Faculteit Diergeneeskunde

02/03/2026

02/03/2026

Verdiepend onderzoek naar afname zeehonden in Waddenzee van start 🦭

Dierenartsen van het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (voorheen Zeehondencentrum Pieterburen) en onderzoekers van Universiteit Utrecht starten een pathologisch onderzoek naar de afname van jonge gewone zeehonden in de Waddenzee. Na jaren van stabiele aantallen laten de jaarlijkse tellingen van de Trilateral Seal Expert Group (TSEG) zien dat er wel veel pups worden geboren, maar dat opvallend veel dieren hun eerste levensjaar niet overleven. De terugloop van deze belangrijke toppredator kan grote gevolgen hebben voor het evenwicht in het Waddengebied. Het onderzoek wordt mogelijk gemaakt dankzij steun van het Wereld Natuur Fonds - WWF).

De afgelopen jaren worden er minder zeehonden geteld, maar wel een hoog aantal pups waargenomen. Waar deze pups blijven is onbekend. Een deel van het antwoord hierop ligt mogelijk versleuteld in dode zeehonden. Het onderzoeksproject "Monitoring dood gevonden zeehonden 2012–2025" wordt uitgevoerd door het WEC in Lauwersoog en bij de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht.

Het WEC en de Universiteit Utrecht werken al langere tijd samen in strandingsonderzoek van zeehonden. Sinds vorig jaar wordt een aantal dode zeehonden naar Utrecht gebracht voor pathologisch onderzoek aan de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht. Deze worden projectmatig onderzocht.

Bioloog Lonneke IJsseldijk, hoofd van het Strandingsonderzoek: “Sinds 2008 doen we onderzoek naar de doodsoorzaak van gestrande bruinvissen, later ook de grotere zeezoogdieren zoals walvissen en dolfijnen. We zijn dan ook blij dat we onze blik kunnen verbreden naar zeehonden, om hun afname in het Waddengebied verder te onderzoeken. Als toppredatoren zijn zij een belangrijke graadmeter voor de gezondheid van het ecosysteem. Met dit onderzoek hopen we samen de oorzaken van hun terugloop te achterhalen en zo meer inzicht te krijgen in de staat van deze dieren en hun leefgebied.”

Lees het nieuwsbericht op onze website: https://www.uu.nl/nieuws/verdiepend-onderzoek-naar-afname-zeehonden-in-waddenzee-van-start

24/02/2026

Februari is de Maand van het Gebit 🦷

Wist je dat het gebit van een hond niet alleen belangrijk is voor de gezondheid, maar ook waardevolle informatie geeft over de leeftijd en bij kan dragen aan wetenschappelijk onderzoek? Bij het Expertisecentrum Genetica Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht doen we uitgebreid onderzoek naar het gebit van honden:

🔎 Leeftijdsbepaling bij puppy’s
We hebben een nieuwe methode ontwikkeld om de leeftijd van pups in te schatten op basis van het gebit. Deze nieuwe inzichten helpen dierenartsen bij de leeftijdsbepaling van pups en kunnen zij inzetten bij gezondheidsbegeleiding, zoals het plannen van vaccinaties.

🧬 Onderzoek naar overbeet bij husky’s
Daarnaast onderzoeken we de genetische achtergrond van overbeet (klasse II malocclusie) bij Siberische husky’s en andere rassen. Bij overbeet is de onderkaak te kort ten opzichte van de bovenkaak, waardoor het gebit niet meer op de goede manier op elkaar aansluit.

Door beter te begrijpen welke genetische factoren een rol spelen, kunnen we fokkers en dierenartsen ondersteunen bij het bevorderen van gezonde kaakontwikkeling binnen de hondenfokkerij. Voor dit onderzoek zoeken we nog honden met een overbeet, ongeacht het ras.

Heeft u een hond met een overbeet? Neem dan contact op met onderzoeker Christina Kijan via: gezondgefokt@uu.nl.

In deze Maand van het Gebit besteden we graag extra aandacht aan het belang van een gezond hondengebit: voor nu én in de toekomst.

17/02/2026

🐾 Kom naar het symposium Gezond Gefokt!

Werk je als fokker of dierenarts en wil je meer weten over erfelijke afwijkingen aan het bewegingsapparaat bij honden en katten? Op woensdag 18 maart 2026 organiseren we weer een inspirerende middag vol lezingen, ontmoetingen en nieuwe inzichten.

