Sense & Touch, Praktijk voor Aanraking

13/01/2026

𝔼𝕖𝕟 𝕨𝕚𝕝𝕕𝕧𝕣𝕖𝕖𝕞𝕕𝕖 𝕟𝕒𝕒𝕜𝕥𝕖 𝕞𝕒𝕟

Geblinddoekt tast ik de ruimte af. Waar is iedereen? vraag ik me af. Zien ze me eigenlijk wel? Ik voel me alleen en ik moet ineens denken aan het gymles-trauma. Bang om als laatste over te blijven. Het kind dat niemand in zijn team wil.

We zijn bezig met een kiesstructuur. In plaats van een keuze op zicht te maken, zoals we meestal doen, zijn we nu aangewezen op gevoel en tast. Mijn hoofd vindt er van alles van. Voelen? Daar heb ik maar weinig ruimte voor, ik ben hyper alert.

Een hand op mijn schouder draait me in een andere richting. Ik voel iemand tegenover me staan. Een shirt, een borstkas (ojee, een man), niet zulke brede schouders, zachte maar stevige armen. Wie is dit? roept mijn hoofd, a.k.a. manager afdeling Controle. In gedachte ga ik alle aanwezige mannen langs. En dan: twee hele warme handen die de mijne vastpakken. Een beetje ruw, maar op de een of andere manier voelen ze ook veilig. Hoe zou het zijn als deze handen me aanraken? Wil ik dat wel? Zal dat ruwe niet schuren op mijn huid? schiet er door me heen.

Nieuwsgierig, maar ook vol spanning doe ik mijn blinddoek af. Als het maar niet die ene man is… Oef. Opgelucht haal ik adem en mijn lichaam ontspant. Ik zie ook opluchting aan de andere kant. “Ik hoopte stiekem al dat jij het was”, zegt hij. Het voelt alsof we een bondje sluiten. Ja, wij gaan dit samen doen! Maar Miek, het is wel een man, schiet het door me heen. Geen ‘veilige’ vrouw.

Iets in mij voelt een diep verlangen om van top tot teen aangeraakt te worden. Met volle, warme handen en zoveel olie dat elke grens tussen mijn huid en die van hem vervaagt. Ik verlang naar complete overgave. Om niets te hoeven, behalve ervaren en genieten. Om net zo vloeibaar te worden als de olie zelf.

Maar de realiteit is ook dat er straks een wildvreemde man, pontificaal met zijn geslachtsdelen voor mijn neus ligt. Oh god, wat als hij een erectie krijgt? Of erger: wat als hij iets doet wat ik niet wil? Hoe geef ik dat aan, zonder hem te kwetsen? Of: wat als hij mij afwijst? Waarom wilde ik dit ook al weer?

Lees verder op:

https://senseandtouch.nl/een-wildvreemde-naakte-man/

07/01/2026

𝔻𝕖 𝕓𝕒𝕝𝕒𝕟𝕤 𝕥𝕦𝕤𝕤𝕖𝕟 𝕙𝕒𝕣𝕥 𝕖𝕟 𝕙𝕠𝕠𝕗𝕕:
𝕞𝕚𝕛𝕟 𝕫𝕠𝕖𝕜𝕥𝕠𝕔𝕙𝕥 𝕟𝕒𝕒𝕣 𝕚𝕟𝕥𝕖𝕘𝕖𝕣𝕙𝕖𝕚𝕕

​Het artikel van Annelies van der Meij, in de Volkskrant de onlangs, ‘Staan we niet te véél stil bij ons gevoel?’, raakte bij mij een gevoelige snaar (met dank aan collega Linda Daniels van Voel Je Thuis Haptonomie voor het doorsturen).

In mijn werk is 'voelen' dagelijkse kost. Ik leer mensen om weer in contact te komen met hun gevoel en hun lijf, in een wereld die overgerationaliseerd en individualistisch is. Maar als ik eerlijk ben, ik worstel zelf ook. Ik merk dat ik kritisch naar mijn eigen vakgebied begin te kijken.

𝐆𝐞𝐯𝐨𝐞𝐥𝐬𝐟𝐮𝐧𝐝𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐥𝐢𝐬𝐦𝐞
Zoals in het artikel aangehaald wordt, er lijkt soms sprake van een romantisering van het gevoel: het idee dat alles wat we van binnen ervaren 'puur' en 'waar' is. In de alternatieve wereld wordt het denken soms bijna als een vijand gezien. We zijn doorgeslagen naar een soort gevoelsfundamentalisme: de overtuiging dat 'hoe het voelt' de enige legitieme graadmeter is voor onze keuzes. "Het voelt niet goed, dus ik moet er mee stoppen." Maar zo simpel is het niet.

