Anne Hartmans, kindertherapeut hoogbegaafden, Nieuwe Steen 32, Hoorn (2026)

14/05/2026

Mijn dank

Overweldigend en hartverwarmend waren alle reacties op mijn vorige post. Die woorden hier te delen vond ik spannend. Ik twijfelde of LinkedIn hiervoor wel de juiste plek was.

Steeds sterker voel ik hoe belangrijk het is om juist dit soort mens-zijn verhalen te delen. Niet om in verdriet te blijven hangen, maar om zichtbaar te maken wat er vaak achter gesloten deuren wordt gedragen. Laten we het daar vooral over hebben.

In mijn werk ontmoet ik veel intens voelende en intens denkende kinderen, jongeren en volwassenen. Mensen die diep ervaren, diep nadenken en zich tegelijkertijd vaak ontzettend alleen voelen in wat zij dragen. Mijn broer hoorde daar ook bij.

De enorme hoeveelheid reacties, berichten en persoonlijke verhalen raakte mij. Ze laten zien hoeveel mensen verlangen naar echte verbinding en herkenning. Dank jullie wel voor alle woorden, lieve berichten en zachtheid.

05/05/2026

Je kunt een kind niet veranderen

Je kunt een kind niet veranderen. Ook een intens voelend en intens denkend kind niet. Die waarheid vinden veel volwassenen moeilijk te verteren.

Nog geen twee maanden geleden verscheen mijn boek Begrijp me goed, het verlangen naar verbinding bij hoogbegaafde kinderen. Ik schreef over de intense binnenwereld van hoogbegaafde kinderen. Over wat er gebeurt wanneer een kind zich structureel niet gezien, niet gehoord of niet begrepen voelt. Op school, of thuis.

Wat volwassenen dan vaak zien is boosheid, weerstand, perfectionisme,
terugtrekken, discussies, kortom: “lastig gedrag”, gedrag dat veel tijd en aandacht vraagt.

Wat ík vaak zie is een rookgordijn.
Gedrag dat iets verhult. Gedrag dat vertelt wat een kind nog niet onder woorden kan brengen, maar wel voelt. Daarachter zitten meestal geen problemen. Daarachter zitten behoeften: veiligheid, erkenning, autonomie, verbinding, ruimte om anders te mogen zijn

Volwassenen willen meestal oprecht helpen. Maar vaak is de wens dat het gedrag stopt groter dan de bereidheid om zelf anders te gaan kijken en mogelijk ook anders te doen. Daar liggen vaak de grootste groeikansen én de sleutel tot verbinding.

Je kunt een kind niet veranderen. Je kunt wel jezelf anders opstellen. En opvallend vaak verandert het kind dan mee.

Ik schreef er een boek over. Over gezinnen die ongewild te vaak op ‘rood’ staan en zoeken naar hoe zij samen weer vaker op groen kunnen komen.

Herkenbaar in jouw gezin of werk?

30/04/2026

MIJN moeder

“Mijn moeder is van mij,
ik weet heus, ik heb haar moeten delen
met Siebe, Willem en Heleen,
en nog anderen, oh zo velen.

Maar mijn moeder is van mij: mijn moeder.
Mijn moeder is voor mij: mijn moeder!”

Die laatste zin klonk lekker.
En hoe vaker ik het zong, hoe meer ik haar in mijn borst voelde.
Iets in mij werd geraakt. Een oud gevoel. Een kinderlijk verlangen.

Voor de context: ik verzin vaker liedjes wanneer ik onderweg ben met de auto en wat zit te mijmeren. Gedachten komen dan spontaan op een wijsje naar buiten. Vaak kan ik ze dan ook nog onthouden en snel opschrijven. Zoals nu.

Nu was ik onderweg naar supervisie, dus ik deelde daar lachend mijn nieuwste creatie. Totdat er ineens een kleine brok in mijn keel kwam. Zij was ontroerd. Ik ook. Door mijn eigen lied.

We spraken over het universele verlangen van een kind om gezien te worden door zijn of haar moeder. Om speciaal te zijn voor haar. Om haar even niet te hoeven delen.