Je hoort van experts alles over genetica, screening, diagnostiek en behandelmethoden én je kunt in gesprek met onderzoekers over lopende projecten. We sluiten af met een borrel

📅 Woensdag 18 maart 2026
📍 Faculteit Diergeneeskunde, Utrecht
⏰ 13.30 – 17.00 uur


Benieuwd naar het programma en aanmelden?
👉https://www.uu.nl/onderzoek/expertisecentrum-genetica-diergeneeskunde/diensten/voorlichting

17/02/2026

Afgelopen weekend spoelde een gewone dolfijn aan bij Wierum. Dat was de tweede in korte tijd: een paar dagen eerder spoelde een nog levende gewone dolfijn aan in hetzelfde gebied. Dit dier werd opgevangen door Stichting SOS Dolfijn maar is afgelopen nacht overleden en inmiddels overgebracht naar de faculteit Diergeneeskunde. Onderzoek moet onder andere uitwijzen of er een verband is tussen de beide strandingen.

Het gebeurt niet vaak dat er twee gewone dolfijnen zo kort na elkaar, vlak bij elkaar stranden. In de afgelopen tien jaar strandden er gemiddeld twee gewone dolfijnen per jaar, in de twintig jaar daarvoor bijna geen. Door deze bijzondere dieren te onderzoeken hopen we meer te leren over de individuele dieren, de bredere populaties, maar ook over de gezondheid van de zee. Strandingsonderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en de nauwe samenwerking tussen allerlei (inter)nationale partners maakt dit onderzoek mogelijk.

👉 Bioloog Lonneke IJsseldijk vertelde over het onderzoek naar de aangespoelde gewone dolfijn bij RTL Nieuws: https://www.rtl.nl/nieuws/uitzendingen/video/bbe63c04-1e6d-463d-9495-26165cac6e30/rtl-nieuws-1930-uur

12/02/2026

Grijze zeehonden bijten niet alleen bruinvissen: nieuw onderzoek toont eerste schade bij dolfijnen 🐬

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht en partners uit het Verenigd Koninkrijk (o.a. ZSL) hebben voor het eerst aanwijzingen gevonden dat grijze zeehonden ook dolfijnensoorten kunnen verwonden. Tot nu toe waren dergelijke interacties vrijwel uitsluitend bekend bij bruinvissen. De studie, vandaag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Diseases of Aquatic Organisms, toont aan dat grijze zeehonden een bredere impact kunnen hebben op kleine walvisachtigen in de Noordzee dan eerder gedacht.

Hoewel geen van de onderzochte dolfijnen direct stierf aan een aanval, wijzen de wonden en de gevonden bacteriën erop dat grijze zeehonden ook interacties hebben met andere tandwalvissen dan bruinvissen. Dit suggereert dat zeehonden als toproofdieren een grotere en meer diverse rol spelen in het Noordzee-ecosysteem.

De verwondingen bleken vaak enkele dagen tot weken oud, wat erop wijst dat de dieren de ontmoeting overleefden maar later stierven aan ernstige bacteriële infecties, waaronder bacteriesoorten die specifiek voorkomen bij zeehonden. Dit maakt de gevallen extra relevant voor het begrijpen van ziekteverspreiding tussen mariene zoogdieren.

Volgens de onderzoekers moet bij toekomstige autopsies op dolfijnen vaker worden gekeken naar mogelijke interacties met grijze zeehonden. Hoofdonderzoeker Lonneke IJsseldijk: “Onze bevindingen laten zien hoe waardevol goed gecoördineerd strandingsonderzoek is. Door informatie uit verschillende landen te bundelen, krijgen we een scherper beeld van wat er in de Noordzee gebeurt."

👉 Lees het nieuwsbericht op onze website: https://www.uu.nl/nieuws/grijze-zeehonden-bijten-niet-alleen-bruinvissen-nieuw-onderzoek-toont-eerste-schade-bij-dolfijnen

10/02/2026

Nieuw inzicht in erfelijke spierziekte bij het Kooikerhondje 🐕

Vanmiddag promoveert Yvet Tuyt-Opmeer aan de Universiteit Utrecht op haar proefschrift "Hereditary polymyositis in the Dutch Kooiker dog". In haar onderzoek brengt zij voor het eerst uitgebreid een erfelijke ontstekingsziekte van de spieren in kaart die voorkomt bij het Nederlandse Kooikerhondje.