𝐅𝐥𝐮𝐢𝐬𝐭𝐞𝐫𝐬𝐩𝐞𝐥𝐥𝐞𝐭𝐣𝐞
Het lijkt soms wel een 'fluisterspelletje'. De diepe, nuchtere theorieën over de menselijke natuur worden steeds verder versimpeld. Wat begon als een complexe leer over affectiviteit, eindigt aan het einde van de lijn als de holle kreet: "Je moet uit je hoofd en in je lijf."

In die versimpeling raken we het onderscheid kwijt tussen een vitale impuls en een aangeleerd patroon. Een vitale impuls is een diep weten, een ja van je hele wezen. Een aangeleerd patroon is een reflex, bijvoorbeeld een angst die voortkomt uit een oude conditionering. Als we alles op de grote hoop van 'het gevoel' gooien, worden we geen vrijere mensen, maar een speelbal van onze eigen geschiedenis.

𝐕𝐨𝐞𝐥𝐞𝐧, 𝐃𝐞𝐧𝐤𝐞𝐧, 𝐃𝐨𝐞𝐧
Mijn eigen worsteling zit hem in de balans. Vanuit mijn nuchtere, kritische aard ben ik wellicht geneigd te veel te rationaliseren. En dat voelt soms tegenstrijdig met mijn vak, maar ik begin in te zien dat die kritische blik juist mijn integriteit bewaakt. Ik wil namelijk geen onwaarheden verkondigen.

Ik geloof in de driehoek voelen, denken en doen.

* Voelen is essentieel om 'informatie' op te halen.
* Denken is nodig om die informatie te filteren.
* Doen is de bewuste actie waarin hart en hoofd elkaar ontmoeten.

𝐍𝐮𝐜𝐡𝐭𝐞𝐫𝐞 𝐝𝐢𝐞𝐩𝐠𝐚𝐧𝐠
Aandacht voor ons gevoelsleven is harder nodig dan ooit, maar laten we ons gezonde verstand niet overboord gooien. We hoeven het denken niet uit te schakelen om te kunnen voelen. Juist door te reflecteren op wat we ervaren, worden we volledige mensen.

Ik zoek in mijn praktijk naar die nuchtere verbinding: voelen met de voeten op de grond en het hoofd helder. Integriteit ontstaat inderdaad pas daar waar je gevoel en je waarden samen stromen.

Raounak Khaddari vraagt zich af of we niet te weinig aandacht besteden aan ons gevoel. Lena Bril duikt in de wereld van de alternatieve therapie. Annelies van der Meij las hun boeken en twijfelt of gevoel wel een juiste raadgever is.

24/12/2025

ℂ𝕙𝕒𝕥𝔾ℙ𝕋𝕙𝕖𝕣𝕒𝕡𝕚𝕖

Ik hoor regelmatig dat mensen ChatGPT of andere AI modellen gebruiken als klankbord, gesprekspartner of zelfs therapie. Helpt dat nou echt, vroeg ik me af.

Onlangs nam ik zelf de proef op de som. Naar aanleiding van een voorval, waar ik psychologische duiding bij zocht, voerde ik een aantal gesprekken met ChatGPT. Voornamelijk uit nieuwsgierigheid, maar ook omdat ik woorden, structuur en inzicht zocht.

Wat me opviel, was hoe verhelderend dat kon zijn. Patronen werden benoemd, gevoelens geordend, gedachten die diffuus waren kregen vorm. En eerlijk is eerlijk: als iets precies verwoordt wat je al voelde, maar nog niet kon zeggen, kan dat voelen als waarheid.

En juist dát maakt het interessant. Én ook spannend.

Want hoe raak en zorgvuldig de antwoorden ook zijn, er ontbreekt iets wezenlijks: de relatie.
Er is geen lichaam aan de andere kant. Geen zenuwstelsel dat mee resoneert. Geen stilte die iets zegt. Geen wederkerigheid, geen overdracht, geen frictie.

Als therapeut en lichaamsgericht werker zie ik dagelijks hoe inzicht in therapie niet alleen ontstaat door woorden, maar in relatie. Door hoe iemand reageert, vertraagt, geraakt wordt of begrenst.

