07/02/2026
Afscheid beleven door andere tradities.
Soms begeleid ik een uitvaart waarin mijn rol een beetje anders is, meer die van volger en gast. Zo was het bijvoorbeeld toen ik een Armeense uitvaart mocht meemaken. Vanaf moment één was duidelijk: dit afscheid wordt gedragen door eigen rituelen, eigen gebruiken en een sterke verbondenheid.
Familie en vrienden kwamen van ver om een laatste groet te brengen, uit meerdere landen zelfs. Het ontroert me altijd om te zien hoe afstand en andere verschillen vervagen wanneer iemand wordt herdacht. Dat was hier heel sterk voelbaar. Iedere aanwezige hoorde erbij, vanzelfsprekend en zonder uitleg. Er werden bloemen meegebracht. Heel veel bloemen. Ze omringden de overledene en later ook het graf, als kleurrijke gebaren van eerbied. Natuurlijk heeft een uitvaart niet per se bloemen nodig om liefdevol te zijn, maar deze bloemenzee was bijzonder indrukwekkend.
Aan het graf sprak Vader Taron – een Armeense priester – een gebed uit, rustig en krachtig tegelijk. Hoewel ik de woorden niet allemaal letterlijk verstond, was de betekenis duidelijk. Het ging over loslaten, over vertrouwen en over verbonden blijven, zelfs wanneer iemand er niet meer is. Heel universeel eigenlijk.
Na het formele afscheid volgde de ontmoeting. Samen brood eten, eenvoudige gerechten delen en kleine glaasjes kleurloze alcohol drinken. Wel proosten, niet klinken, want dat past niet in de rouwperiode. Niemand had haast en er was geen gepland einde. Er werden verhalen gedeeld, er vielen stiltes, mensen keken elkaar aan en wisten: we dragen dit samen.
Als uitvaartbegeleider is het mijn taak om richting te geven. Maar op dagen als deze neem ik minder het voortouw. Dan stap ik opzij voor gebruiken die precies passen bij de mensen om wie het gaat. Ik ging naar huis met het besef dat afscheid overal verschillend wordt vormgegeven, maar altijd draait om liefde, respect en nabijheid. En soms beleef je, juist door mee te lopen in een andere traditie, opnieuw wat afscheid werkelijk betekent.
www.marauitvaart.nl