Misschien verdwijnt dat verlangen nooit helemaal. Het krijgt alleen andere vormen.

23/04/2026

Soms ziet angst er helemaal niet uit als angst.

Het zit in een kind dat boos wordt om iets ogenschijnlijk kleins.
Dat niet wil beginnen.
Dat alles onder controle probeert te houden.
Of juist zegt: “ik weet het niet” of “het maakt me niet uit”.

Aan de buitenkant zie je gedrag, maar vanbinnen speelt vaak iets anders.

Wanneer angst oploopt, verandert er iets in het systeem van een kind. De ruimte om logisch na te denken, te overzien of te relativeren wordt kleiner. Het lichaam neemt het over en reageert.

Wat je ziet, is dus niet het hele verhaal, maar een uiting daarvan.

Een jongen die niets nieuws wil proberen, probeert zich ergens veilig te houden.
Een jongere die alles wil controleren, probeert grip te krijgen op iets wat vanbinnen onrustig voelt.
Een meisje dat zich terugtrekt en anderen op afstand houdt, verlangt vaak juist naar verbinding, maar weet niet hoe.

Bij intens voelende en intens denkende kinderen kan die spanning zich op verrassende manieren laten zien. Niet zacht of zichtbaar angstig, maar juist scherp, controlerend, perfectionistisch of explosief.

Dat maakt het soms verwarrend.
Wat zichtbaar is, vraagt om bijsturen.
Wat eronder zit, vraagt om begrijpen.

En dat vraagt een andere manier van kijken.

Niet alles laten gebeuren, maar eerst vertragen. Eerst zien wat er speelt, en pas daarna sturen op gedrag.

Wanneer een kind zich vanbinnen veilig genoeg voelt, ontstaat er ruimte om iets nieuws te leren.

En daar ligt ook een belangrijke rol voor de volwassene.
Blijven staan, ook wanneer angst het overneemt, zonder zelf mee te bewegen in die onrust.

16/04/2026

Schat zoeken in de binnenwereld

Ik ken kinderen die haarfijn aanvoelen wanneer ze te veel zijn.
Niet doordat iemand dat expliciet zegt, maar gaandeweg leren ze het.
In reacties die net niet helemaal aansluiten en in wat wel aandacht krijgt en wat niet.

Ze merken dat hun vragen lang niet altijd landen zoals bedoeld. Dat hun emoties “groot” zijn. En dat echt begrepen worden niet vanzelfsprekend is.

En dus gebeurt er iets; in hun binnenwereld. Ze gaan bijstellen, zichzelf een beetje dempen, ietsje aanpassen. Net genoeg om binnen de lijntjes te blijven. Opmerkelijk is hoe precies dat gaat. Alsof ze continu scannen waar de grens ligt, zonder dat die ooit duidelijk is gemaakt.

Dat vermogen is indrukwekkend maar het heeft een prijs.
Want ergens onderweg raakt iets op de achtergrond: wat van hén is.

Daar begint voor mij het werk; bij het terughalen van wat er al was, vóór het aanpassen begon.

09/04/2026

“Als Annetje zich goed voelt, dan kan zij bergen verzetten.”

Die zin kwam ik tegen in een oud lagere schoolrapport van mij.
En ineens was ik weer even terug in 1975. Bruine ribbroek, donkergroene poelie — zo noemden wij strakke koltruitjes.

Het was rond die tijd dat mijn moeder besloot dat ik naar een andere school moest. Zij was Franse les gaan geven op een montessorischool in de buurt en was ervan overtuigd dat dit beter bij mij zou passen.

Dat had ze goed gezien.
Ik was volgens haar anders.

De eerste twee jaar van de lagere school had ik als vervelend ervaren, dus een verandering was welkom. Wel vond ik het bijzonder dat mijn broers en zus op hun school bleven en ik — als jongste — als enige wisselde.

Gelukkig vond ik snel mijn draai. Ik was blij met mijn lieve juf Ensink en ging met plezier naar school.