Heling zit niet alleen in begrijpen, maar in ervaren. In contact.

AI is sterk in duiding: het benoemen van patronen, het normaliseren van gevoelens, het scheppen van overzicht. Dat kan helpend zijn, zeker als eerste stap. Maar inzicht is niet hetzelfde als integratie. Zonder relatie blijft het vaak bij denken.

Juist omdat AI altijd beschikbaar is, niet gekwetst raakt en geen grenzen heeft, voelt het veilig. Maar veiligheid zonder ontmoeting kent ook zijn beperkingen. En gevaren.

Wat vindt AI eigenlijk van zichzelf als therapeut? En kan AI wel op zichzelf reflecteren?

Het volledige artikel lees je hier 👉

https://haptonomiebreda.nl/chatgptherapie/

16/12/2025

𝕆𝕟𝕥𝕞𝕠𝕖𝕥𝕖𝕟 𝕚𝕟 𝕤𝕖𝕜𝕤𝕦𝕒𝕝𝕚𝕥𝕖𝕚𝕥

Seksualiteit gaat voor mij over zoveel meer dan vrijen alleen. Het raakt aan wie je bent. Aan hoe je je lichaam beleeft, hoe je voelt, hoe je verlangt. Het raakt aan veiligheid, grenzen, zelfbeeld en aan wat je hebt meegemaakt. En aan hoe je in verbinding bent met jezelf én met de ander.

Je lichaam speelt daarin een wezenlijke rol. Via je lichaam kun je ervaren wie je bent: je kracht, je zachtheid, je kwetsbaarheid, je vitaliteit en je sensualiteit. Via je lichaam kun je werkelijk ontmoeten. Het kan zich openen, naar de ander en naar jezelf, of het kan zich sluiten.

𝐓𝐡𝐮𝐢𝐬 𝐳𝐢𝐣𝐧
In (seksuele) relaties draait het om die ontmoeting. Om bij jezelf te blijven terwijl je je verbindt met de ander. Om iemand te ontmoeten met al je zintuigen, met alles wat je bent. In het contact met de ander kom je ook jezelf tegen. En vanuit die verbinding met jezelf kun je de ander echt ontmoeten. Ik zeg wel eens: je zult thuis moeten zijn om de ander te kunnen ontvangen.

Daarom is het zo belangrijk dat je je lichaam als van jou kunt ervaren. Dat je mag ontdekken wat bij je past, wat fijn voelt en waar je grenzen liggen. Seksualiteit is geen kunstje en geen prestatie. Het is iets wat door je hele lichaam en door jou als mens heen leeft — en wat, als het ruimte krijgt, mag stromen.

𝐙𝐢𝐧 𝐨𝐦 𝐳𝐢𝐧 𝐭𝐞 𝐤𝐫𝐢𝐣𝐠𝐞𝐧
Veel mensen denken dat zin er vanzelf moet zijn. En als die er niet is, dat er iets mis is. Maar seksueel verlangen werkt vaak anders. Zin ontstaat niet (alleen) in je hoofd, maar vooral in je lijf. Door contact, aanwezigheid en ruimte. Door jezelf toe te staan om te voelen wat er is. Ook als dat nog geen verlangen is.

Daarom begint het bij jezelf ervaren als iemand die mag genieten. Iemand die ertoe doet. Die leeft in een lichaam dat wil voelen. Dat vraagt om je eigen lijf te leren kennen, van top tot teen. En om de bereidheid om zin te laten ontstaan.

𝐇𝐚𝐩𝐭𝐨𝐧𝐨𝐦𝐢𝐞
Haptonomie biedt een bedding om dit alles te verkennen. In een veilige, aandachtige ontmoeting kun je ervaren hoe het is om werkelijk in je lichaam aanwezig te zijn. Om te voelen wat je nodig hebt, waar je verlangen stroomt en waar het stokt. Niet door iets op te lossen, maar door te luisteren naar wat je lijf je vertelt.

Hoe meer je je thuis voelt in je eigen lichaam, hoe meer ruimte er ontstaat om te genieten, van vrijen of van je eigen seksuele energie. Tijdens het vrijen laat je iemand heel dichtbij komen. Die intimiteit kan prachtig zijn en tegelijkertijd spannend of kwetsbaar. Soms lijkt het alsof de grens tussen jou en de ander even vervaagt. En toch kom je daarna altijd weer bij jezelf terug. Zo ontstaat een natuurlijke beweging tussen samen zijn en bij jezelf blijven.Tussen openen en sluiten.