Polymyositis is een zeldzame maar ernstige aandoening waarbij het immuunsysteem de eigen spieren aanvalt. Aangetaste honden ontwikkelen moeilijkheden met lopen en/of slikken, wat een grote impact heeft op hun kwaliteit van leven. Hoewel de ziekte al decennia bij Kooikerhondjes werd gesignaleerd, ontbrak een systematische wetenschappelijke beschrijving.

In haar promotieonderzoek combineerde Opmeer klinische gegevens, spierbiopten, beeldvorming (MRI) en genetische analyses van een grote groep Kooikerhondjes uit binnen- en buitenland. Zij toont aan dat het gaat om een erfelijke vorm van polymyositis, met kenmerkende klinische verschijnselen en een duidelijk onderliggende genetische oorzaak.

Het onderzoek levert niet alleen belangrijke handvatten op voor een betere en eerdere diagnose, maar biedt ook aanknopingspunten voor gerichtere behandeling en verantwoord fokbeleid. Daarmee draagt het proefschrift bij aan het verbeteren van het welzijn van Kooikerhondjes wereldwijd en aan het terugdringen van erfelijke aandoeningen binnen het ras.

Daarnaast is het werk van Opmeer van bredere wetenschappelijke waarde. Aangezien polymyositis bij honden enkele kenmerken deelt met de menselijke vorm, lijkt het Kooikerhondje een veelbelovend model voor het bestuderen van ontstekingsspierziekten bij de mens.

Yvet Opmeer verdedigt haar proefschrift in het Academiegebouw op dinsdag 10 februari 2026 om 14.15 uur. De ceremonie begint met een lekenpraatje, daarom start de livestream een kwartier eerder: https://www.uu.nl/agenda/promotie-hereditary-polymyositis-in-the-dutch-kooiker-dog

04/02/2026

Verkorte behandeling van FIP bij katten 🐈

Binnen de Nederlandse FIP-studiecentra is naast het vertrouwde 12-weken protocol nu ook een nieuw 6-weken behandelschema beschikbaar. In deze vervolgfase van de studie onderzoeken we of een verkorte behandeling met GS-441524 even effectief is als het huidige 12-weken traject. Dit 6-weken protocol houdt in:

✅ Dezelfde medicatie
✅ Kortere behandelduur
✅ Intensieve monitoring binnen studieverband

Het 6-weken protocol wordt uitsluitend binnen de studiecentra uitgevoerd, omdat wetenschappelijk moet worden aangetoond dat dit kortere traject even veilig en effectief is als 12 weken behandeling. Als het 6-weken schema net zo goed blijkt te werken:

✅ wordt de behandeling korter en betaalbaarder,
✅ neemt de belasting voor kat en eigenaar af, en
✅ kan dit in de toekomst mogelijk ook in de eerste lijn worden toegepast

Het blijft cruciaal om bij verdenking van FIP zo snel mogelijk te verwijzen voor intake, en om eigenaren van deze katten nu al te informeren dat er een nieuwe, mogelijk kortere behandeloptie beschikbaar is via de studie. Zo kunnen eigenaren bij een eventuele diagnose direct een weloverwogen keuze maken voor deelname aan het 6-weken of het 12-weken traject.

Snelle verwijzing vergroot de overlevingskans én maakt deelname aan deze nieuwe studie mogelijk.

23/01/2026

📍 PetScan op Wintervet – 23 & 24 januari

Op 23 en 24 januari zijn wij aanwezig op Wintervet van Vetami, het tweedaagse congres voor dierenartsen en paraveterinairen in de Duikenburg in Echteld. Wintervet biedt een inspirerend en leerzaam programma met colleges, een praktisch practicum en een podium voor onderzoeken, cases en bevindingen van jong talent.

Wij staan er met een stand om PetScan onder de aandacht te brengen. PetScan is een landelijk registratiesysteem dat helpt bij het opsporen en volgen van aandoeningen bij honden en katten. Door gegevens uit dierenartspraktijken te bundelen, krijgen we waardevol inzicht in welke ziekten voorkomen. Deze kennis draagt bij aan het verbeteren van de gezondheid en het welzijn van huisdieren 🐶🐱

Ben je dierenarts of paraveterinair en wil je weten hoe PetScan jouw praktijk kan ondersteunen? Kom dan vooral langs bij onze stand bij de Stichting Nederlandse Databank Gezelschapsdieren – we vertellen je er graag meer over!

