelijke Autismeweek. Het thema draait om de vraag: wat is rust voor jou? Omdat rust en het volgen van een eigen tempo cruciaal zijn als je autisme hebt. Je merkt het meteen als daarin iets niet goed gaat. Het gedrag verandert: héél druk of juist heel stil. Ontploffen om niks, ergens mee gooien, huilen of niet meer kunnen stoppen met lachen. Overprikkeling heeft veel gezichten. Veroordeel gedrag niet, bied rust, ruimte en tijd. Later kun je bespreken wat er gebeurde. Vergeet niet: je kind wíl niet over grenzen gaan, het kán even niet anders.

Duidelijke afspraken

In Het Maashuis weten we dat het moment van uit school komen echt zo’n schakelmoment is dat vraagt om rust, ruimte en tijd. Want school betekent véél prikkels. Voor de een is rust even zitten met een Donald Duck of juist springen op de trampoline, de ander wil praten om het praten. We geven een tijdlimiet. Dan zeg ik: we praten 5 minuten en dan stoppen we. Duidelijke afspraken en grenzen geven houvast. Ga maar even springen, ik kom over 10 minuten bij je. Maak duidelijk wanneer je er weer voor ze bent. Het lijkt er misschien niet op, maar ze willen graag in contact blijven.

Even levelen

Ik zeg: klopt het dat je moe bent? Ik vraag niet: waarom kijk je zo boos. De jongen zegt: tja, een uur verschil. Ik antwoord: oh, de zomertijd, ik begrijp het. Even levelen noem ik dat; uitwisselen, begrip tonen en afstemmen. Nooit te lang. Maximaal een minuut of vijf praten is genoeg. In dit geval was een halve minuut al voldoende.

Mindmap

Als er meer aan de hand lijkt, vraag ik: wat zit er allemaal in je hoofd? Dan maken we samen een mindmap; ik schrijf alle woorden op die voorbij komen. Visualiseren helpt. Ik zeg erbij: door het zichtbaar te maken gaat het vanzelf uit je hoofd. En dan vraag ik: wat blijft vooral in je hoofd zitten? Want hoofd- en bijzaken onderscheiden is niet zo eenvoudig. Samen zetten we het op een rij. En dan volgt meestal vanzelf wat er meer en wat er minder toe doet. Wat écht moet en wat niet. Je woordkeuze is belangrijk. Probeer concreet te zijn. Dus ik zeg: zullen we samen een plan maken. In plaats van: zullen we even praten.

Samen onderzoeken

Zo onderzoek je samen wat het onderliggende verhaal is. Want daar heeft iemand met autisme meer hulp bij nodig. En zo leert een kind gaandeweg hoe het dit zelf aan kan pakken. En als alles teveel is: leg de lat heel laag. Blijf zelf kalm. Zeg bijvoorbeeld: je hoeft niet aan tafel mee te eten. Ga maar naar je kamer. Ik kom over een halfuur bij je. Doe wat bij jouw kind past. Leg de lat ook laag als je zelf je dag niet hebt. Want dat voelt deze doelgroep vaak als eerste.

Perfect zijn bestaat niet

Het vraagt nogal wat van ouders: dat je je kind goed kent, dat je zelf rustig blijft, dat je de tijd neemt. Je denkt dat je het allemaal perfect moet doen. Maar dat bestaat niet. Het is goed om tegen je kind te zeggen: ik heb mijn dag niet, ik ben te ongeduldig. Zo leert het wat het betekent om menselijk te zijn. Dat het zelf ook niet perfect hoeft te zijn.

Het is een hectische tijd; er gebeurt veel en we moeten veel. Maak zelf ook eens zo’n mindmap. En bepaal wat er écht toe doet. Gun jezelf ook iets meer rust, ruimte en tijd. Dan blijkt vaak meer te kunnen dan je denkt.

Nicole

14/01/2026

Hoera!
Vandaag bestaat Het Maashuis 15 jaar!