Haptonomie ondersteunt je in die beweging. Zodat intimiteit en seksualiteit niet iets worden wat je moet kunnen, maar iets wat mag ontstaan.

Op jouw manier.
In jouw tempo.

15/12/2025

𝔹𝕖𝕟 𝕛𝕚𝕛 𝕒𝕝 𝕓𝕦𝕚𝕥𝕖𝕟 𝕘𝕖𝕨𝕖𝕖𝕤𝕥?

Je leest en hoort vaak hoe goed het is om buiten te zijn. Hoe gezond het voor ons is: de frisse lucht, het contact met de natuur, hoe ze ons spiegelt en terugbrengt naar onze essentie. Hoe het ons immuunsysteem versterkt, de aanmaak van vitamine D stimuleert, beweging geeft. Hoe het de slaap verbetert, helpt tegen depressies, stress vermindert… en ons ook nog eens onder de mensen brengt.

Allemaal waar.

Maar ik voel dat niet altijd zo. Zeker niet in deze tijd. Soms wil iets in mij juist helemaal niet naar buiten. Sterker nog: mijn behoefte is om me terug te trekken, naar binnen te bewegen. Letterlijk, om binnen te blijven. Me te verschansen in mijn coconnetje.

Thuis hebben we de muziek herontdekt. Of beter gezegd: de muziekdragers. Lang verhaal, maar dankzij een paar goede vondsten op Marktplaats hebben we onze oude muziekervaring terug. Een platenspeler, een cd-speler, goede speakers en een nieuwe versterker waarmee we ook kunnen (blijven) streamen.

We luisteren weer ouderwets muziek, zoals we als pubers deden. We spelen ‘raad je plaatje’ met onze eigen muziek, herontdekken oude cd’s en grammofoonplaten. En ik ontdek dat mijn lief best een goede muziekcollectie heeft.

Samen luisteren we, beleven we, verbinden we. Soms zijn er tranen, soms is er ontroering. Soms pure blijdschap en explodeert mijn hart en zing ik, dans ik, dans ik…

Ja, buitenlucht en natuur zijn goed voor ons. Een reclame van een buitensportwinkel vertelt ons zelfs: “Niet iedereen is een buitenmens, maar niemand is een binnenmens.” Toch twijfel ik daar in deze tijd van het jaar aan. Dan lonkt niets anders dan mijn eigen huis, mijn eigen bubbel – warm, veilig, precies zoals ik het nodig heb. Met een kop thee of warme chocomelk, mét slagroom uiteraard.

Binnen kan ik luisteren, beleven, voelen.
Binnen klinkt muziek door de kamer, vult het de ruimte, raakt het mijn hart.
Binnen is thuis.
Hier kan ik opladen.
En wanneer het me past, opgeladen weer naar buiten.

Goh, het lijkt wel een metafoor...

03/12/2025

𝔼𝕖𝕟 𝕤𝕦𝕔𝕔𝕖𝕤 𝕥𝕤𝕦𝕟𝕒𝕞𝕚

De sociale media zijn een oceaan aan succesverhalen. Je wordt overspoeld met posts van blije, succesvolle mensen die het 'juiste' doen. Ze weten precies wat er nodig is om hun doelen te bereiken en bewandelen dat pad met schijnbaar volledige overgave en succes.

Zij zijn de 'geslaagden' die weten hoe ze anderen kunnen helpen om óók beter en succesvoller te worden. Vaak delen ze een indrukwekkend verhaal: een persoonlijk dieptepunt, een scherp inzicht, en nu de missie om anderen naar datzelfde inzicht te begeleiden.

Ik juich ze toe! Hun inspiratie is waardevol. (En misschien lijk ik voor de buitenwereld zelfs wel een van hen).

Maar tegelijkertijd is er die andere, ongemakkelijke realiteit.

Terwijl de online 'succesgoeroes' floreren, is er ook een explosieve groei in coaches, therapeuten en retreats. Het is booming business. En ondertussen barst de zorg uit zijn voegen en zijn de wachtlijsten bij de GGZ een schrikbarend probleem.

Waarom? Omdat er blijkbaar enorm veel mensen zijn die het lastig hebben. Die de druk voelen. Die moeite hebben om dat 'juiste pad' te vinden, laat staan te bewandelen.

Het is niet moeilijk om te denken dat je de enige bent die worstelt, als je dagelijks wordt geconfronteerd met andermans successen. En denkt: doe ik dan iets verkeerd?