Lees meer over PetScan op onze website: https://www.uu.nl/onderzoek/expertisecentrum-genetica-diergeneeskunde/diensten/petscan

21/01/2026

Heb je de website van het Universitair Dierenziekenhuis (www.diergeneeskunde.nl) wel eens bezocht? 🖥️

Help dan mee onze website verbeteren door een korte vragenlijst in te vullen. Wij zijn benieuwd naar uw ervaringen en tips! Uw antwoorden blijven anoniem en uw persoonsgegevens worden niet opgeslagen of gedeeld. Het invullen duurt ongeveer 5 minuten.

Klik hier om de vragenlijst in te vullen: https://survey.uu.nl/jfe/form/SV_bKqputSizudkdWC

20/01/2026

3D-geprint implantaat uit de diergeneeskunde voor het eerst toegepast bij mens 🦴

Afgelopen vrijdag werd voor het eerst een 3D-geprinte titanium heupkom aangebracht bij een 36-jarige man met heupdysplasie. De operatie vond plaats in het Anna Ziekenhuis in Geldrop. Vijf jaar geleden werd een 3D-geprint titanium implantaat aangebracht bij de elleboog van een hond, een samenwerking tussen de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en het 3D Lab UMC Utrecht.

Heupdysplasie komt zowel voor bij honden als bij mensen. Bart van der Wal (destijds chirurg bij het UMC Utrecht, op dit moment hoogleraar orthopedie in het Leiden University Medical Center) zag in de praktijk veel jonge mensen met heupdysplasie die ondanks een eerdere behandeling toch nog klachten hadden. Hij besloot daarom te bellen met zijn collega’s bij de faculteit Diergeneeskunde. Van der Wal: “Het idee was simpel: als er een stukje van de heupkom ontbreekt, kunnen we dan niet een randje bijprinten?” Veterinair chirurg Björn Meij was meteen enthousiast. Meij: “Heupdysplasie kan leiden tot scheurtjes in het kraakbeen met ontsteking en artrose als gevolg. Deze schade is onomkeerbaar. Een snelle behandeling, vaak van beide heupen, is daarom cruciaal”. Dit betekent doorgaans twee zware ingrepen waarbij de chirurg het be**en op drie plaatsen moet doorzagen om de heupkom te kunnen kantelen. De honden wacht vervolgens een pijnlijke revalidatieperiode van zes weken per heup.

De nieuwe behandeling bleek een groot succes bij honden. Inmiddels zijn ruim zeventig patiënten behandeld, honden variërend van 15 tot 90 kilo. Meij: “De meeste aan beide heupen in één operatie. Ze lopen vaak dezelfde dag alweer in de kliniek en kunnen een dag later met hun baasje mee naar huis.”

De operatie werd uitgevoerd door orthopedisch chirurg Rintje Agricola en vond plaats binnen een veiligheidsstudie, bedoeld om de veiligheid van de nieuwe ingreep vast te stellen. Naar verwachting zullen nog vier andere jonge mensen met heupdysplasie de nieuwe heupkom uit de 3D-printer ontvangen.

👉 Lees het nieuwsbericht op onze website: https://www.uu.nl/nieuws/3d-geprint-implantaat-uit-de-diergeneeskunde-voor-het-eerst-toegepast-bij-mens

19/01/2026

📣Onderzoeksoproep: puppy met een korte snuit

Honden met een korte snuit zijn al jaren populair, mede vanwege het vriendelijke karakter. Tegelijkertijd is bekend dat een extreme vorm van kortsnuitigheid kan leiden tot diverse gezondheidsproblemen. Om bij te dragen aan een gezonde toekomst voor deze honden start het Expertisecentrum Genetica Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht een grootschalig onderzoek naar de schedelontwikkeling van deze pups.

Het onderzoek vindt plaats in opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Het doel is om één of meerdere kenmerken vast te stellen bij pups van zes tot zestien weken oud die voorspellend zijn voor een gezonde schedelontwikkeling.

👀Meer weten of deelnemen? Klik op onderstaande link:
https://diergeneeskunde.nl/onderzoek/gezondheidsonderzoek-bij-puppys-van-kortschedelige-rassen/