In 15 jaar hebben wij een mooie plek mogen creëren voor kinderen en jongeren met autisme, waar ze zichzelf kunnen zijn, zich begrepen voelen en daardoor weer stapjes durven zetten.

Wij zijn trots op deze mijlpaal!

03/12/2025

December 2025

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: Altijd hetzelfde

Als je autisme hebt, is het een belangrijk houvast: doen of zeggen wat je gewend bent. Óók als de situatie eigenlijk om iets anders vraagt. Dit kan misverstanden veroorzaken. Het is nuttig om dit te herkennen. Hoe, dat lees je hier.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis.

‘Met mijn moeder praat ik altijd over wat mij dwarszit, vertelt een jongere. Ik vraag hem: zit jou dan zoveel dwars? Daar moet hij even over nadenken. Dit is wat ik bedoel. Als je autisme hebt, hou je je vast aan hoe het altijd gaat. Dat kan ver gaan. Dus als hij met zijn moeder praat, begint hij over problemen. Dat is hij zo gewend. Samen kijken we naar wat er niet zo goed gaat, maar ook naar wat er goed gaat. Het blijkt in de praktijk wel mee te vallen met zijn getob. Intussen maakt zijn moeder zich enorme zorgen. Want “hij heeft het nergens anders over.”

Schakelen

Het is niet de bedoeling om problemen kleiner te maken dan ze zijn. Maar: niet alle problemen zijn zo groot als ze lijken. Het is de moeite waard om dit te onderzoeken. Schakelen - variëren in je gedrag, iets moeten veranderen - is voor mensen met autisme een uitdaging. Het gaat minder vanzelf dan je zelf misschien gewend bent. Dit kan óók gelden voor de manier waarop je met mensen praat. De moeder van de jongen hierboven begreep: om hem te helpen, moet ik niet zomaar meegaan in wat hij zegt, maar onderzoeken wat het onderliggende verhaal is.

Hoe gaat het met je?
Vaak wordt deze vraag gesteld zonder dat er een antwoord wordt verwacht. Maar soms juist wél. Dit kan heel verwarrend zijn. Hoe weet je wat je moet doen? Bespreek samen eens wat deze vraag betekent. Houd gesprekken kort, een minuut of vijf. Neem je kind serieus, maar probeer ook positief, opgeruimd of opbouwend af te ronden. Zo kun je voorkomen dat een onderwerp te groot wordt. En zo laat je zien wat relativeren is. Je bekijkt iets van alle kanten en ontdekt zo dat iets zelden alleen maar negatief is.

Noodzaak of gewoonte?

Een meisje van tien sprak thuis steeds over vermoeidheid. Toen haar vader stapje voor stapje de gesprekken hierover begon om te buigen naar andere onderwerpen, verdween het verhaal. Sta als ouder of verzorger eens stil bij: is het een noodzaak om het over een probleem te hebben of is het een gewoonte? Misschien is er een patroon ontstaan toen er eerder iets speelde? Bijvoorbeeld: samen praten in deze setting – vader of moeder kijkt er serieus bij of jullie gaan er apart voor zitten - betekent praten over wat niet goed gaat. Met andere woorden: als er iets niet goed gaat, krijg ik álle aandacht. Wie wil dat nou niet?!

Niet bewust

Als je autisme hebt, is er een grotere kans dat je blijft hangen in een bepaald verhaal. Dat gebeurt meestal niet bewust. Al kan zeker meespelen dat ze het wel prettig vinden om aandacht te krijgen. Of ze vinden het wel goed dat jij iets voor ze oplost, waardoor zij niks hoeven te doen. Misschien uit angst, maar misschien net zo goed omdat ze puber zijn. Lekker makkelijk! Wees er alert op. Het gebeurt vaker dan je denkt. En dat brengt me op een punt dat hiermee samenhangt.