Maar laten we eerlijk zijn. Achter elke gelikte post, achter de schermen van elk 'perfect' leven, schuilt een écht mens.

Stel jezelf de vraag eens:
Hoeveel mensen in je directe omgeving ken jij met wie het eigenlijk niet zo lekker gaat?

De kans is groot dat het er meer zijn dan je denkt. Misschien durven ze het alleen niet te delen in diezelfde online arena die hen de druk oplegt om altijd maar te shinen.

Misschien is het tijd dat we de druk van dat continue 'succesverhaal' even parkeren. Dat we ook ruimte maken voor de middenweg.

Het is menselijk om soms vast te zitten.
Het is professioneel om hulp te vragen.
En het is krachtig om te zeggen: "Vandaag voel ik me even niet dat succesverhaal."

Laten we elkaar niet alleen toejuichen in de successen, maar vooral steunen in de struggle. Laten we elkaar echt zien in al onze ongepolijste, rommelige menselijkheid.

26/11/2025

Ken jij de Avond vol Aandacht podcast al? Ik tip hem regelmatig aan cliënten, maar je hoeft helemaal geen cliënt te zijn of 'een probleem' te ervaren om iets uit deze podcast mee te nemen.

Het gaat over de gewone dingen (of misschien juist wel bijzondere dingen); het leven, liefde, seksualiteit. Bezien vanuit de zachte, tantrische blik van Marije.

En had ik al gezegd wat een ontzettend fijne stem ze heeft? ❤️

Je vind de podcast onder andere op spotify:
https://open.spotify.com/show/3YPkVS6rtbqEIUCYOIHA2f?si=JZpSh-E8T2e2UEyzFlV1KQ

20/11/2025

𝔻𝕖 𝕙𝕖𝕣𝕠𝕧𝕖𝕣𝕚𝕟𝕘 𝕧𝕒𝕟 𝕙𝕖𝕥 𝕧𝕣𝕠𝕦𝕨𝕖𝕟𝕝𝕚𝕔𝕙𝕒𝕒𝕞

Naast haptonomie en reguliere massages, bied ik een bijzondere vorm van aanraking aan: ta**ra in de vorm van een Kashmirische Massage. Dit aanbod is speciaal voor vrouwen.

Wat maakt deze aanraking anders dan een reguliere ontspanningsmassage? Lees je even mee?

'The Feminine Touch helpt me mezelf te voelen, in overgave te komen en brengt me een stap verder in mijn verwerkingsproces. Ik voelde me gekoesterd en liefdevol omarmd door mijn zuster. Ik heb heel veel onveiligheid in mijn leven gekend, maar Mieke vertrouw ik volledig.'
  
'Ik was er al een poos nieuwsgierig naar, naar de ontdekking en ontwikkeling van vrouwelijkheid, sensualiteit en seksualiteit. Bij Mieke durfde ik het wel aan. Het voelde in aanraking en intentie zuiver. Veilig! Het was zo warm, liefdevol en koesterend!'

'Ik voelde hoe onder haar masserende handen mijn liefde voor mijn lijf, van top tot teen, weer belicht werd. De aandacht, zachtheid én energie voelde gedurende mijn hele bezoek omarmend. Een waar cadeau voor mijn vrouwelijke zelf!'

'De massage voelde weldadig en sensueel, maar bovenal heel vertrouwd. In onze moderne Westerse wereld zijn we vaak niet meer gewend om als vrouwen door andere vrouwen aangeraakt en volledig gekoesterd te worden. Terwijl dat eigenlijk de gewoonste zaak van de wereld zou mogen zijn. Mijn lichaam en mijn vrouw-zijn voelt heel zacht aan na deze ervaring.'

Mijn Ta**ra-aanbod heeft, zoals je kunt lezen, niets met seksuele prestatie of interactie te maken, zoals helaas vaak gedacht wordt.

Vrouwen delen juist hoe fijn het is dat hun hele lijf — inclusief borsten, billen, buik en v***a (alleen indien gewenst) — wordt aangeraakt zonder dat er iets teruggegeven hoeft te worden en zonder dat het geseksualiseerd wordt.

Dit is cruciaal. Het vrouwenlichaam wordt te vaak gezien als iets sexy, of geassocieerd met seksualiteit die ten dienste staat van de ander.