En toch was ik vaak ‘niet lekker’.

Sterker nog: ook als ik me goed voelde, stopte ik ’s morgens geregeld een thermometer in een glas warm water. Daarna vertelde ik mijn moeder dat ik verhoging had.

Niet doodziek, maar wel ziek genoeg om thuis te mogen blijven.

Ik heb me later vaak afgevraagd of mijn moeder het doorhad, of dat ze het spel meespeelde.

Inmiddels kijk ik er anders naar.

Niet als aanstellerij of als geen zin hebben, maar als een vorm van zelfregulatie — iets wat ik toen nog niet kon duiden.

Blijkbaar voelde ik feilloos aan wanneer het te veel werd. Wanneer de prikkels zich opstapelden. En omdat ik nog niet wist hoe ik dat moest verwoorden, deed ik wat wél werkte: ik zorgde dat ik thuis kon blijven. Bij mijn moeder, terwijl de rest van het huis leegliep.

Rust.
Ruimte.
Herstel.
Aandacht.

Achter dat meisje met een thermometer zat geen trucje, maar een signaal.

Een kind dat zichzelf ‘ziek maakt’, probeert vaak niet ergens onderuit te komen, maar ergens uit te blijven wat te veel is.

Wat daaronder zit, zie ik nog elke dag terug in mijn werk.

In het kind dat buikpijn heeft.
Dat moe is.
Dat zich terugtrekt of juist nét over de rand gaat.

De vorm verandert, maar de beweging blijft dezelfde: het is te veel, en ik weet nog niet hoe ik dat anders kan laten zien.

Voor mij zit daar de kern.

Niet corrigeren wat zichtbaar is,
maar serieus nemen wat zich vanbinnen al zo duidelijk aandient.

03/04/2026

Schaamte onthecht.

Schaamte is een van de meest ontwrichtende gevoelens die er zijn.

Ik herinner me tot in detail momenten uit mijn kindertijd waarop ik wist: het is te laat. Het kwaad is al geschied. Onomkeerbaar. Iedereen zag het, hoorde het, wist het. En het was door mijn hele lichaam voelbaar.

Schaamte maakt dat je wilt verdwijnen. In de grond zakken, oplossen in de lucht, alles om die (vaak denkbeeldige, maar oh zo voelbare) afkeurende blik van de ander niet te hoeven verdragen. Want jij bent degene die fout is. Die niet deugt.

Waar schuldgevoel nog iets is waar je iets mee kunt, iets wat je kunt herstellen, werkt schaamte anders. Het kruipt onder je huid en verbreekt de verbinding, met jezelf én met de ander.

Wanneer een kind in contact met een hechtingsfiguur regelmatig en onvoorspelbaar schaamte ervaart, leert het al snel dat contact onveilig is. Het gaat vermijden. Eerst fysiek, als dat kan. En als dat niet mogelijk is, vanbinnen, emotioneel. Het bevriest en trekt zich terug.

Veel IVID-kinderen die ik spreek, schamen zich voor hun situatie. Voor hoe ze zich gedragen, voor wat ze niet doen of juist te veel doen, voor wat ze weigeren, of hoe ze hun ouders keer op keer teleurstellen.

Alleen hebben ze daar vaak geen woorden voor. Laat staan dat ze die schaamte durven toe te laten.

Dus gebeurt er iets anders.

Ze gaan weg bij zichzelf.

Ondertussen kijkt de omgeving mee en weet zich vaak geen raad met hun gevoeligheid, hun intensiteit en hun anders-zijn. En het gedrag dat daaruit ontstaat, leidt vaak af van wat er vanbinnen speelt.

En precies daar zit het pijnlijke: wat gezien moet worden, blijft verborgen.

Zo kan eenzaamheid groeien.

In mijn boek Begrijp me goed schrijf ik over hoe hoogbegaafde kinderen vaak onbewust leren camoufleren, en wat er nodig is om weer in verbinding te komen.

www.annehartmans.nl

24/03/2026

Kanariepietjes, dat zijn ze.
Mijn IVID-kinderen. Jullie IVID-kinderen.