Geef ook aandacht aan wat goed gaat

Ouders, leraren, hulpverleners; we zijn zo gefocust op verbeteren en signaleren, dat we soms vergeten dat niemand “normaal” is en dat iedereen wel ergens mee worstelt. Af en toe een hobbel ervaren in het leven is normaal. Het is goed om te onderzoeken: is hulp écht noodzakelijk? Want dan moet die hulp er komen. Ik bekijk daarbij altijd of het om vastzitten in een verhaal gaat. En ik stel vragen als: wat gaat er goed? Waar ben jij goed in? Wat vind je leuk? Om een compleet beeld te krijgen. En zo buig je het verhaal vanzelf om. Er zijn óók dingen die goed gaan. Altijd.

Hoe fijn is het als je kunt vaststellen dat het wel meevalt? Ik weet zelf hoeveel zorgen je je kunt maken om een kind. Ik zeg vaak: het komt goed. Niet als een zoethoudertje. Ik hoor en ik zie het; 98% van de jongeren die in Het Maashuis kwamen, zijn goed terecht gekomen. Ieder op hun eigen manier. Ik wéét dus dat de kans heel groot is dat het allemaal goed komt.

Heb een fijne decembermaand,

Nicole

05/09/2025

September 2025

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: De kracht van woorden

Als je 18 wordt, ben je volwassen. Iemand met ASS hoort: dan moet ik alles zelf doen en kunnen. Sommige begrippen kunnen grote onrust veroorzaken. Denk ook aan woorden als pubertijd of examen. Hoe ga je hiermee om?

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis.

‘Het is goed om te weten dat er woorden zijn die voor grote verwarring kunnen zorgen. Als je geen autisme hebt, denk je: het klinkt spannend, maar het zal wel goed komen. Je staat er misschien zelfs geen seconde bij stil. Intuïtief, als vanzelf, weet je hoe je ermee om moet gaan.’

Woorden waar we ingewikkeld over doen

Het zijn de woorden en begrippen waar we bewust of onbewust nadruk op leggen, “ingewikkeld” over doen: vakantie, verjaardag, schoolreisje, op kamp, ongesteld worden, nu ben je een puber, straks als je volwassen bent, wat word je al groot, heb je al een vriendje, straks doe je examen… We suggereren dat er iets héél bijzonders te gebeuren staat. Het autistische brein voelt de lading, maar tast vaak in het duister over het waarom van die lading. En dat kan voor kortsluiting zorgen.

Nu moet ik alles weten

Die intuïtie, dat vanzelf weten, is er niet. Dit brein denkt in eerste instantie zwartwit, letterlijk. Bij het woord examen: nu moet ik álles kennen van alle jaren– en alles betekent dan ook echt álles. Bij 18 worden: nu moet ik alles zelf kunnen en alles zelf regelen – en dat betekent dan ook álles, in je eentje. Bij de toekomst wordt het beeld zwart, want de toekomst: wat is dat, waar begint en waar eindigt die?

Het brein slaat alarm

Je merkt het aan een verandering in het gedrag. Die kan groot zijn, denk aan plotselinge somberheid, teruggetrokkenheid, of boosheid, opstandigheid. Het brein zegt als het ware: vlucht, vecht of bevries als er sprake is van “groot alarm”. Het weet zich geen raad, de uitdaging is te groot. Vraag je eens af wat jij zou doen, hoe jij je zou voelen, als je zo’n grote opdracht boven het hoofd hing: over een paar maanden moet je alles weten en alles kunnen.

Het weten trainen

Wat helpt is cognitief trainen wat relativeert en nuanceert. Ik bedoel hiermee: het voelende stuk van het brein is dus in paniek, logisch. Gelukkig kan het wetende deel van het brein hierbij helpen. Je kunt léren dat iets niet zo erg is als het lijkt. Je kunt leren wat begrippen als examen doen en 18 worden concreet inhouden en concreet betekenen. Hier kun je als ouder of verzorger bij helpen. Ga in gesprek.

Samen in gesprek

Doe dit liever meerdere keren kort – te veel en te lang overprikkelt. Begin er tijdig mee. Beter nog: maak er een gewoonte van om te bespreken wat er speelt en wat er zou kunnen gaan spelen. Stel gerichte vragen. Licht toe tot in detail: vertel wat en vooral ook wat niet. En laat het zien, maak het ook visueel; zoek het samen online op. Laten we eens kijken wat je dan allemaal moet kunnen of wat er verandert als je 18 wordt. Op deze manier vragen dingen vanzelf minder ruimte in het hoofd.