Mijn intentie is om het vrouwenlichaam weer terug te geven aan de vrouw zélf. Zodat zij haar eigen seksualiteit en sensualiteit, haar kracht en haar zachtheid, haar vrouw-zijn en liefde mag belichamen.

Puur voor zichzelf.

13/11/2025

𝔼𝕞𝕠𝕥𝕚𝕖 𝕠𝕗 𝕘𝕖𝕧𝕠𝕖𝕝?

Is het een semantische discussie of een wezenlijk vraagstuk?

Regelmatig komt de vraag (of opmerking) voorbij over het verschil tussen gevoel en emotie. Die twee worden voor het gemak nogal eens door elkaar gebruikt (en ja, daar maak ik me ook schuldig aan). Maar is er verschil?

Zelf zie ik emoties als zuivere, directe, fysieke reacties op je omgeving. Zodra daar gedachten bij komen, wanneer het raakt aan eerdere ervaringen of wanneer verschillende emoties zich met elkaar vermengen, ontstaat er iets dat ik gevoel noem. Gevoel gaat voor mij een laag dieper dan emotie: het is niet langer slechts een primaire reactie op de buitenwereld.

Is dit de waarheid? Nee, zeker niet. Het is iets wat ik onderzoek en waarop ik het antwoord nog niet heb.

Er bestaan namelijk verschillende visies op het onderscheid tussen emotie en gevoel. De visie van Antonio Damasio (auteur van o.a. 𝘋𝘦 𝘷𝘦𝘳𝘨𝘪𝘴𝘴𝘪𝘯𝘨 𝘷𝘢𝘯 𝘋𝘦𝘴𝘤𝘢𝘳𝘵𝘦𝘴: 𝘨𝘦𝘷𝘰𝘦𝘭, 𝘷𝘦𝘳𝘴𝘵𝘢𝘯𝘥 𝘦𝘯 𝘩𝘦𝘵 𝘮𝘦𝘯𝘴𝘦𝘭𝘪𝘫𝘬 𝘣𝘳𝘦𝘪𝘯) wordt naar mijn idee breed gedragen.

Damasio stelt dat emotie een primaire, fysieke reactie is. Angst bijvoorbeeld doet iets met je lichaam: je ademhaling verandert, je hartslag versnelt, je speekselproductie vermindert, je spijsvertering vertraagt, enzovoort. De bewuste beleving van die lichamelijke reactie noemt hij het gevoel: 'ik ben bang'.

Vera Helleman (auteur van o.a. 𝘋𝘦 𝘦𝘮𝘰𝘵𝘪𝘦 𝘦𝘯𝘤𝘺𝘤𝘭𝘰𝘱𝘦𝘥𝘪𝘦) benadert het anders. Zij zegt: emotie ontstaat op het persoonlijkheids- of ego-niveau, vaak als reactie op een gedachte of overtuiging. Gevoel daarentegen komt van binnenuit, uit je wezenlijke zelf, je essentie. Helleman richt zich op innerlijke bewustwording en de overgang van emotie (ego) naar gevoel (zijn).

Frans Veldman, grondlegger van de haptonomie, ziet dat weer anders. Volgens hem is gevoel niet alleen iets wat je vanbinnen ervaart, maar een manier van in contact zijn met jezelf en met anderen. Het is open, belichaamd en vooral relationeel.
Emotie ontstaat wanneer de open gevoelsverbinding geblokkeerd raakt en je het belichaamd contact verliest.

Misschien vraagt dit om wat toelichting.

Stel je voor: iemand raakt je aan op je schouder.

✨️ Als je open bent, voel je die aanraking als vriendelijk of geruststellend (gevoel).
✨️ Als je gespannen of onzeker bent, kun je diezelfde aanraking ervaren als bedreigend of te dichtbij. Je kunt dan regaeren met schrik, irritatie of afweer (emotie).

Het verschil zit dus niet in wat er gebeurt, maar in hoe je in contact bent: open of verdedigd (gesloten).

Emotie kan een signaal zijn van een verstoring in het affectieve contact. Gevoel brengt ons weer terug bij onszelf én bij de ander.

En laat ik er dan nog even een haptonomisch begrip ingooien...
𝘈𝘧𝘧𝘦𝘤𝘵𝘪𝘦𝘷𝘦 𝘣𝘦𝘷𝘦𝘴𝘵𝘪𝘨𝘪𝘯𝘨 is daarbij de sleutel: de ervaring dat je er mag zijn, precies zoals je bent, in contact met een ander mens.

Maar daarover een volgende keer meer.

