02/03/2026
Heb dit gisteren op Linkedin gedeeld maar plaats het ook hier:
De brandweer kan Nederland niet (meer) beschermen. De overheid kijkt toe.
Terwijl u dit leest, branden er flats in Bahrein. Sloegen Iraanse Shahed-drones in op het Fairmont Hotel in Dubai, midden op de Palm Jumeirah. Werd Kuwait International Airport geraakt. Zestien gewonden in Qatar. Een radarsysteem van driehonderd miljoen dollar aan gruzelementen door een drone van dertigduizend. Het is geen sciencefiction. Het is vandaag. En als u denkt dat dit ver weg is, dan moet u zich afvragen: wat zou er gebeuren als het morgen Rotterdam is? Of de Botlek? Of Schiphol? De Tweede Maasvlakte? Het antwoord is pijnlijk simpel: we kunnen het niet aan. Als bestuurslid van de Vakvereniging voor Brandweervrijwilligers proberen met ons bestuur constant aandacht te vragen hiervoor. Vooralsnog zien heel veel Defensie aankopen, maar geen enkele beweging naar daar waar de nood groot is: de veiligheidsregio's.
De slagkracht is weg
In november 2025 schreef de Inspectie Justitie en Veiligheid het op in een rapport dat amper een krantenkop haalde: de Nederlandse brandweer is onvoldoende voorbereid op grote en langdurige incidenten. De inspecteur-generaal noemde het „zorgelijk" en „kwetsbaar". Er is sprake van „structurele problemen die de slagkracht van de brandweer verzwakken". Gebrek aan regie, mensen en materiaal. Lees dat nog eens. Gebrek aan mensen. Gebrek aan materiaal. In 2026. In een NAVO-land.
Marcel Dokter, onze voorzitter van de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers, zei het in november bij EenVandaag zonder omhaal: „Er is de afgelopen jaren zo veel bezuinigd dat we grote dingen niet meer aankunnen." Bij de natuurbranden in Limburg en Brabant moest Duitsland en België te hulp schieten, omdat Nederland het zelf niet meer kon oplossen. Slechts 12 procent van de veiligheidsregio's voldoet aan de afspraken voor pelotons natuurbrandbestrijding. Twaalf procent. En dat gaat over bossen in de Veluwe. Niet over raketten op de Rotterdamse haven.
Miljarden voor tanks, geen cent voor de kazerne
Het defensiebudget stijgt in 2026 naar 26,8 miljard euro. Een toename van 3,4 miljard. Daar komen nog eens 2,7 miljard voor Oekraïne bovenop. Er wordt geïnvesteerd in drones, in AI, in lucht- en raketverdediging, in munitievoorraden. Goed. Noodzakelijk. Niemand die dat bestrijdt. Maar tegelijkertijd, en hier wordt het obsceen, kort datzelfde kabinet 10 procent op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding. Daar komen de veiligheidsregio's van. De brandweer. De crisisbeheersing. De rampenbestrijding. Het geld dat ervoor zorgt dat er iemand komt als uw huis in brand staat. De Tweede Kamer noemde het in maart 2025 „onverantwoord". De veiligheidsregio's spreken van bezuinigingen „die haaks staan op de eigen prioriteiten van het kabinet". Voorzitter Hein van der Loo van het Veiligheidsberaad noemde het een structureel tekort van 27 miljoen euro en stelde dat er minstens 200 miljoen nodig is.
Tweehonderd miljoen. Dat is minder dan één procent van het defensiebudget. En het komt er niet. In Noord-Holland Noord wordt 4 procent bezuinigd. Het gaspakkenteam voor incidenten met gevaarlijke stoffen: opgeheven. Budget voor oefeningen en opleidingen: omlaag. Brandonderzoek: besparen. Rookmeldercontroles op scholen: afgeschaft. In Hollands Midden zijn kazernes in Leiderdorp en Oegstgeest al gesloten, zestien blusvoertuigen afgestoten. Burgemeester Heijkoop noemt verdere bezuinigingen „desastreus". En dit alles in een tijd dat de wereld, laten we zeggen, iets onveiliger is geworden.