Voorbeeldgesprek

Zo’n gesprek verloopt bij mij bijvoorbeeld zo: Over 6 maanden word je 18. Denk je daar wel eens aan? Denk je dan dat je alles moet kunnen? Of dat je het heel druk krijgt? - Bied handvatten. Misschien zegt een kind – blocken is ook een manier om ermee om te gaan: daar heb ik geen last van. Dan zeg ik: ik heb de indruk dat je meer stress hebt, kan dat kloppen? Zou het hiermee te maken kunnen hebben? Nee? Nou, fijn dat je er niet mee zit, dat is ook helemaal niet nodig. Je weet dat je altijd naar me toe kunt komen. We hebben het er nog wel een keer over – zo houd je een lijntje.

Dan moet ik een relatie hebben

Vergeet ook niet dat ze zich een beeld vormen bij een begrip. Bij “volwassen” kan dit bijvoorbeeld ook inhouden: dan moet ik een relatie hebben. Of: dan moet ik gespierd zijn. Ze komen veel tegen, ook op social media. Verdiep je in wat ze bezighoudt en bespreek het. Help met relativeren en nuanceren.

Wat mij bezighoudt

Mij houdt het bezig dat de zorg vanaf 18 jaar anders geregeld wordt in de gemeente Apeldoorn. Wat zou het goed zijn als dit bijvoorbeeld 23 jaar zou zijn. Iemand met autisme is gemiddeld wat later toe aan de pubertijd, een fase waarin je mentaal kwetsbaarder kunt zijn. Je hebt meer tijd nodig om te groeien. Ik zie het in de praktijk: tegen je 23ste gaat alles soepeler. Het lijkt alsof het aangeleerde dan pas echt “landt”. Ik hoor vaak: weet je nog dat je me dit uitlegde? Nu begrijp ik het. Mensen met autisme hebben tijd nodig. En als ze die tijd krijgen, zie ik dat ze volwaardig mee kunnen doen in de maatschappij. Dat gun je iedereen…
Weet dat ik me met Het Maashuis inzet voor de beste zorg. Als ouder of verzorger kun je gelukkig ook iets doen ter voorbereiding op dat 18 worden: ga tijdig in gesprek, zet samen alles op een rij en blijf met elkaar in gesprek. Zodat we allemaal weten: niemand kan alles, niemand hoeft het alleen te doen. Het komt goed.

Nicole

26/03/2025

Maart 2024

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: Heb jij dat ook?

Er is een hoop gaande in de wereld. Al ben je er niet de hele dag mee bezig, het doet toch iets met je. Hoe werkt tobben bij een kind of jongere met autisme? Leer samen hoe je kunt nuanceren en relativeren.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis met ouders en verzorgers.

Ze hebben het er niet over. Je ziet het misschien niet meteen. Maar dat wil zeker niet zeggen dat er niks is. Kinderen en jongeren met autisme weten vaak veel meer dan hun ouders denken. Zie je een verandering in het gedrag, dan kan het zijn dat er iets is waar ze hulp bij nodig hebben. Dat hoeft niet per se, maar signaleer je gedrag dat anders is dan anders, denk aan veel meer praten of juist opvallend stil zijn, plotseling dwangmatig doen, boosheid, teruggetrokken zijn: ga in gesprek. Ontspannen en niet te lang.

Dit wel, dat niet

Bedenk: autisme is een informatieverwerkingsprobleem. Als je geen autisme hebt, filter je zo: dit is niet belangrijk, daar hoef ik niks mee, dit ook niet, dat wel… Je doet dit automatisch, je staat er niet bij stil. Als je wél autisme hebt, is dit filter er niet vanzelf. Gelukkig kun je dit wel trainen. Je kunt er beter mee om leren gaan.