08/11/2025

ℙ𝕣𝕠𝕛𝕖𝕔𝕥 𝕀𝕜

Pas geleden luisterde ik naar de NPO/Max podcast “Het mysterie van de boze mensen” van . Wij Nederlanders schijnen nogal een kort lontje te hebben.

"Dat is interessant!", dacht ik. Daar wilde ik meer over weten. Naar aanleiding van het interview in de podcast met emeritus-hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen, kocht ik zijn boek 'Persoonlijkheid, hechting en narcisme in een veranderende wereld'.

Want hoe kan het dat we, ondanks onze groeiende vrijheid en welvaart, ondanks alle kansen om ons als individu te ontplooien, niet gelukkiger lijken te zijn? En wat kunnen we daar aan doen?

We worden steeds meer ik-gericht, maar lijken tegelijkertijd minder te weten wat ons écht beweegt. We reageren primair vanuit de onderbuik. Onze diepere gevoelens en motieven worden onderdrukt of juist gebruikt voor directe behoeftebevrediging.

Ik wil dit, ik wil dat. En ik wil het nu. Het lijkt alsof 'ik wil' de plaats heeft ingenomen van 'ik moet'. En beide klinken even dwingend.

Die ik is vaak ons ego dat spreekt. Op zich niks mis mee — het ego beschermt ons en draagt bij aan ons autonome zelf. Maar ons ego is inmiddels ons belangrijkste project geworden: meer consumptie, meer groei, meer vrijheid, meer succes.

Wij zijn managers geworden van ons eigen 𝘗𝘳𝘰𝘫𝘦𝘤𝘵 𝘐𝘬. En wie ons daarin frustreert, wordt gecanceld, uitgejouwd of gepsychologiseerd - mijn baas, mijn ex, mijn buurvrouw is een narcist, borderliner, psychopaat. Maar wij herkennen onszelf daar natuurlijk nooit in.

En toch verlangen we ook allemaal naar verbinding. Naar een wij. Die dikke ik voelt namelijk behoorlijk leeg en eenzaam. Succes, geld, dat perfecte huis, het eigen gelijk, levert dan wel kortstondige bevrediging op, maar het vervult ons niet.

Als haptotherapeut vroeg ik me ineens af: voed ik, door mensen te helpen meer bewust te worden van hun gevoel, niet juist nóg meer de ik-gerichtheid?

Want ook voelen kan een nieuw instrument worden binnen 𝘗𝘳𝘰𝘫𝘦𝘤𝘵 𝘐𝘬: “ik voel het, dus het is waar(heid)."

En hoe voorkomen we dat bewustwording van het innerlijk verandert in navelstaarderij?
Dat we voelen niet verwarren met egobehoeften?
Dat bewustwording van ons innerlijk niet leidt tot nóg meer ikkigheid?

Hoe kunnen we er een 𝘗𝘳𝘰𝘫𝘦𝘤𝘵 𝘞𝘪𝘫 van maken? Een relationeel project, waarin voelen niet alleen vertelt wat goed is voor mij, maar ook dient als moreel en relationeel kompas. Zonder dat we onze individualiteit en autonomie verliezen.

Het draait tenslotte niet enkel om het individu dat voelt, maar juist om het voelen in relatie, in verbinding met de ander en de wereld. Gevoel krijgt pas betekenis in de context van ontmoeting: in aanraking, in nabijheid, in contact.

We hebben onze individuele vrijheid bevochten, maar zolang vrijheid vooral betekent dat ieder zijn eigen project najaagt, blijft leegte - en boosheid - aan ons knagen.

Misschien moeten we niet méér worden wie we zijn, maar opnieuw leren wie we samen kunnen zijn.

06/11/2025

ℍ𝕒𝕡𝕥𝕠𝕥𝕙𝕖𝕣𝕒𝕡𝕚𝕖, éé𝕟 𝕧𝕒𝕟 𝕧𝕖𝕝𝕖𝕟... 𝕠𝕗 𝕖𝕖𝕟 𝕓𝕖𝕟𝕒𝕕𝕖𝕣𝕚𝕟𝕘 𝕒𝕡𝕒𝕣𝕥?

Het aanbod aan lichaamsgerichte therapieën groeit en de variatie is groot. Toch neemt haptotherapie binnen dit veld een bijzondere plek in. In deze post nog eens een uitleg over wat haptotherapie ánders maakt.

Waar veel methoden mét het lichaam werken, richt haptotherapie zich op het voelen. Op de directe ervaring die via het lichaam tot uitdrukking komt.