Alleen zie je dat meestal niet aan de buitenkant.

Hun systeem staat vaak zó gevoelig afgesteld dat ze de kleinste signalen van spanning, onveiligheid of onrecht eerder oppikken dan andere kinderen. Intens voelende en intens denkende kinderen kunnen dat verrassend goed verbergen, maar reageren doen ze hoe dan ook.

De één trekt zich terug.
De ander gaat ‘raar’ doen en wordt de clown van de klas.
Weer een ander wordt gezien als het onaangepaste kind.

Dat scherp afgestelde zenuwstelsel kan allerlei oorzaken hebben. Stress thuis, onderwijs dat niet past, langdurig aanpassen, het kan van alles zijn. Tegelijk is die alerte, opmerkzame basishouding ook iets wat je veel ziet bij hoogbegaafde kinderen. Hun voelsprieten staan altijd aan.

En hoe onveiliger, drukker of chaotischer de omgeving, hoe harder ze gaan werken.

Het zijn geen lastige kinderen.
Het zijn kinderen die haarfijn aanvoelen wat er speelt en ons iets laten zien waar we liever aan voorbijgaan.

Kinderen die als eerste laten merken dat er iets in de lucht hangt.

In mijn boek Begrijp me goed heb ik geprobeerd woorden te geven aan die binnenwereld.
Niet om het op te lossen, maar om beter te begrijpen wat er speelt en wat er nodig is.

19/03/2026

Ik miste de verbinding als kind. En ergens is dat precies waarom ik haar zo goed heb leren maken.

Ik voelde vroeg wat er nodig was, waar spanning zat en hoe ik kon bijdragen aan rust. Mijn voelsprieten stonden altijd aan. Onbewust leerde ik: als ik meebeweeg, blijft het geheel bij elkaar.

Dat werd een patroon dat ik meenam. In mijn leven en later ook in mijn moederschap.

Ik was er veel. Ik luisterde, probeerde te begrijpen en gaf ruimte. Maar als ik eerlijk ben, zat daar ook mijn eigen angst onder. De angst om afgewezen te worden of gekwetst te raken. Dus ging ik vaak nét een stapje verder dan goed was.

Pas later begon ik te zien wat het me kostte.

Want verbinding die ten koste gaat van jezelf, is geen echte verbinding. Afstemmen is niet hetzelfde als jezelf blijven aanpassen. En nabij zijn betekent niet dat je altijd beschikbaar moet zijn.

Wat ik heb geleerd (en nog steeds leer), is dat echte verbinding pas ontstaat wanneer er ook ruimte is voor jezelf. Voor grenzen, voor ongemak en voor nee.

Misschien gaat het daar wel steeds weer over. Niet nog beter verbinden, maar leren aanwezig blijven zonder jezelf kwijt te raken.

Herken je dit bij jezelf? In je ouderschap of in je werk?

10/03/2026

Mijn boek Begrijp me goed is inmiddels verschenen.

De eerste exemplaren vinden hun weg naar ouders en professionals.

Voor wie het boek wil lezen of bestellen:
op mijn website staat alle informatie overzichtelijk bij elkaar.

📖 Begrijp me goed – het verlangen naar verbinding bij hoogbegaafde kinderen
👉 https://annehartmans.nl/begrijp-me-goed/

Dank voor alle betrokkenheid en reacties tot nu toe.

08/03/2026

🐣🚀💫 beschuit met muisjes! En ohhh, wat smaakten ze goed 😊. Mijn boek “ “Begrijp me goed” is afgelopen vrijdag hartelijk onthaald. Wat een feest was het. Zó heerlijk om dit moment te delen mijn vrienden en familie. ❤️

Anne Hartmans, kindertherapeut hoogbegaafden

14/05/2026

05/05/2026

30/04/2026

23/04/2026

16/04/2026

09/04/2026

03/04/2026

24/03/2026

19/03/2026

10/03/2026

08/03/2026

Adres

Website

Meldingen

Contact De Praktijk

Snelkoppelingen

Delen

Type