Alles lijkt even belangrijk

Alles komt binnen en alles lijkt even belangrijk. Kun je je voorstellen hoe vol een brein dan is? Hierbij hoort ook zwart-wit denken. Zelf noem ik dit het van A naar Z-denken, de logica van tussenstappen is er niet, er wordt in het brein meteen geschakeld naar een conclusie. ‘Het wordt oorlog en ik moet gaan vechten’. Dit kind hoorde iets op het nieuws en maakte zich zorgen. Automatisch de tussenstappen bedenken, oog hebben voor het grijze gebied: bij autisme gebeurt dit niet. Ideeën kunnen een eigen leven gaan leiden en zo kunnen er niet-realistische ideeën, angsten of obsessies ontstaan.

Blijf bij feiten

In dit geval zei ik tegen het kind: is dat de waarheid, denk je? Het antwoordde: ja, ik denk dat ik moet gaan vechten. Waarop ik zei: oké, dan gaan we samen googelen. Oh, er zijn reservisten, geen doorsnee burgers die gaan vechten. Feiten bieden de meeste houvast als je stress hebt. Samen maakten we de kleinere stappen die je nodig hebt om een goede conclusie te kunnen trekken. Veel kinderen en jongeren zeggen dan: hmmm, dat was ik even vergeten. Ze zijn zich niet bewust van wat ze doen. Dit moet je aanleren door het te oefenen.

Nuanceren en relativeren

Voor kinderen en jongeren met autisme is de conclusie die ze trekken de werkelijkheid. Leer ze actief hoe ze kunnen nuanceren en relativeren. Een goed voorbeeld is de nadruk die op school op bepaalde woorden wordt gelegd, denk aan toets of examen. Ze horen: dit is de test aller testen, dit kan rampzalig uitpakken. Als je ernaast staat, kun je helpen door het gewicht van het woord examen af te halen: het is gewoon het laatste jaar, meer niet. Dat ze moeten leren, weten ze heus wel. Dat woord examen triggert veel. En nu hoor je steeds het woord oorlog. Ga na wat je kind bezighoudt.

Even peilen: zag jij dat ook?

Wat helpt, is steeds weer even peilen bij een kind. Je keek samen naar een tv-programma en je vraagt: wat viel jou op? Of: Dit klinkt best spannend, hè? Zo kom je er vanzelf achter wat er in je kind omgaat. De logica in een redenering kan heel onlogisch klinken: iemand keek je niet aan en dan noem je het pesten. Eigen aannames, die voelen als de werkelijkheid, kunnen veel stress veroorzaken.

Moet je overal iets mee

Moet je overal iets mee? Dit is een goede vraag. Leer ze na te denken over wat wel en niet belangrijk is om over na te denken. Wissel uit. Wat staat er in dat boek? Wat vind jij daarvan? Ga in gesprek, iedere dag even; niet te lang en niet te zwaar. Ik probeer altijd uit te leggen hoe het bij mij zit. Dan ben je gelijkwaardig. Dat is respectvol. En zo laat ik een ander licht op een onderwerp schijnen. Ik probeer niet in te vullen – wat achterdochtig dat je meteen aan pesten denkt! - maar ik noem wel een paar opties. Dus ik zeg: als iemand mij niet aankijkt, denk ik: die had vast zijn bril niet op. Of hij was diep in gedachten. Zo ontstaat vanzelf een gesprek.

Nabijheid

Het is altijd goed om nabij te zijn. Iemand met autisme verdient iemand die echt naar ze luistert. Hier in het Maashuis is dat ons doel. Hier kun je jezelf zijn. We benaderen iemand met een anders werkend brein niet als iemand met een ziekte of een stoornis, want dat is autisme niet. – Het kan niet vaak genoeg gezegd worden! - Ik zie heel mooie, pure mensen met talenten en vaardigheden waar je blij van wordt. Vergeet dus ook niet naar alle positieve dingen te kijken.

Nicole

03/03/2025

Van 29 maart tot en met 5 april is de NVA-Autismeweek!