✨️ Niet klachtgericht, maar contactgericht
Een van de verschillen is dat het in haptotherapie niet draait om het oplossen van klachten, maar om hoe jij in contact bent, met jezelf, met anderen en met de wereld om je heen. Een klacht wordt gezien als een signaal van verstoring in dat contact.

Je zou haptotherapie daarom kunnen zien als een mensgerichte of contactgerichte therapie, waarin het gaat om echt voelen, in plaats van doen, verbeteren of presteren.

✨️ Hoe het werkt
Via aanraking en beleving word je uitgenodigd om te ervaren hoe je in contact bent. De aanraking is niet sturend of ‘helend’, zoals in veel andere therapieën, maar bevestigend. Aanraking kun je daarbij zien als een vorm van communicatie, die je helpt om te voelen wat er al in jou leeft.

Je kunt ook bij haptotherapie adem en houding inzetten als interventie, als ervaring, maar wanneer je meer gevoel krijgt voor jezelf, volgt je houding, ademhaling en beweging vanzelf. Daar hoef je eigenlijk niets in te doen.

✨️ De therapeut als mens
Een haptotherapeut brengt zichzelf mee in het contact. Niet als ‘hulpverlener op afstand’, maar als mens die voelbaar aanwezig is. Zo ontstaat een echt, gelijkwaardig contact waarin je kunt ervaren wat het is om werkelijk geraakt en gezien te worden.

✨️ Het doel
Nog een verschil met andere lichaamsgerichte therapieën is dat het doel van haptotherapie geen ontspanning of herstel op zich is, maar het vergroten van je gevoelsbewustzijn.
Van daaruit kun je keuzes maken die bij je passen, dichter bij jezelf komen en je uiteindelijk rustiger en meer in balans voelen.

En dáár voel je je beter door.

03/11/2025

𝕎𝕖𝕖𝕣𝕤𝕡𝕚𝕖𝕘𝕖𝕝𝕚𝕟𝕘𝕖𝕟

Mijn cliënten zijn grote spiegels. Ik leer enorm veel van hen. In onze verschillen, maar vooral in de overeenkomsten. Bij iedereen vind ik wel ergens herkenning. Soms zelfs op het bizarre af: dan lijken delen van ons leven parallel te lopen, of kopieën van elkaar te zijn.

Die herkenning is superfijn, bevestigend en leerzaam. Toch moet ik oppassen voor valkuilen: dat ik de ander als de ander blijf zien, dat ik mijn eigen verhaal niet op hen projecteer, of dat ik het verhaal van de ander me toe-eigen.

Als ik niet oppas, kan ik verstrikt raken in mijn eigen interpretaties en aannames. Ik kan denken dat ik de ander begrijp, terwijl ik eigenlijk mijn eigen gevoelens en patronen op de ander plak. Ik kan meegesleept worden door herkenning en daardoor voorbijgaan aan wat de ander werkelijk nodig heeft of ervaart.

De leermomenten zitten juist in die bewustwording: dat ik mijn reacties observeer en check wat van mij is en wat van hen. Dat ik ruimte laat voor het unieke verhaal van de ander, ook als het lijkt te resoneren met het mijne. Dat ik nieuwsgierig blijf in plaats van oordelend, ontvankelijk in plaats van projecterend.

Juist door die herkenning leer ik niet alleen over mezelf, maar ook over hoe universeel menselijke ervaringen kunnen zijn. Hoe diepe verbindingen kunnen ontstaan, zonder dat ik mijzelf of mijn perspectief verlies.

Dat herinnert me aan een prachtig citaat van Rumi:

“Actually, your soul and mine are the same,
we appear and disappear in each other.”

Jij en ik zijn tijdelijke, afgescheiden vormen. De ziel is dat niet; zij is deel van één en dezelfde realiteit. Jij en ik zijn ergens hetzelfde en toch uniek.

Het is een subtiel balanceren: me laten raken en tegelijk scherp blijven, me laten spiegelen en toch dienstbaar blijven aan de ander. Elke sessie biedt een kans om die balans te oefenen, om mezelf beter te leren kennen, om écht in de spiegel te kijken, én om de ander werkelijk te zien.

Daarin ligt de schoonheid van mijn werk: leren en begeleiden gaan hand in hand, en spiegeling wordt een kans voor groei. Zowel voor mij als voor degene die tegenover mij zit.

Foto: eigen archief