De BB is dood, de brandweer ademt nauwelijks
Er was een tijd dat Nederland een Bescherming Bevolking had. De BB. Opgericht voor precies het soort scenario's dat zich nu in het Midden-Oosten afspeelt. Brandbestrijding na bombardementen. Hulpverlening bij massavernietiging. Gezondheidsdiensten onder oorlogsomstandigheden. In 1986 werd de BB opgeheven, want de Koude Oorlog was voorbij. De taken gingen naar de brandweer en het Rode Kruis, maar de capaciteit niet. Kijk naar wat er in Dubai gebeurt. Iran lanceerde 137 raketten en 209 drones op de VAE in één etmaal. De hele stad lag stil. De luchthaven dicht. Branden bij de Burj al-Arab. En Dubai heeft een brandweerkorps met meer dan 2.000 man, meer dan 20 kazernes, drones met thermische camera's, AI-gestuurde dispatching. Amsterdam heeft 24 tankautospuiten. En het langdurig leveren van veel capaciteit is, zo staat in het eigen dekkingsplan, „kwetsbaar". Kwetsbaar. Dat is het eufemisme van het decennium.
Het noodpakkettheater
Ondertussen stuurt de overheid 33 pagina's tellende boekjes naar elk huishouden. Bereid je voor op een noodsituatie. Maak een noodpakket. Drie liter water per persoon per dag. Een zaklamp. Contant geld. Een radio op batterijen. Het is ontroerend hoe naïef dit is. Want stel nu, puur hypothetisch, dat er een Shahed-drone inslaat op een woonblok in een Nederlandse stad. Zoals er afgelopen zaterdag een insloeg op een woontoren in Manama, Bahrein. Een flat in brand. Tientallen gewonden. Hulpdiensten overweldigd. Daar zit u dan. Met uw noodpakket. Uw flesjes water. Uw opwindbare radio. Uw fluitje om „aandacht te trekken van hulpdiensten". Welke hulpdiensten? De kazerne is gesloten wegens bezuinigingen. De tankautospuit staat in Brabant voor een natuurbrand. Het gaspakkenteam is opgeheven. De overheid vraagt burgers om 72 uur zelfredzaam te zijn. Maar 72 uur is niet genoeg als het GRIP-4 is. Als er meerdere branden woeden. Als de bovenregionale slagkracht niet bestaat. Als niemand komt. Slechts 30 procent van de Nederlanders zegt voorbereid te zijn. Meer dan de helft heeft geen noodpakket en denkt er niet over na. En de overheid? Die investeert in campagnes. In boekjes. In spotjes. In een brochure van 33 pagina's. Het is window dressing. Het is symptoombestrijding zonder ziekteherkenning.
De vraag die niemand stelt
De echte vraag is niet of Nederlanders genoeg blikken soep in de kast hebben staan. De echte vraag is: wie blust de brand? Wie rukt uit als er raketten op de Botlek vallen? Wie coördineert als er drie steden tegelijk getroffen worden? Wie heeft de bevoegdheid? Wie heeft de mensen? Wie heeft het materieel? De inspectie schreef het op: bij grootschalige inzet „komt de reguliere brandweerzorg in de eigen regio direct onder druk te staan". Zodra je brandweer ergens anders nodig hebt, is er thuis niemand meer. Eén grote brand, en de kazernes zijn leeg. Bij de NAVO plannen we voor de verdediging van het bondgenootschap. We kopen F-35's en fregatten. We oefenen in de Baltische staten. Maar we vergeten dat oorlog ook thuiskomt. Dat de eerste klap niet op een slagveld valt, maar op een woontoren. Op een luchthaven. Op een chemiecluster. Iran heeft dat zojuist bewezen. Met drones van dertigduizend dollar per stuk.
Wat er moet gebeuren
Stop de bezuinigingen op de veiligheidsregio's. Vandaag. Niet na de volgende evaluatie, niet na het volgende rapport, niet na de volgende ramp. Investeer de 200 miljoen die het Veiligheidsberaad nodig zegt te hebben. Dat is een fractie van wat we aan defensie uitgeven, en het beschermt precies datgene wat defensie zegt te verdedigen: het thuisfront.
Herstel de bovenregionale slagkracht. Stel een landelijke brandweercommandostructuur in die niet afhankelijk is van 25 versnipperde veiligheidsregio's die allemaal hun eigen problemen hebben. En stop met het doorschuiven van verantwoordelijkheid naar de burger. Een noodpakket is mooi. Zelfredzaamheid is belangrijk. Maar het is geen vervanging voor een functionerende rampenbestrijding. Je kunt niet tegen mensen zeggen dat ze een zaklamp moeten kopen en ondertussen de kazerne sluiten. Dubai kwam er dit weekend achter dat 2.000 brandweermensen niet genoeg zijn tegen 209 drones. Nederland heeft minder, en bezuinigt.Daar zit je dan….met je noodpakket.