Dit jaar is het thema ‘ruimte voor autisme’. Nog te vaak stuit de manier van denken, waarnemen en communiceren van mensen met autisme op onbegrip in de maatschappij. Hierdoor moeten zij zich vaak aanpassen en komen hun unieke kwaliteiten en talenten niet goed tot hun recht en hebben ze een grotere kans om in hun leven met serieuze problemen te maken te krijgen dan mensen die geen autisme hebben.

Dit moet anders. De maatschappij moet ruimte bieden voor mensen met autisme zodat zij zichzelf kunnen zijn. Daarom vraagt de NVA tijdens de Autismeweek 2025 om ruimte voor mensen met autisme.

Er staan in en rondom de Autismeweek weer tal van interessante evenementen en activiteiten op het programma, verspreid over het hele land. Op www.ruimtevoorautisme.nl vind je een overzicht.

Wist je dat meer dan 200.000 mensen in Nederland autisme hebben? Hun manier van denken, waarnemen en communiceren stuit vaak op onbegrip in de maatschappij. Hierdoor moeten mensen met autisme zich vaak aanpassen en komen hun unieke kwaliteiten en talenten niet goed tot hun recht. En als dit niet luk...

19/12/2024

13/11/2024

November 2024

Een blog met tips en handvatten van Nicole Coppens

Eerste hulp bij ASS: 'Eenzaamheid'

De grootste veroorzaker van eenzaamheid is niet alleen-zijn. Het is het gevoel dat je anders bent. Het is goed om regelmatig even samen stil te staan bij de gebruiksaanwijzing van ons, mensen. Je leest hier hoe.

Nicole Coppens, grondlegger en directeur van Het Maashuis in Apeldoorn, is deskundige op het gebied van autisme. In dit blog deelt ze haar kennis met ouders en verzorgers.

‘Eenzaamheid staat in de belangstelling. Veel mensen hebben er last van, ook kinderen en jongeren. En juist ook mensen met autisme. Denken dat je afwijkend gedrag vertoont, is misschien wel de grootste veroorzaker van een gevoel van eenzaamheid. Bedenk: je kunt je graag terug willen trekken en je tóch heel alleen voelen. En je kunt je heel alleen voelen, terwijl je voortdurend omringd wordt door mensen.

Ik ben niet eenzaam, want jullie zijn er toch?
Eenzaamheid is een gevoel. Het is een gevoel van heel alleen zijn. Daarvoor hoef je dus niet letterlijk alleen te zijn. Als je ASS hebt, herken je zo’n gevoel niet zomaar. Het is niet eenvoudig om erachter te komen waardoor je je niet prettig voelt. Of om te ontdekken wat je nodig hebt. Daarom is het belangrijk dat je als naaste helpt om te vertalen. Om te leren er woorden aan te geven. Je merkt aan het gedrag dat er iets niet lekker zit. Bedenk dat boosheid, dwars zijn, opvallend stil zijn, niks willen, veel geluid maken allemaal signalen kunnen zijn van iets dat in de weg zit.

Invullen
Vaak gaat het om iets veel eenvoudigers dan je aanvankelijk denkt. Ouders stuurden hun kind naar zijn kamer om huiswerk te maken. Ze dachten dat dit rustiger voor hem zou zijn. Maar de jongen wilde beneden zijn huiswerk maken. Hij wilde altijd zo dicht mogelijk bij een van de ouders zijn. De ouders maakten zich zorgen. Toen bleek: het kind vond het lastig om op afstand te zijn, omdat hij dan meer moeite moest doen om een vraag te stellen. Wij, volwassenen, vullen het meestal – eigenlijk altijd! - anders in dan het kind het zelf bedenkt.

