04/05/2026
4 mei, herdenkingsdag in Nederland.
Vandaag denk ik, naast alle slachtoffers die zijn gevallen en nog steeds vallen, na over wat wij als mensen kunnen doen. Het voelt soms alsof alles op z’n kop staat. Maar vandaag wil ik niet kijken naar de grote oorlogen in de wereld. Ik wil kijken naar de kleine oorlogen… de oorlog in onszelf.
De automatische manier waarop we onze leegte proberen te vullen. Het vermijden van verantwoordelijkheid voor ons eigen gedrag. De neiging om de schuld bij de ander te leggen. Het slachtofferschap. Het schuilen achter “trauma’s”. Het blijven hangen in problemen, terwijl er ook mogelijkheden zijn. Het in stand houden van pijn, terwijl we het ook zouden kunnen verzachten.
Zelfs Mary Poppins zei: met een klein beetje zachtheid kan veel veranderen. En toch lijkt het soms alsof we nog weinig geleerd hebben.
En dan vraag ik me af… wanneer komt de dag dat wij echt beschikbaar kunnen zijn voor elkaar? Niet alleen wanneer het ons uitkomt, maar echt — als mens, voor een ander mens.
Ik zie een wereld waarin zelfs mensen met goede bedoelingen soms met modder gooien. Alsof je alleen gehoord wordt als je iets of iemand anders naar beneden haalt. Ik begrijp het niet… en misschien is het goed dat ik het niet begrijp.
Ik ben opgevoed door mijn opa.
Een bijzondere man.
Als kind heeft hij Auschwitz overleefd.
En juist hij heeft mij geleerd wat liefde is.
Hij leerde mij wat het betekent om te geven.
Om er te zijn voor een ander.
Om beschikbaar te zijn.
Om niet vanuit jezelf te leven, maar ook vanuit de ander.
Hij was bijna nooit boos.
Hij was er altijd. Lief. Dankbaar. Aanwezig.
Zijn geluk zat in het geluk van anderen.
Hij vroeg weinig voor zichzelf… en toch kwam hij nooit tekort.
Dat is voor mij geen verhaal.
Dat is een voorbeeld.
Dat is een mogelijkheid.
Wat zou de wereld mooi zijn als wij zo durven leven.
Dat we stoppen met de schuld buiten onszelf te leggen. Zoals Adam dat deed bij Eva, en Eva bij de slang. Misschien is dat wel waar het begon… en leven we dat patroon nog steeds.
Wat als we oprecht geïnteresseerd zouden zijn in elkaar?
Wat als ons hart vol genoeg is om te denken: wat heb ik te geven, in plaats van wat kom ik halen?
Op deze dag, waarop we de doden herdenken, wil ik juist denken aan de levenden. Aan hoe wij samen een wereld kunnen creëren waarin minder ellende nodig is.
Niet ver weg beginnen.
Maar dichtbij.
Bij de ouderen die alleen zijn.
Bij de moeder die het niet redt.
Bij de vader die zich geen raad weet.
Bij het kind dat tekortkomt.
Misschien begint het gewoon… bij even kijken naar je buur.
Even zien. Even lachen.
Wat zou de wereld mooi zijn als we echt leren verbinden.
Niet alleen in woorden, maar in daden.
Dat onze deuren openstaan.
Dat we niet alleen bezig zijn met wat wij nodig hebben, maar ook met wat wij kunnen geven.
Ik schrijf dit niet om te oordelen.
Ik schrijf dit vanuit wat ik heb meegekregen.
Vanuit wat ik heb gezien.
Vanuit een diepe wens dat het ook anders kan.
Misschien hoeven we niet altijd onze mening te geven.
Misschien hoeven we niet altijd gelijk te hebben.
Veel van wat we zeggen komt uit pijn die nog niet verwerkt is.
De behoefte om gezien te worden.
Om onszelf groter te maken, omdat we ons van binnen soms klein voelen.
Maar wat als ieder mens zijn eigen waarde echt zou voelen?
Zijn geboorterecht.
Dat we vanuit een volle plek leven.
En samen bouwen aan een wereld.
Niet vanuit strijd en tekort… maar vanuit kracht en verbinding.
Wat een mooie wereld hebben we.
En wat maken we er soms van.
Aan het einde van deze herdenkingsdag, en aan de vooravond van Bevrijdingsdag, hoop ik…
Dat we morgen een beetje vrijer wakker worden.
Vrij van onze overtuigingen.
Vrij van ons tekortdenken.
Vrij van wat ons klein houdt.
Dat we ons herinneren dat we één zijn.
En dat ieder van ons iets unieks te geven heeft.
Ik weet niet of dit een wens is.
Een droom.
Of gewoon een stukje pijn.
Misschien mis ik mijn opa.
Als symbool van onvoorwaardelijke liefde.
Maar dit is wat er in mij leeft.
Ik geloof dat het anders kan.
Een mooie Bevrijdingsdag voor iedereen.
