11/02/2026
In het televisieprogramma ‘Vandaag Inside’ kwam het onderwerp Jeffrey Epstein ter sprake. Johan Derksen zei: “Als je als meisje één keer misbruikt bent daar, dan ga je een tweede keer niet meer.”
Job Knoeste antwoordde terecht: “Nee, zo werkt dat niet altijd. Het is te makkelijk om dat te zeggen. Er zijn heel veel mensen die slachtoffer zijn en dat blijft zich heel lang voortslepen. Omdat het heel moeilijk is als je eenmaal in zo’n web verweven bent om dan nee te gaan zeggen.”
En inderdaad zo werkt het dus niet!
Het is zoveel complexer. Herhaald misbruik staat zelden op zichzelf. Vaak is er al een bodem van ontwikkelingstrauma of relationeel trauma die grenzen diffuus maakt. Daders lijken dit haarscherp aan te voelen. Misbruik is een vorm van shock trauma en als dit voortduurt groeit het uit tot complex trauma.
Wat maakt dat onderscheid uit? Trauma is toch trauma?
Omdat ontwikkelingstrauma een andere benadering vraagt dan alleen het verwerken van losse gebeurtenissen. EMDR en cognitieve gedragstherapie kunnen helpend zijn bij shocktrauma, maar bij vroeg relationeel trauma is dat vaak niet genoeg. Daar is ook herstel nodig in veiligheid, hechting, regulatie en het lichaam.
In de documentaire over Epstein op Netflix kwamen eetstoornissen ook voorbij. Een eetstoornis kan zich ontwikkelen als antwoord op ingrijpend trauma. Maar alleen het trauma behandelen is meestal niet voldoende om de eetstoornis op te lossen.
De tragedie ligt vaak in een fragiele bodem: gebrek aan co-regulatie, basisveiligheid, verbondenheid. Voor deze kinderen is dat hun normaal, m.a.w. je weet niet beter en je hebt je hierop aangepast zonder dat je je hiervan bewust bent.
Dit vraagt om werkelijk begrip van complex trauma, neurobiologie en wat overleving ten diepste is.
Je kunt misbruik overleven. Dat laten de slachtoffers van misbruik en andere traumatische gebeurtenissen keer op keer zien.
EN je kunt ook weer leren leven. Al geloof je dat zelf vaak allang niet meer.
Misschien vreemd, maar wist je dat de eetstoornis paradoxaal genoeg heel vaak juist de ingang terug naar jezelf en vooral ook je eigen leven is? Niet door de eetstoornis simpelweg te bestrijden, maar door te luisteren naar wat deze je laat zien en ervaren.
Door je lichaam te leren waarnemen en verstaan, met alles wat daarin ongezien ligt opgeslagen. Door je aanpassingen, psychologisch én biologisch, te leren herkennen en stap voor stap iets nieuws te mogen leren.
Vrijheid is echt mogelijk.
Je verleden zal altijd bij je horen, maar je hoeft er niet voor altijd aan vast te zitten en gevangen te blijven.