Apart zitten is apart zijn
Nog zo’n voorbeeld, van school: ‘Jij mag op de gang werken, daar is het lekker stil.’ Je denkt dat je een kind helpt, maar het kind voelt dat het gescheiden wordt van de anderen. Dit kan dus juist averechts werken. Ik denk dat het belangrijk is om te snappen dat heel vaak geldt: je wil wel bij de anderen zíjn, maar je wil niks met die anderen moeten dóen. Weten dat je je af mag sluiten voor de groep om je heen, geeft vaak al meer rust. Dat je je terug mag trekken, zonder het gevoel te hebben apart te zijn. Letterlijk en figuurlijk. Apart gezet worden, wordt meteen opgevat als: ik ben dus niet goed genoeg.

Gedoe
Het is goed om af en toe te peilen wat er omgaat in een kind. Als ik merk dat dit opspeelt, het gevoel raar of verkeerd te zijn, dan vraag ik: wil je graag hetzelfde zijn als de anderen? En wat betekent dat dan? Vervolgens leg ik uit dat niet-ASS-ers óók veel na kunnen denken, dat die zich net zo rot kunnen voelen. Iedereen heeft z’n eigen gedoe, zeg ik dan. Dat hoort bij mens-zijn. Die kennis probeer ik in te trainen. Als je ASS hebt, moet je alles, ook het duiden van gedrag van anderen, “wetenschappelijk” leren. Zoals je leert dat een en een twee is: feitelijk.

Heb jij dat ook?!
Ik zeg: dat woord autisme doen we nu even weg. En dan vraag ik bijvoorbeeld: wie ben jij? Wat heb jij nodig? Wat vind jij leuk? Of: wat vind jij moeilijk? Dan kan ik zeggen: dat herken ik wel, dat heb ik ook. Vaak reageren ze dan heel verbaasd. Want ze zien het niet aan me. Als je ASS hebt, trek je conclusies uit wat je letterlijk waarneemt. Wat ze niet zien, dat bedenken ze ook niet. Ik moet het dus zeggen. En blijven herhalen. Weet je nog? Je ziet het niet, maar het kan er wel zijn.

Ja, ik ook
Ik geloof dat dit het allerbelangrijkste is. Herkenning vinden: hé, wij hebben hetzelfde. Begrijpen dat iedereen op zijn eigen manier tobt. Dat niemand helemaal hetzelfde is. Jij vindt rood mooi, maar ik houd meer van blauw. Jij komt tot rust door te gamen, ik door piano te spelen. Maar we houden allebei van spaghetti met rode saus. Er zijn verschillen en er zijn overeenkomsten. Iedereen is anders. Maar ook: iedereen voelt zich wel eens niet goed genoeg.

Welk woord raakt de goede snaar.
Praat met elkaar. Stel vragen. Houd het kort, verweef kleine gesprekken in het dagelijks leven; teveel vragen en uitleggen leidt tot kortsluiting in het brein van iemand met ASS. Vertel af en toe over je eigen gedoe. Leg zo nu en dan eens uit hoe het zit met mensen. Dat ze soms iets zeggen om bij de groep te horen. Dat ze heel vrolijk kunnen doen, maar het niet per se zijn. Dat ze zich ook hartstikke eenzaam kunnen voelen, ook al lijken ze super populair.


Ik heb het al vaker verteld, maar ik herhaal het graag: woorden zijn belangrijk. Het juiste woord gebruiken kan zorgen voor een wereld van verschil. In Het Maashuis doen we niet aan sport, wel aan bewegen. Bij sport wordt meteen aan competitie gedacht. Aan de beste zijn of juist de slechtste. En daar houden we ons hier niet mee bezig. Wel met af en toe actief bewegen. En dat kan zó helpen als je niet zo lekker in je vel zit.’

Nicole

19/09/2024

Spreekbeurtpakket

Het NVA heeft een spreekbeurtpakket online gezet. Het pakket kan gebruikt worden wanneer een kind een spreekbeurt of werkstuk wilt maken over autisme. In het pakket vind je veel informatie en weetjes over autisme.

Via onderstaande link kom je op de site van de NVA en kan je het pakket downloaden!

https://www.autisme.nl/2024/09/06/spreekbeurtpakket-over-autisme/ #:~:text=Met%20ons%20spreekbeurtpakket%20maken%20we,te%20weten%20over%20dit%20onderwerp.